Vụ xâm hại tình dục tại cơ sở chăm sóc người khuyết tật gây chấn động Hàn Quốc

"Tôi đau đớn vô cùng, nên tôi đến đây để kể lại câu chuyện của mình."

Đó là những lời đầu tiên Seo Mi-hyeon nói với cảnh sát.

Seo, người bị khuyết tật trí tuệ, gặp khó khăn trong việc nói những câu dài và chỉ có thể giao tiếp bằng những từ ngữ ngắn gọn và cử chỉ. Nhưng ký ức của cô về sự lạm dụng mà cô phải chịu đựng vẫn rất rõ ràng.

Cô là một trong ba người tại một cơ sở chăm sóc y tế do nhà nước điều hành ở Hàn Quốc bị giám đốc viện lạm dụng tình dục, trong một vụ việc gây chấn động cả nước và đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về việc chăm sóc người khuyết tật của nhà nước.

Đầu tháng này, một tòa án ở Seoul đã tuyên án giám đốc - người chỉ được xác định bằng họ Kim - 15 năm tù. Kim đang kháng cáo bản án.

Tòa án đã nghe rằng một số bệnh nhân bị buộc phải gọi giám đốc là "Cha", điều mà các công tố viên cho rằng thể hiện mối quan hệ bất bình đẳng giữa Kim và những người được ông ta chăm sóc.

Bản án được đưa ra gần hai năm sau khi Seo, người ở độ tuổi 40, lần đầu tiên tiết lộ về vụ lạm dụng cho mẹ mình.

Chúng tôi đã thay đổi tên của Seo và tên của một nạn nhân khác trong câu chuyện này để bảo vệ danh tính của họ.

'Tôi chỉ biết chịu đựng'

Seo bắt đầu sống tại Saekdongwon, một cơ sở chăm sóc dành cho người khuyết tật trí tuệ, vào năm 2016.

Viện này, nằm ở thành phố Incheon, được nhà nước trợ cấp hoàn toàn và hiện vẫn là nơi sinh sống của khoảng 33 người, nhưng nó đã được yêu cầu đóng cửa do vụ việc này.

Theo lời Seo, vụ lạm dụng bắt đầu ngay sau khi cô chuyển đến sống ở đó, với việc Kim đến tìm cô vào ban đêm hoặc sáng sớm để cưỡng hiếp cô.

Thông qua luật sư Ko Eun-young, Seo cho biết không có người lớn nào tại viện mà cô có thể tâm sự về vụ lạm dụng, và cô cảm thấy các nhân viên khác sẽ không giúp đỡ mình. Cơ sở chăm sóc vẫn chưa phản hồi về cáo buộc này.

Đó là cuộc sống của cô trong gần 10 năm, cho đến khi vụ việc được đưa ra ánh sáng vào tháng 2/2025, khi Seo bị chấn thương đầu.

Cô kể rằng điều đó xảy ra vào một trong những lần Kim cố gắng tấn công tình dục mình. Cô đã dùng tay đỡ lại, khiến hắn ném một chiếc ly vào cô.

Luật sư của cô nói với tòa án rằng viện chăm sóc này đã đưa Seo đến bệnh viện và chỉ thông báo cho mẹ cô về vụ việc sau khi vết thương trên đầu cô đã được khâu lại.

Theo luật sư của Seo, mẹ cô đã yêu cầu xem đoạn phim CCTV để xác định con gái mình bị thương như thế nào, nhưng cơ sở này từ chối, nói rằng họ không được phép công bố.

Do đó, mẹ cô đã đưa cô về nhà và quyết định rút cô khỏi viện chăm sóc. Chỉ sau khi Seo được thông báo rằng cô sẽ không phải quay lại viện, cô mới tiết lộ việc bị lạm dụng tình dục cho mẹ mình, người sau đó đã báo cáo vụ việc cho cảnh sát.

"Tôi nghĩ rằng việc nói ra là an toàn vì tôi được bảo rằng tôi không phải quay lại Saekdongwon," Seo nói với BBC thông qua luật sư của mình.

