Quân đội Myanmar: Bà Aung San Suu Kyi bị quản thúc tại gia
Nguồn hình ảnh, Truyền hình Nhà nước Myanmar
- Tác giả, Robert Greenall
- Tác giả, Jonathan Head
- Vai trò, Phóng viên về Đông Nam Á, tại Bangkok
- Thời gian đọc: 4 phút
Cựu lãnh đạo Myanmar, bà Aung San Suu Kyi, đã được chuyển sang quản thúc tại gia, truyền thông nhà nước đưa tin.
Người phụ nữ 80 tuổi từng đoạt giải Nobel này đã bị giam giữ - có thể là trong một nhà tù quân sự ở thủ đô Nay Pyi Taw - kể từ khi bà bị lật đổ trong một cuộc đảo chính quân sự năm 2021.
Một tuyên bố của Tổng thống Min Aung Hlaing, người lãnh đạo cuộc đảo chính, cho hay ông đã "giảm án cho bà để thi hành tại nơi cư trú được chỉ định".
Bà Aung San Suu Kyi lên nắm quyền vào năm 2015 sau khi chính quyền Myanmar lúc bấy giờ tiến hành cải cách dân chủ. Trước đó, bà đã trải qua nhiều thập kỷ dưới chế độ quân sự với tư cách là một nhà hoạt động ủng hộ dân chủ và từng bị quản thúc tại gia hơn 15 năm.
Truyền thông nhà nước đã phát sóng một bức ảnh bà ngồi cùng hai nhân viên công lực.
Con trai bà, Kim Aris, nói rằng ông hoài nghi về thông báo này và thậm chí không có bằng chứng nào cho thấy mẹ ông còn sống. Ông nói bức ảnh đó "vô nghĩa" vì đã được chụp vào năm 2022.
"Tôi hy vọng điều này là sự thật. Tôi vẫn chưa thấy bất kỳ bằng chứng thực sự nào cho thấy bà ấy đã được chuyển đi," ông nói với BBC.
"Vì vậy, cho đến khi tôi được phép liên lạc với mẹ mình, hoặc ai đó có thể xác minh độc lập tình trạng và nơi ở của bà, thì tôi sẽ không tin bất cứ điều gì."
Trước khi thông báo được đưa ra, không ai biết gì về sức khỏe hay điều kiện sống của bà và ông Kim Aris hồi tháng 12 cho hay đã không liên lạc được với mẹ mình trong nhiều năm.
Nhóm luật sư của bà Suu Kyi nói với Reuters rằng họ không nhận được thông báo trực tiếp nào về việc thân chủ mình bị quản thúc tại gia.
Người dân hầu như không nhìn thấy - và không nghe tin tức gì - về bà Aung San Suu Kyi kể từ khi bà bị bắt vào ngày lực lượng vũ trang lật đổ chính phủ được dân bầu của bà hơn 5 năm trước.
Các luật sư của bà cũng không gặp được thân chủ trong hơn ba năm; gia đình không liên lạc được với bà trong hơn hai năm.
Hình ảnh duy nhất của bà được nhìn thấy trước hôm 30/4 là tại phiên tòa vào tháng 5/2021, khi bắt đầu một loạt các phiên xét xử do quân đội tiến hành với những cáo buộc bị nhiều người bác bỏ là bịa đặt."
Kể từ đó, bản án 33 năm tù của bà đã được giảm nhẹ nhiều lần.
Sự xuất hiện đột ngột của bà trên truyền thông nhà nước cho thấy chính quyền quân sự có thể đang chuẩn bị cho những thay đổi tiếp theo về tình trạng của bà - có thể là trả tự do hoàn toàn hoặc nới lỏng biện pháp quản thúc.
Ông Min Aung Hlaing, nhà lãnh đạo cuộc đảo chính, rất muốn chấm dứt việc chế độ của ông bị cộng đồng quốc tế cô lập và dường như tự tin hơn sau một loạt chiến thắng trên chiến trường trước các nhóm đối lập vũ trang.
Chính quyền quân sự cũng đã tổ chức một cuộc bầu cử hồi đầu năm nay, khôi phục một chính phủ trên danh nghĩa dân chủ, nhưng vẫn để các lãnh đạo quân sự cũ nắm quyền.
Trong những năm tháng bị quản thúc trước đây, tinh thần đấu tranh bất bạo động đầy mạnh mẽ của bà Aung San Suu Kyi đã chinh phục người dân tại Myanmar và trên toàn thế giới, và bà cũng nổi tiếng với những bài diễn thuyết tại gia trước đám đông ủng hộ. Năm 1991, bà nhận giải Nobel Hòa bình.
Nhưng quyết định đi đầu trong việc bảo vệ Myanmar trước các cáo buộc diệt chủng tại Tòa án Công lý Quốc tế về những hành động tàn bạo của quân đội đối với người Rohingya theo đạo Hồi vào năm 2017 đã làm hoen ố hình ảnh thánh thiện của bà trên trường quốc tế.
