Dünya basın özgürlüğü 'son 25 yılın en düşük seviyesinde': Türkiye 163. sırada

    • Yazan, BBC Türkçe
    • Bildirdiği yer, Londra
  • Okuma süresi 3 dk

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütünün hazırladığı 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye, 180 ülke arasında 163. sırada yer aldı.

RSF raporunda dünya genelinde basın özgürlüğünün son çeyrek yüzyılın en düşük seviyesinde olduğu tespiti yapıldı.

Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nin tarihinde ilk kez, dünyadaki ülkelerin çoğu "zor" veya "çok ciddi" durumda gösteriliyor. Listedeki 180 ülkeden 100'ünde basın özgürlüğü geçtiğimiz bir yılda geriledi.

Türkiye aynı raporda geçen yıl 159. sırada yer almıştı.

Raporda "2001 yılından bu yana, özellikle ulusal güvenlik politikalarıyla bağlantılı giderek daha kısıtlayıcı yasal düzenlemelerin genişlemesi, demokratik ülkeler de dahil olmak üzere bilgiye erişim hakkını istikrarlı biçimde aşındırıyor" ifadeleri kullanıldı.

Ülkelerdeki basın özgürlüğünün yasal çerçevesinin puanlandığı "hukuki gösterge" de 2025 yılında büyük düşüş kaydetti. RSF bu durumu "gazeteciliğin dünya genelinde giderek daha fazla kriminalize edildiğinin açık bir göstergesi" olarak değerlendirdi.

Küresel sıralamada ABD geçen yıla kıyasla yedi sıra geriledi.

Haberin başlığını atlayın ve okumaya devam edin
En çok okunanlar

Haberin sonu

Listenin en tepesindeyse Norveç yer alıyor. Onu Hollanda ve Estonya takip ediyor.

İngiltere 18., Fransa da 25. sırada.

180 ülkenin değerlendirildiği endekse göre basın özgürlüğünün en kötü olduğu ülke Eritre. Onu Kuzey Kore, Çin, iran ve Suudi Arabistan takip ediyor.

Listede en büyük ilerlemeyi ise Suriye yaptı. Geçen yıla kıyasla 177. sıradan 141. sıraya yükseldi.

RSF endeksi son 25 yıldır hazırlıyor, bu da 2025 yılını endeksin tarihindeki en kötü yıl yapıyor.

Raporun editörü Anne Bocandé, "Gazetecileri korumaya yönelik etkili önlemler hayati öneme sahip. Bu da gazeteciliğin kriminalize edilmesine son verilmesiyle başlıyor" diyor.

Raporda öne çıkan bulgular

  • Dünyadaki tüm ülkelerin ortalama puanı hiç bu kadar düşük olmamıştı. 180 ülkenin yarısından fazlası (%52,2), endeksin 25 yıllık tarihinde ilk kez "zor" veya "ciddi" bir durumda bulunuyor.
  • Dünya genelinde basın özgürlüğünün durumunu ölçmeye yarayan beş göstergeden (ekonomik, hukuki, güvenlik, siyasi, sosyal) bu yıl en fazla düşüş gösteren, hukuki çerçeve oldu. Bu gazeteciliğin hukuki olarak daha fazla baskı altına girdiğini gösteriyor.
  • ABD yedi sıra gerileyip 64. sıraya düşerken, gazetecilere yönelik şiddetin yoğun olduğu Ekvador ve Peru gibi diğer Amerika ülkeleri de sıralamada büyük düşüş yaşadı.
  • Norveç üst üste 10. yıl sıralamanın başında yer alırken, Eritre ise son üç yıldır sıralamanın en altında bulunuyor.
  • Beşar Esad sonrası Suriye 2026 yılında sıralamada en büyük sıçramayı kaydetti. 36 sıra yükselerek 141. sıraya çıktı.

Türkiye ile ilgili tespitler

Genel sıralamada geçen yıla kıyasla dört sıra düşerek 163. olan Türkiye'nin üstünde Irak, altında Yemen bulunuyor.

Türkiye, endeksteki beş gösterge içinde en kötü skoru ekonomik göstergede aldı. 180 ülke arasında 166. oldu.

Ekonomik göstergede; hükümet politikaları, devlet dışı aktörler (reklam verenler ve ticari ortaklar) ve medya sahipleriyle bağlantılı ekonomik kısıtlamalar değerlendiriliyor.

hukuki göstergede de Türkiye geçen yıla kıyasla bir sıra düşerek 159. oldu.

Türkiye'de "otoriterliğin güç kazandığı ve medyadaki çoğulculuğun sorgulanır hale geldiği" ifade edildi.

RSF Türkiye'ye "eleştirmenleri zayıflatmak için her türlü araç kullanılıyor" eleştirisini de getirdi.

1 Ocak 2026'dan bu yana üç gazetecinin gözaltına alındığı veya tutuklandığı da hatırlatıldı.