Khi được hỏi làm thế nào cô ấy có thể tự xoay xở một mình trong nhiều năm như vậy, cô ấy nói: "Tôi chỉ biết chịu đựng thôi."

Cuộc điều tra của cảnh sát về lời khai của Seo sau đó được mở rộng sang các bệnh nhân khác.

Họ tìm thấy ít nhất hai người được cho là nạn nhân khác, trong đó có Lee Mi-Na, người cho biết cô cũng bị Kim cưỡng hiếp.

Đầu tháng này, một thẩm phán đã nhận thấy lời khai của cả ba nạn nhân đều đáng tin cậy.

Ông ta bị kết án 15 năm tù vì tội cưỡng hiếp Lee và Seo, ít hơn 5 năm so với mức án ban đầu mà các công tố viên yêu cầu. Ông ta đã phủ nhận mọi cáo buộc và đã kháng cáo bản án.

Đối với nạn nhân thứ ba, Kim bị kết tội với tội danh nhẹ hơn là bạo lực tình dục, thẩm phán cho biết cáo buộc cưỡng hiếp đối với cô đã được bãi bỏ vì họ không tìm thấy bằng chứng thuyết phục rằng "vũ lực hoặc đe dọa [đã được sử dụng] khiến nạn nhân không thể chống cự".

Một ủy ban phản hồi chung gồm các nhóm bảo vệ quyền của người khuyết tật và các nhóm dân sự khác đã chỉ trích phán quyết này, cho rằng khả năng chống cự của nạn nhân không nên ảnh hưởng đến bản án mà họ nhận được.

Ủy ban cũng chỉ trích quá trình điều tra, cho rằng đã có sự thất bại trong việc xác định thêm các nạn nhân tiềm năng.

Vào tháng 11 năm ngoái, sau những cáo buộc ban đầu về hành vi lạm dụng, chính quyền địa phương huyện Ganghwa đã ủy nhiệm một nhóm từ Đại học Woosuk tiến hành đánh giá chuyên sâu về cư dân Saekdongwon.

Báo cáo, được đệ trình lên tòa án làm bằng chứng, đã tìm thấy dấu hiệu cho thấy nhiều cư dân khác - ít nhất 10 người - có thể đã bị Kim tấn công tình dục.

Nhưng trong phiên tòa, tòa án đã không đề cập đến phát hiện này.

Theo tường thuật của truyền thông địa phương, cảnh sát đã gặp khó khăn trong việc xác định chi tiết về các cáo buộc lạm dụng khi phỏng vấn cư dân, bởi vì hầu hết họ đều bị khuyết tật nặng và gặp khó khăn trong giao tiếp.

Một số cư dân được cho là đã đưa ra những câu trả lời không liên quan đến câu hỏi hoặc hoàn toàn không trả lời.

Kim vẫn chưa phản hồi về những cáo buộc cho rằng ông ta có thể đã lạm dụng thêm nhiều cư dân khác.

Jeon Ji-su, giáo sư đứng đầu nhóm nghiên cứu Woosuk, nói với BBC rằng các nhà điều tra chỉ chấp nhận "lời khai của những người có thể mô tả hành vi lạm dụng bằng những câu hoàn chỉnh".

Nhưng các nhà hoạt động cho rằng việc dựa vào lời khai bằng miệng này đồng nghĩa với việc cảnh sát đã không nhận ra những cư dân gặp khó khăn hơn trong giao tiếp là nạn nhân.

"Nếu các nạn nhân bày tỏ trải nghiệm của họ khác với cách chúng ta mong đợi, thì lẽ nào nhà nước không nên nỗ lực hơn để lắng nghe tiếng nói của họ?", Baek In-seong, thuộc Hansahoe, một trung tâm tư vấn cho những người khuyết tật trải qua bạo lực tình dục, bình luận.

Cảnh sát cho rằng "mặc dù có thể có những thiếu sót trong từng trường hợp riêng lẻ, nhưng những điều này không nên được coi là đại diện cho toàn bộ cuộc điều tra".

