Belçika Kraliçesi liderliğindeki Ekonomik Misyon, Türkiye ile nasıl işbirliği öngörüyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Belçika, her yıl iki ülkeye Ekonomik Misyon düzenleyerek değişik coğrafyalarda ekonomik işbirliği ile yatırım olanaklarını zenginleştirmeyi hedefliyor.

2026 senesi için seçilen iki adresten biri Türkiye, diğeri ise Suudi Arabistan.

Belçika Dış Ticaret Ajansı tarafından ve iş dünyasından önde gelen birçok kuruluşun ortaklığında gerçekleştirilen Ekonomi Misyonuna Belçika Kraliyet ailesi liderlik ediyor.

Türkiye misyonunun başında da Kraliçe Mathilde bulunuyor.

450 kişilik bir heyete liderlik eden Mathilde'in ekibinde Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri, Avrupa İşleri ve Kalkınma İşbirliği Bakanı Maxime Prevot, Savunma Bakanı Theo Francken'in yanı sıra federal ve bölgesel hükümet yetkilileri ile 250'ye yakın iş insanı yer alıyor.

Belçika'dan Türkiye'ye en son Ekonomik Misyon 2012 senesinde düzenlenmişti.

Savunma sanayi öncelikli

Türkiye ve Belçika, 2025 senesinde yaklaşık 9 milyar Euroluk bir ticaret hacmi gerçekleştirdiler. Bu rakamın 15 milyar Euro'ya çıkarılması iki ülkenin ortak hedefi.

Ayrıca Belçika, yaklaşık sekiz milyar dolarlık yatırımla Türkiye'ye en çok yatırım yapan 8. ülke konumunda bulunuyor.

Ekonomik Misyon'un amaçlarından biri bu rakamların artırılması ve işbirliğinin yeni alanlara yayılarak çeşitlendirilmesini içeriyor.

Bu seneki Ekonomik Misyonun odaklandığı alanlar arasında "yeşil enerji, ulaştırma ve lojistik, sağlık ve ilaç sanayi, uzay bilimleri ve savunma ile dijital dönüşüm" yer alıyor.

Kraliçe Mathilde'in İstanbul ve Ankara programlarında ağırlıklı olarak savunma sanayi kuruluşlarının yer alması ve ilk ziyaretin 10 Mayıs günü Baykar şirketine ait "Özdemir Bayraktar Milli Teknoloji Merkezine" yapılması Belçika'nın bu alana verdiği önemin bir göstergesi olarak değerlendirildi.

İlk ziyaret Baykar'a

Rusya'nın Ukrayna işgali ve ABD'nin, kıta Avrupa'sının savunmasına eskisi kadar destek olmayacağını açıklaması, Avrupalı NATO üyelerinin, savunma sanayi üretimlerini hızlandırmak ve çeşitlendirmek için yeni girişimler başlatması ve ortaklıklar kurması sürecini başlattı.

Belçika'nın da bu süreçte yöneldiği ülkeler arasında Türkiye bulunuyor.

Baykar ziyareti ardından sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yapan Belçika Savunma Bakanı Francken, "Dün Kraliçe ve girişimcilerimizle Baykar'ı ziyaret ettim. Bu savunma şirketi, NATO içinde benzersiz bir yere sahip çünkü sürekli inovasyonu temel prensip haline getirmiş durumda" ifadelerini kullandı.

Francken, Baykar'ın yapay zekâ entegre silahlı insansız hava araçlarının öncüsü olduğunu kaydederken, "Bu sistemler giderek daha iyi hale geliyor, daha yükseğe ve daha uzağa uçuyor. Şimdi Baykar kaçınılmaz bir sonraki adıma geçiyor: İnsansız savaş uçağı. 'Kızılelma' halihazırda seri üretimde ve ihracatı da yapılıyor" dedi.

Baykar, Bayraktar başta olmak üzere silahlı insansız hava araçlarının üretiminde don dönemde gösterdiği ilerleme ile biliniyor.

Bayraktar, başta Ukrayna olmak üzere birçok çatışma alanında kullanılmış ve askeri olarak önemli bir silah olarak tescil edilmişti.

Belçika heyetinin Ankara programında da savunma sanayi önemli yer tutuyor. 13 Mayıs'ta Savunma Sanayi Başkanlığı'nda düzenlenecek "Türkiye-Belçika Savunma Sanayi Günü" toplantısında, özellikle Belçikalı üreticilerin projeleri hakkında bilgi vermeleri ve Türk iş dünyası ile ortaklık olanaklarını gözden geçirmesi planlanıyor.

Belçika heyetinin Ankara'da ayrıca Türk Havacılık Uzay Sanayi (TUSAŞ), Aselsan ve zırhlı taşıyıcı üreticisi BMC'ye ziyaretler düzenlemesi de öngörülüyor.

Hangi anlaşmalar imzalandı?

Ekonomik Misyon kapsamında 10 Mayıs'ta yapılan törende iki ülke şirketleri arasında birçok anlaşmaya imza atıldı.

