Truyền thông Mỹ nói Cuba có hơn 300 drone quân sự, Cuba phản pháo 'bịa đặt'

Ngoại trưởng Cuba, ông Bruno Rodriguez, hôm 18/5 cáo buộc Mỹ dựng nên một "hồ sơ ngụy tạo" nhằm biện minh cho các lệnh trừng phạt kinh tế và khả năng can thiệp quân sự.

Phát biểu của ông Rodriguez được đưa ra sau khi tờ Axios của Mỹ hôm 18/5 đăng tin rằng Cuba đã sở hữu 300 thiết bị bay không người lái (drone) quân sự, dẫn các nguồn tin tình báo mật.

"Không có bất kỳ lý do chính đáng nào, chính phủ Mỹ ngày này qua ngày khác dựng nên một hồ sơ ngụy tạo nhằm biện minh cho cuộc chiến kinh tế tàn nhẫn nhằm vào người dân Cuba và khả năng tiến hành hành động quân sự.

"Một số cơ quan truyền thông cụ thể đang tiếp tay cho điều đó bằng cách lan truyền các lời vu khống và đăng tải những ám chỉ được rò rỉ từ chính phủ Mỹ," ông Rodriguez viết trên mạng xã hội X.

Ngoại trưởng Cuba nói thêm rằng quốc gia của ông "không đe dọa và cũng không mong muốn chiến tranh", và rằng "Cuba bảo vệ hòa bình và đang chuẩn bị để đối phó với hành động gây hấn từ bên ngoài trong việc thực thi quyền tự vệ chính đáng được Hiến chương Liên Hợp Quốc công nhận."

Trong tuyên bố của mình, Ngoại trưởng Rodriguez không trực tiếp nhắc đến các cáo buộc liên quan đến Cuba sở hữu drone.

Bài báo của Axios có cáo buộc Havana đã "mua drone từ Nga và Iran từ năm 2023", và đã "thảo luận kế hoạch sử dụng các drone này để tấn công căn cứ Mỹ tại Vịnh Guantanamo, các tàu quân sự Mỹ và có thể cả thành phố Key West thuộc bang Florida, nằm cách Havana khoảng 145km về phía bắc".

Một quan chức cấp cao của Mỹ nói với Axios rằng các thông tin tình báo này – vốn có thể trở thành cái cớ cho hành động quân sự của Mỹ – cho thấy mức độ mà chính quyền Trump xem Cuba là mối đe dọa, do xu hướng sử dụng drone ngàng càng phổ biến trong chiến tranh cũng như sự hiện diện của các cố vấn quân sự Iran tại Havana.

Thiết bị bay không người lái của Iran, đặc biệt là drone tự sát Shahed-136, đã gây thiệt hại cho các căn cứ Mỹ ở Trung Đông, cũng như góp phần làm gián đoạn hoạt động hàng hải ở Eo biển Hormuz và đe dọa các quốc gia vùng Vịnh.

"Thật đáng lo ngại khi những thứ công nghệ này hiện diện tại cự ly gần đến vậy, thêm vào đó là một loạt phần tử xấu, từ các băng đảng ma túy tới đám người Iran và Nga," quan chức này nói. "Mối đe dọa ấy không ngừng gia tăng."

Quan chức nói trên nói thêm rằng trong tháng qua, Cuba tiếp tục muốn sở hữu các drone và thiết bị quân sự từ Nga, trong khi các thông tin tình báo cho thấy Cuba cũng đang "tìm hiểu cách Iran chống lại Mỹ."

Giới chức Mỹ ước tính có tới 5.000 binh sĩ Cuba đã chiến đấu cho Nga trong cuộc xâm lược Ukraine, và theo Axios, một số binh đã sĩ cung cấp thông tin cho giới lãnh đạo quân đội Cuba về hiệu quả của chiến tranh bằng drone.

BBC chưa thể xác minh ngay lập tức những thông tin trong bài báo của Axios.