Các nhóm nhân quyền cũng chỉ trích những người khác đã tìm cách khoan hồng cho Kim.

Trước khi phán quyết được đưa ra, tổng cộng 13 đơn xin khoan hồng được cho là đã được đệ trình lên tòa án.

Một trong số đó, từ một tổ chức phúc lợi xã hội, đã yêu cầu tòa án xem xét "đóng góp của bị cáo cho lĩnh vực phúc lợi".

Tổ chức vận động phúc lợi Gyeol lên án các tổ chức kiến ​​nghị, nói rằng: "Việc từng phục vụ trong lĩnh vực phúc lợi không miễn trừ bất cứ ai khỏi trách nhiệm giải trình."

Bản án của thẩm phán về việc kết tội Kim nêu rõ rằng hành vi phạm tội của ông ta "đặc biệt đáng lên án" bởi vì "mặc dù có nhiệm vụ nghề nghiệp là bảo vệ và hỗ trợ quyền và lợi ích của [các nạn nhân] và ngăn chặn lạm dụng, ông ta đã lợi dụng sự mất cân bằng quyền lực" với các nạn nhân để "thỏa mãn dục vọng tình dục của mình".

Sự giám sát của công chúng và các cuộc biểu tình

Vụ việc đã gây chấn động dư luận Hàn Quốc và đặt ra câu hỏi tại sao hành vi lạm dụng không được ngăn chặn ngay từ đầu.

Điều gây sốc hơn nữa là vụ việc xảy ra bất chấp động thái năm 2011 nhằm tăng cường luật bảo vệ người khuyết tật khỏi các vụ tấn công tình dục.

Đó là năm bộ phim hư cấu mang tên Dogani, dựa trên câu chuyện có thật về lạm dụng tình dục tại một trường dành cho trẻ khiếm thính, được công chiếu.

Giữa sự giám sát và phản đối mạnh mẽ của công chúng, ngôi trường nói trên đã bị đóng cửa và luật pháp nghiêm khắc hơn đã được ban hành.

Những luật này bao gồm các loại tội phạm tình dục cụ thể hơn đối với người khuyết tật, hình phạt nặng hơn đối với các hành vi phạm tội do giám đốc và nhân viên của cơ sở gây ra, và việc bãi bỏ thời hiệu truy tố đối với một số tội hiếp dâm liên quan đến nạn nhân khuyết tật.

Nhưng trong trường hợp của Saekdongwon, hành vi lạm dụng vẫn tiếp diễn bất chấp các cuộc kiểm tra thường xuyên của huyện Ganghwa, chính quyền địa phương chịu trách nhiệm giám sát cơ sở này.

Một quan chức huyện nói với BBC rằng các cuộc kiểm tra như vậy chủ yếu tập trung vào giấy tờ, và cư dân chỉ được phỏng vấn khi có vấn đề cụ thể phát sinh.

Vị quan chức này cho biết cũng có một nhóm giám sát bên ngoài nhưng nhóm này không nhận được bất kỳ báo cáo nào từ nhân viên, và bày tỏ sự tiếc nuối vì chính quyền đã không xem xét tình hình kỹ lưỡng hơn.

Jo Ha, một đại diện từ hội đồng quốc gia của một trung tâm tư vấn đã hỗ trợ một số nạn nhân của vụ Saekdongwon, cho biết một số gia đình mà bà đã nói chuyện nghĩ rằng đã có sự ngược đãi, nhưng lại cảm thấy không thể nêu lên mối lo ngại của họ.

Việc rời khỏi cơ sở đó có nghĩa là gia đình phải gánh vác tất cả trách nhiệm chăm sóc, vì việc tìm nơi ở thay thế rất khó khăn.

Một cuộc khảo sát được thực hiện thông qua một hiệp hội quốc gia của các bậc phụ huynh có con sống trong các cơ sở nội trú dành cho người khuyết tật cho thấy khoảng 6/10 người được nhận vào cơ sở nội trú đã phải chờ đợi ít nhất 3 năm, cho thấy khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc phù hợp.

