Ông Nguyễn Minh Triết tiếp tục làm bí thư thường trực TƯ Đoàn, tiếp theo có thể là gì?

Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng Nguyễn Minh Triết tiếp tục được bầu giữ chức bí thư thường trực Trung ương Đoàn khóa 13.

Với chức vụ này, ông Triết là nhân vật quan trọng số hai trong hệ thống lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh khi ông Bùi Quang Huy tái đắc cử Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn.

Diễn biến này là kết quả của cuộc bầu cử tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ 13 diễn ra từ ngày 24/6.

Ông Nguyễn Minh Triết, sinh năm 1988, quê ở Cà Mau, con trai út của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, đã nắm giữ chức vụ này từ tháng 10/2021, tức đến nay đã gần năm năm.

Hồi đầu năm nay, tại Đại hội Đảng 14, ông Triết trở thành một nhân vật đáng chú ý khi được bầu làm ủy viên Dự khuyết, trở thành nhân vật trẻ nhất trong Ban chấp hành Trung ương Đảng gồm 200 người.

Giới quan sát chính trị đánh giá đây vị trí này mở đường cho bước thăng tiến của chính trị gia trẻ tuổi này trong thời gian tới.

Ban chấp hành Trung ương là cơ quan ra quyết định quan trọng của Đảng, và các thành viên cơ quan này là những người nắm giữ các chức vụ chủ chốt trong hệ thống chính trị Việt Nam.

Người anh trai của ông Triết là ông Nguyễn Thanh Nghị cũng đã ghi tên mình vào cơ quan quyền lực này từ năm 2011 tại Đại hội 11, và chứng kiến những bước thăng tiến sau đó, từ lãnh đạo tỉnh Kiên Giang, Bộ trưởng Xây dựng, và hiện là Ủy viên Bộ Chính trị - Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh được gọi là đội hậu bị của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn luôn do một ủy viên Trung ương Đảng nắm giữ và tổ chức này là một nguồn cung cấp nhân sự lãnh đạo cấp cao trong hệ thống chính trị.

Truyền thống ghi nhận các bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn sau một nhiệm kỳ sẽ rời tổ chức này và được Đảng phân công giữ một chức vụ lãnh đạo tại các địa phương trước khi chuyển sang lãnh đạo các bộ ngành hay các cơ quan khác.

Chẳng hạn, tiền nhiệm của ông Bùi Quang Huy là ông Nguyễn Anh Tuấn, người giữ chức vụ Bí thư Thứ nhất Trung ương Đoàn từ 2020-2022, và sau đó được bổ nhiệm làm bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh. Ông Tuấn hiện là Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Tiền nhiệm của ông Tuấn là ông Lê Quốc Phong - bí thư thứ nhất từ tháng 4/2016 tới tháng 11/2020 - trước khi được điều làm bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp. Ông Phong hiện là phó bí thư Thường trực Thành uỷ TP HCM.

Một trong những bí thư Thứ nhất Trung ương Đoàn thành danh là ông Võ Văn Thưởng.

Ông Thưởng lãnh đạo tổ chức Đoàn từ 2007 tới 2011 và sau đó trở thành Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi giai đoạn 2011-2014.

Tháng 1/2016, ông Thưởng trở thành ủy viên Bộ Chính trị trẻ nhất (46 tuổi), tiếp tục thăng tiến thành trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, rồi Thường trực Ban Bí thư và đến tháng 3/2023 được bầu làm chủ tịch nước thay cho ông Nguyễn Xuân Phúc.

Tuy nhiên, đến tháng 3/2024, ông Thưởng đã phải rời chức vụ này, và về sau, vào tháng 7/2025, bị kỷ luật cách tất cả chức vụ trong Đảng.

Tiền nhiệm của ông Thưởng trong chức vụ bí thư Thứ nhất Trung ương Đoàn là ông Đào Ngọc Dung, cũng ngồi ghế bí thư Tỉnh ủy Yên Bái, rồi trở thành Bộ trưởng Lao động - Thương binh và Xã hội.

Chức vụ trước khi về hưu hồi tháng 4 của ông Dung là Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo.

Ông Dung cũng từng hai lần bị Đảng kỷ luật khiển trách.

Xét tiền lệ các đời bí thư thứ nhất từ sau 1975 tới nay sẽ thấy có hai trường hợp: hoặc là giữ chức từ đầu khoá cho tới gần cuối khoá hoặc là giữ chức từ cuối khoá trước và tiếp tục làm tiếp trong khoá sau.

Người giữ chức lâu nhất là ông Vũ Mão: từ năm 1982 đến năm 1987, tức hơn năm năm.

Ông Vũ Mão sau khi rời tổ chức Đoàn đã trở thành chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, chức vụ tương đương bộ trưởng.

Xét theo thông lệ của tổ chức này, việc ông Huy vẫn tiếp tục giữ chức bí thư Thứ nhất Trung ương Đoàn, và ông Triết Bí thư Thường trực dường như đang đi ngược lại truyền thống này.

Rất hiếm hoi khi tổ chức Đoàn trong một khóa có hai ủy viên Trung ương Đảng làm lãnh đạo.

Điều này đặt ra một khả năng rất có thể trong thời gian tới, một trong hai người, ông Huy, hoặc ông Triết, có thể được Đảng điều động giữ một chức vụ khác, tại các bộ ngành hay địa phương.