Dù được tiếp nồng hậu, ông Putin vẫn hụt thỏa thuận về dầu với Trung Quốc

Thoạt nhìn, người ta có thể nhầm Bắc Kinh với Moscow.

Khi hai ông Vladimir Putin và Tập Cận Bình bước trên thảm đỏ tiến vào Đại lễ đường Nhân dân, một ban nhạc quân đội Trung Quốc đã tấu lên bản nhạc cổ điển lãng mạn của Nga, Đêm Moscow.

"Giá như người biết những đêm Moscow này quý giá với tôi đến nhường nào," điệp khúc vang lên.

Ẩn sâu trong từng nốt nhạc, liệu có chút lãng mạn chính trị nào không?

Thậm chí là tình bạn thân thiết...?

"Người bạn thân mến của tôi," ông Putin nói với ông Tập.

"Ông bạn già của tôi," ông Tập đáp lại.

Đó là ngôn ngữ của hai nhà lãnh đạo thích thể hiện mối quan hệ đặc biệt mà họ đã xây dựng. Họ đã làm điều đó rất nhiều: gặp nhau hơn 40 lần trong những năm qua.

Trong các tuyên bố công khai, họ nói về "hợp tác chiến lược" giữa hai quốc gia, về "quan hệ đối tác", "tôn trọng lẫn nhau", "tình hữu nghị" và "sự tin tưởng".

Cùng nhau, họ lên án chính sách hạt nhân "vô trách nhiệm" của Mỹ và lên án kế hoạch xây dựng lá chắn phòng thủ tên lửa Vòm Vàng (Golden Dome) của Tổng thống Donald Trump.

Vào đêm trước chuyến thăm, tờ báo của chính phủ Nga đã đăng hai bức ảnh lớn trên trang nhất: một bức ảnh ông Trump trông cô đơn bước lên bậc thang của chuyên cơ Air Force One sau chuyến đi Trung Quốc tuần trước; và bên cạnh đó là một bức ảnh cũ của hai ông Putin và Tập đi cùng nhau.

Thông điệp hình ảnh rất rõ ràng: Nga và Trung Quốc sát cánh bên nhau trên trường quốc tế.

Nhưng đây không phải là thế giới của những bài hát tình yêu, sự lãng mạn và tình bạn thân thiết.

Đây là địa chính trị.

Và trong thế giới địa chính trị, các mối quan hệ hiếm khi dựa trên tình cảm và sự trìu mến mà thường dựa trên lợi ích riêng.

Tại hội nghị thượng đỉnh Tập-Putin, rõ ràng là tình cảm cũng có giới hạn.

Hãy bàn về lĩnh vực năng lượng.

Nga đang rất muốn thúc đẩy kế hoạch xây dựng đường ống dẫn khí mới, Đường ống Năng lượng Siberia 2, và đã hy vọng đạt được tiến triển ở Bắc Kinh.

Đường ống này sẽ vận chuyển thêm khí đốt của Nga từ Tây Siberia đến Bắc Trung Quốc đi qua Mông Cổ và, đối với Moscow, giúp bù đắp cho sự mất mát thị trường châu Âu.

Năm ngoái, Nga và Trung Quốc đã ký một bản ghi nhớ về dự án này, nhưng Bắc Kinh dường như không vội vàng hoàn tất thỏa thuận.

Ngoài các vấn đề về giá cả, một số nhà bình luận tin rằng Trung Quốc muốn tránh sự phụ thuộc quá mức vào nhiên liệu hóa thạch của Nga.

Hôm 20/5, Điện Kremlin cho biết Nga và Trung Quốc đã đạt được "sự hiểu biết chung về các thông số" của dự án.

Nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy một thỏa thuận cuối cùng đã đạt được.

Các quan chức Nga sẽ thất vọng. Nhưng họ sẽ không ngạc nhiên.

"Lập trường của Nga và Trung Quốc không giống nhau. Lợi ích của họ không phải lúc nào cũng trùng khớp," tờ báo của chính phủ Nga đã thừa nhận - chính tờ báo mà đã đăng bức ảnh hai ông Putin và Tập đứng cạnh nhau.

"Với hai quốc gia có quy mô như vậy, cả hai đều mang tâm lý cường quốc, thì không thể nào khác được."

Cách đây không lâu, từ "tình huynh đệ thân thiết" (bromance) đã được dùng để chỉ một mối quan hệ cấp cao khác: đó là hai ông Putin-Trump, khi Nga và Mỹ cam kết làm tan băng quan hệ.

Sau cuộc gặp giữa hai tổng thống ở Alaska mùa hè năm ngoái, các quan chức Nga bắt đầu nhắc đến "tinh thần Anchorage" và ngụ ý rằng Moscow và Washington đã đạt được sự hiểu biết chung về cách chấm dứt chiến tranh ở Ukraine (với các điều khoản mà Moscow chấp nhận được).

Nhưng chiến tranh đã không kết thúc. Và ngày nay, "tinh thần Anchorage" đang dần biến mất.

"Tinh thần Bắc Kinh vẫn tồn tại," trợ lý chính sách đối ngoại của ông Putin, Yuri Ushakov, nói bên lề hội nghị thượng đỉnh.

"Nhưng tinh thần Anchorage? Tôi chưa bao giờ dùng cụm từ đó."