Vào tháng 10/2025, hãng tin Reuters tiếp cận được một bức điện nội bộ của Bộ Ngoại giao Mỹ, trong đó chỉ đạo các nhà ngoại giao của nước này kêu gọi các quốc gia khác phản đối một nghị quyết của Liên Hợp Quốc nhằm kêu gọi Washington dỡ bỏ lệnh cấm vận kéo dài nhiều thập niên đối với Cuba.

Trong chiến dịch này, các nhà ngoại giao Mỹ được chỉ đạo nói với chính phủ các nước rằng Cuba đang tích cực hỗ trợ cuộc xâm lược Ukraine của Nga, và dẫn chứng rằng có 5.000 người Cuba đã chiến đấu cho Nga.

BBC không thể xác minh con số 5.000 nói trên, nhưng một cuộc điều tra của chúng tôi vào tháng 10/2024 đã xác minh được thông tin hộ chiếu của hơn 200 công dân Cuba được cho là đã gia nhập quân đội Nga đã bị rò rỉ trên mạng, thông qua một nền tảng ủng hộ Ukraine có tên InformNapalm.

Các hợp đồng quân sự với mức thù lao hậu hĩnh do Nga đưa ra được cho là hấp dẫn đối với những người đàn ông Cuba tuyệt vọng muốn thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng trên hòn đảo đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ.

Các tài liệu bị rò rỉ trên mạng và các bản tin truyền thông cho thấy đàn ông Cuba được đề nghị mức lương khoảng 2.000 USD/tháng, một khoản tiền rất lớn ở Cuba, nơi mức lương trung bình hàng tháng chưa đến 25 USD.

Lời hứa về quốc tịch Nga cũng có thể là yếu tố thu hút một số người Cuba.

Tuy nhiên, rất khó để có được một ước tính đáng tin cậy về số lượng người Cuba đã gia nhập hàng ngũ quân đội Nga.

Trong một diễn biến khác, Bộ Tư pháp Mỹ được cho là đang chuẩn bị truy tố cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro trong những ngày tới về vụ bắn rơi hai máy bay cách đây 30 năm.

Các cáo buộc được cho là tập trung vào vụ bắn rơi hai chiếc máy bay do nhóm Brothers to the Rescue (Huynh đệ Cứu viện), tổ chức do người Cuba lưu vong tại Mỹ điều hành, năm 1996.

Các quan chức giấu tên của Bộ Tư pháp Mỹ nói với truyền thông rằng bản cáo trạng có thể được đưa ra sớm nhất vào ngày 20/5.

Thông tin về các cáo buộc này – được cho là cần phải được đại bồi thẩm đoàn Mỹ phê chuẩn – xuất hiện khi giám đốc CIA đến Cuba để gặp các quan chức ở Havana.

Ông Raúl Castro, 94 tuổi, đã từ chức lãnh đạo Đảng Cộng sản Cuba vào năm 2021, chấm dứt hơn nửa thế kỷ cầm quyền của gia đình ông.

Ông đã lãnh đạo đất nước trong 15 năm, sau khi anh trai Fidel Castro từ chức.

Bản cáo trạng có thể được ban hành này là động thái mới nhất trong chiến dịch gây sức ép của Mỹ lên Cuba, gồm cả việc phong tỏa dầu mỏ và các lệnh trừng phạt trên diện rộng.

Washington đã tập trung nhiều hơn vào Cuba trong những tháng gần đây sau khi Mỹ bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela, ông Nicolás Maduro, vào tháng 1/2026, rồi lật đổ ông trong một chiến dịch diễn ra xuyên đêm.

Các nhà phân tích cho rằng bất kỳ nỗ lực tương tự nào của lực lượng đặc nhiệm Mỹ nhằm bắt giữ ông Castro đều có thể gặp phải sự phản đối mạnh mẽ ở Cuba, đặc biệt là từ những người trung thành với chính phủ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump, người từng tuyên bố Washington muốn thay đổi giới lãnh đạo cộng sản của Cuba – đã ban hành lệnh phong tỏa dầu mỏ đối với Havana, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nhiên liệu ở đảo quốc này.

Tuần trước, Bộ trưởng Năng lượng Cuba thừa nhận rằng nước này về cơ bản đã cạn kiệt nhiên liệu.