Giáo sư Kim Yoon-tae, người đứng đầu Viện Khoa học Nhận thức của Đại học Woosuk, chỉ ra rằng các cơ sở như vậy kiểm soát rất chặt chẽ hành động của người cư trú, từ những gì họ ăn đến nơi họ ngủ, ngoài ra còn cả việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe và thậm chí cả việc có cho phép họ ra ngoài hay không.

Và trong khi Saekdongwon là "một trường hợp mang tính bước ngoặt" vì quy mô và thời gian của sự ngược đãi, thì đó cũng không phải là một sự việc cá biệt, Jo nói thêm.

Năm 2023, một tòa phúc thẩm đã giữ nguyên bản án 8 năm tù giam đối với một nhân viên đã cưỡng hiếp hoặc tấn công tình dục hai phụ nữ khuyết tật trí tuệ tại một cơ sở ở Yeongcheon vào năm trước đó.

Trong một vụ án khác ở Anseong, một nhân viên nhà dưỡng lão gần đây đã bị kết án 6 năm tù giam vì nhiều lần cưỡng hiếp một nữ cư dân khuyết tật vào năm 2022.

"Bạo lực mà phụ nữ khuyết tật phải trải qua không phải là vấn đề cá nhân," Jo nói.

"Đó là bạo lực mang tính hệ thống, được hình thành bởi sự chồng chéo của các yếu tố giới tính, khuyết tật, sự giam cầm, nghèo đói và sự cô lập xã hội."

'Chúng tôi muốn sống yên ổn'

Kể từ khi vụ việc được đưa ra ánh sáng, thủ tướng Hàn Quốc đã ra lệnh thành lập một nhóm ứng phó liên ngành, gọi vụ việc là "một vấn đề nghiêm trọng đặt ra câu hỏi về chính lý do tồn tại của nhà nước".

Vào tháng 4, chính phủ cho biết họ đã kiểm tra 1.507 cơ sở cư trú cho người khuyết tật trên toàn quốc và xác định 33 trường hợp nghi ngờ lạm dụng. Cho đến nay, các cuộc điều tra đã được mở đối với 8 trường hợp trong số đó.

Chính phủ cũng cho biết sẽ tăng cường kiểm tra có mục tiêu dựa trên các yếu tố rủi ro, cũng như kiểm tra chung giữa chính quyền địa phương, cảnh sát và các tổ chức bảo vệ quyền của người khuyết tật.

Huyện Ganghwa đã ra lệnh đóng cửa Saekdongwon và chính quyền địa phương đã thu hồi giấy phép của tổ chức điều hành cơ sở này.

Tuy nhiên, việc đóng cửa đã bị hoãn lại cho đến khi những cư dân còn lại được di dời và những sự sắp xếp cho cuộc sống độc lập được hoàn tất.

Chính quyền địa phương cho biết họ sẽ lập kế hoạch hỗ trợ cuộc sống độc lập cá nhân cho tất cả 33 cư dân của Saekdongwon. Quá trình này vẫn đang được tiến hành.

Saekdongwon đã đệ đơn kiện hành chính để phản đối việc thu hồi giấy phép. Họ vẫn chưa bình luận về việc Kim bị kết tội.

Khi được hỏi điều gì đã thay đổi nhiều nhất kể từ khi rời Saekdongwon, Seo nói: "Tôi cảm thấy bình yên. Mỗi ngày tôi đều thấy vui."

Cô ấy cũng nói điều tuyệt vời nhất là có thể ăn và ngủ khi mình muốn.

Điều cô ấy muốn nhất bây giờ là "cắt đứt hoàn toàn liên hệ với giám đốc và không bao giờ dính dáng gì đến ông ta nữa".

Nhưng, Seo nói thêm, người khuyết tật vẫn cần một nơi mà họ có thể cảm thấy an toàn.

"Tôi hy vọng sẽ có một cơ sở không có bạo lực tình dục, nơi những người khuyết tật như chúng tôi có thể sống yên ổn."