Kraliçe Mathilde'in katıldığı törende gıda, teknoloji, lojistik, ilaç, eğitim ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren çok sayıda Türk ve Belçikalı firma, karşılıklı iş geliştirme ve yatırım odaklı anlaşmalara imza attı.

Bu kapsamda iki taraf arasında 30 kadar anlaşmanın imzalandığı kaydedildi.

Yapılan görüşmelerde özellikle sürdürülebilir ticaret, dijital dönüşüm, sağlık teknolojileri ve tedarik zinciri alanlarında ortak projelerin öne çıktığı belirtildi.

Belçika Ekonomik Misyonun'nun zamanlaması da Ankara'nın özellikle savunma sanayi işbirliği perspektifi açısından önem taşıyor.

Son dönemde özellikle Avrupa ülkeleriyle ikili savunma sanayi anlaşmalarına yönelen Türkiye, 7-8 Temmuz günlerinde Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi'nde bu alanda müttefikler arasındaki işbirliği ve dayanışmayı öne çıkartmayı öngörüyor.

Zirve öncesinde Belçika ve Almanya gibi önde gelen müttefiklerle bu yönde yapılan görüşmelerin zirveye olumlu yansıyacağı Ankara'da yapılan değerlendirmeler arasında.

'İşbirliği için büyük potansiyel var'

Belçika Ekonomik Misyonu'nun resmi açılış töreni, 11 Mayıs'ta Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından düzenlenen Türkiye-Belçika İş Forumu'nda yapıldı.

Belçika Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Prevot, burada yaptığı konuşmada, iki ülkenin bazı sektörlerinde tamamlayıcı nitelikte güçlerinin bulunduğunu belirterek, "Enerji, havacılık, uzay ve savunma gibi sektörlerde daha derin işbirliği için büyük bir potansiyel var" diye konuştu.

Yenilikçi ve rekabetçi bir ekosistemi olan Türkiye'nin ulaşım, lojistik ve sanayi gibi alanlara stratejik öncelik verdiğini kaydeden Dışişleri Bakanı, "Aynı zamanda bu sektörler Belçikalı şirketlerin uzmanlığını, yenilikçiliğini ve bilgisini ortaya koyduğu alanlarla da tam örtüşüyor. İki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler hali hazırda çok güçlü" değerlendirmesini yaptı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat da toplantının ardından yaptığı açıklamada, ticari ilişkilerin daha da ilerletilmesi kararlılığını teyit ettiklerini belirtirken, özellikle e-ticaret ve küresel tedarik zincirleri alanlarında Türkiye ve Belçika'nın birbirini tamamlayıcı niteliğinin dikkat çektiğini kaydetti.

Bolat, başka bir paylaşımında da uluslararası müteahhitlik dahil bir çok alanda üçüncü ülkelerde ortaklık yapabileceklerini kaydederken, amaçlarının Türkiye-Belçika ekonomik ilişkilerini sadece ticaret hacmiyle değil yatırımlar, ortak projeler ve entegre üretim ağlarıyla daha ileri bir düzeye çıkartmak olduğunu belirtti.

Aynı toplantıda konuşan Flaman Bölge Hükümeti Başbakanı Matthias Diependaele de, Türkiye'nin en önemli ekonomik ortaklardan biri olduğunu belirterek, "Türkiye bizim için yalnızca önemli bir pazar değil, aynı zamanda geleceğe yönelik stratejik bir ortak" dedi.

Ankara'dan 'Gümrük Birliği' vurgusu

Belçika heyeti ile yapılan görüşmelerde Türkiye'nin gündeme getirdiği en önemli konulardan biri gümrük birliğinin modernize edilmesi gerekliliği oldu.

Kraliçe Mathilde ile 11 Mayıs'ta İstanbul'da görüşen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye ve AB ilişkilerinin hem jeopolitik alanda gelişmesi gerektiği hem de gümrük birliğinin bir an önce güncellenmesine odaklanması gerektiğini kaydettiği bildirildi.

DEİK toplantısında ele alınan konular arasında 1996'dan bu yana uygulanan gümrük birliği sayesinde Türkiye-AB ticari ilişkilerinin yıllık 220 milyar euro hacme ulaştığı, ancak bunun ötesine geçmek için yenilenmiş bir anlaşmaya gereksinim olduğu vurgulandı.

DEİK son dönemde önde gelen Avrupa gazetelerine ilanlar vererek Türk iş dünyası ile Avrupa iş dünyası arasındaki ortaklığın güçlenmesi için gümrük birliğinin yenilenmesi gerektiği mesajını veriyordu.

Savunma ve Dış Ticaret Bakanı Francken de İstanbul'da yaptığı açıklamada, Belçika'nın gümrük birliğinin yenilenmesine ilişkin Türkiye'den gelen çağrıları olumlu karşıladığını kaydetti.

Türkiye ile AB arasındaki hem siyasi sorunlar hem de mevcut gümrük birliğinin uygulanmasındaki teknik sıkıntılar nedeniyle anlaşmanın yenilenmesi için gerekli süreç başlatılamadı.