Việt Nam có thể được chuyển từ danh sách 'thiên đường thuế' sang 'danh sách xám' của EU

Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ đưa Việt Nam và Panama ra khỏi danh sách các "thiên đường thuế" khi các bộ trưởng tài chính EU nhóm họp tại Luxembourg vào tháng tới.

Bloomberg dẫn các nguồn thạo tin rằng Việt Nam sẽ được chuyển sang cái gọi là "danh sách xám", trong khi Panama sẽ được gỡ tên hoàn toàn khỏi danh sách.

Các nước thành viên EU cập nhật danh sách các khu vực tài phán bị coi là "không hợp tác về thuế" hai lần mỗi năm. Cơ chế này nhằm hạn chế hành vi trốn thuế và thúc đẩy tính minh bạch trong lĩnh vực thuế.

Vào tháng Hai năm nay, Việt Nam đã được đưa vào danh sách 'thiên đường thuế' của EU. Chín quốc gia còn lại là: Samoa thuộc Mỹ, Anguilla, Guam, Palau, Panama, Nga, Quần đảo Virgin thuộc Mỹ, Quần đảo Turks và Caicos.

Việc được đưa ra khỏi danh sách này là ưu tiên hàng đầu của Panama.

Bộ trưởng Tài chính nước này, ông Felipe Chapman, từng nói với Bloomberg vào tháng Sáu rằng Panama đã thông qua một dự luật trong mùa hè nhằm tăng cường minh bạch thuế và siết chặt quản lý các công ty vỏ bọc.

Từ năm 2020 đến nay, quốc gia này nằm trong danh sách các khu vực tài phán không hợp tác của EU. Theo ông Chapman, điều này đã ảnh hưởng tiêu cực đến dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và quan hệ kinh doanh giữa Panama với EU.

Trong khi đó, Việt Nam dự kiến sẽ được chuyển sang "danh sách xám", áp dụng đối với các quốc gia chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn thuế quốc tế nhưng đã cam kết thực hiện các cải cách cần thiết.

Jordan, Morocco và Brunei là ba trong số chín quốc gia hiện đang ở trong "danh sách xám" này.

Các bộ trưởng tài chính EU dự kiến thảo luận về danh sách đen thuế khóa tại cuộc họp ở Luxembourg vào ngày 9/10 tới.

Danh sách đen bao gồm các quốc gia không tuân thủ các tiêu chuẩn thuế quốc tế đã được thống nhất, hoặc không thực hiện đầy đủ các cam kết về quản trị thuế trong khung thời gian quy định.

Việc lập danh sách này là một cách để Liên minh châu Âu (EU) thúc đẩy việc "quản trị thuế tốt" trên toàn cầu.

Những quốc gia trong danh sách này - như Việt Nam ở thời điểm hiện tại - đối mặt với rủi ro chịu ảnh hưởng về uy tín, bị tăng cường giám sát tài chính và đối mặt nguy cơ mất một số nguồn tài trợ từ khối.

Việc EU đưa Việt Nam vào danh sách nói trên cho thấy "quốc gia này chưa đáp ứng các tiêu chuẩn cần thiết về trao đổi thông tin thuế theo yêu cầu", theo thông cáo của Hội đồng Liên minh châu Âu hôm 17/2.

Vài ngày sau đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng trả lời báo chí Việt Nam về việc Việt Nam bị liệt vào danh sách này, khẳng định Việt Nam luôn là "thành viên tích cực, có trách nhiệm" trong việc hợp tác với OECD nhằm xây dựng hệ thống thuế minh bạch, tạo môi trường đầu tư thuận lợi.

Bà còn cho biết chính phủ đã triển khai Kế hoạch hành động quốc gia theo khuyến nghị của OECD và tăng cường kết nối với các đối tác lớn, đặc biệt là EU.

Vào đầu năm 2025, Việt Nam cũng đã xuất hiện trong một báo cáo tương tự của EU. Lúc bấy giờ, Việt Nam thuộc diện đang được theo dõi trong Phụ lục II, mục "Ngăn chặn xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận (BEPS)".

Theo cam kết với EU, Việt Nam đã triển khai tiêu chuẩn tối thiểu về Báo cáo theo từng quốc gia (CbCR) và thiết lập cơ chế trao đổi báo cáo với các nước thành viên EU.

Đến tháng 10/2025, EU đã đưa Việt Nam ra khỏi Phụ lục II sau khi đánh giá nước này hoàn thành đầy đủ các cam kết.