ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እቶም ማንታ ቈልዑ ካብ ሓንቲ ኣደ እኳ እንተ ተወለዱ፡ ብኣቦ ግን ይፈላለዩ ነበሩ። እዚ ኣዝዩ ሳሕቲ ዝረአ ተርእዮ እዩ። ሄተሮፓተርናል ሱፐርፌኩንደሽን ብዝብል ድማ ይፍለጥ እዩ።


ሓንቲ ኣንስተይቲ ብሓደ ግዜ ካብ ክልተ ተባዕትዮ ክትጠንስ ትኽእል ድያ?

 እቶም ሽዱሽተ ናይ ብሓቂ ሰባት ክዀኑ ከለዉ፡ እቶም ሽዱሽተ ግን ብኪነታዊ ብልሒ ዝተዳለዉ እዮም። ክተለልይዎም ትኽእሉ'ዶ? መልሱ ኣብ መወዳእታ እዚ ጽሑፍ ክትረኽብዎ ኢኹም

ብኪነታዊ ብልሒ ብዝተዳለዉ ምስልታት ክሳብ ክንደይ ትታለሉ? እነሆ ፈትኑ. . .

ገለ ሰረቕቲ ኣብ ዘይተለመዱ ነገራት ዓይኖም ከውድቑ ተራእዮም ኣለው። ገለ ካብቶም ክሳብ ሕጂ ዘገርሙ ተግባራት ዝምታ እቶም ሽዱሽተ ክንነግረኩም።


6 ዘደንጽዉ ዛንታታት ዝምታ

ብሚልዮናት ዝቑጸሩ መጋበርያታት ኪነታዊ ብልሒ ደቂ ሰባት ኣብ ዘይሳተፉሉ ማሕበራዊ መራኸቢታት ከዕልሉን መልእኽቲ ክልጥፉን ይረኣዩ ኣለዉ። ደቂ ሰብ ድማ ኣብ ቀረባ እዋን ዋላ ሓንቲ ቃል’ውን ኣይክንርዳእን ኢና።

'ክሩስቲፋርያኒዝም'፡ ኪነታዊ ብልሒታት ኣንጻር ሰባት ውዲት ይገብሩ ኣለዉ ድዮም?

ዝዀነ መግቢ ኣዝዮም ደቀቕቲ ወይ ብማይክሮስኮፕ ጥራይ ዝረኣዩ ዕሲታት (ፈንገስ) ከማዕብል ከሎ፡ ዓስዩ ወይ መሽሚሹ ይበሃል። እዞም ዕሲታት ከም መርበብ ፈትሊ ኣብቲ መግቢ ይዝርግሑ። ከም ተኽሊ ድማ ይዓብዩ። ዋህዮኣዊ ዘርኢ እቶም ዕሲታት ክረግፉ ከለው፡ እቲ መግቢ ሕብሩን መልክዑን ይቕየር።


'መግቢ ግፍዒ ኣለዎ' - ዕሳው መግቢን ሳዕቤኑን

ላዕለወይቲ ክኢላ ስነ-ኣእምሮ ኪምበርሊ ዊልሰን፡ ነገራት ካብዚ ቅሩብ ብዝተፈለየ መንገዲ ክንፍትኖም ትላቦ።ኣብ ክንዲ ከቢድ ኣመጋግባ፡ ኣብ ነዊሕ ግዜ ንጥዕናና፡ ስምዒትናን ጽሬት ህይወትናን ዘርብሕ ዝያዳ ዘላቒን ትርጕም ዘለዎን ምቅይያራት ክንፍትን ከም እንኽእል ትዛረብ።


ጽባሕ ዓውደ ዓመት ዘጨንቐና ክብደት ሰብነት ንምንካይ ዝሕግዙ ቀለልቲ ኣገባባት

ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት፡ ነቲ ኵነታት ናብ ንቡር ምምላስ ከምዝከኣል መጽናዕትታት ኣረጋጊጾም ኣለዉ። እቲ ምስጢር እንታይ እዩ?


ካብ ሕማም ሽኮር ንምሕዋይ ተስፋ ዝህብ ሓድሽ ኣገባብ 

ክጠምየና እንከሎ እንበልኦም መግብታት፡ ካብ ጽጋብ ሓሊፉ ብዙሕ እወታውን ኣሉታዊን ሳዕቤናት ክህልዎም ከምዝኽእል ርዱእ እዩ። ሓደ ካብዚኦም ቁስለት ኣፍ እዩ፤ ኣብ ውሽጢ ኣፍና ዘጋጥም ቁስለት ማለት እዩ።


ምቝሳል ኣፍ ዘስዕቡን ዝከላኸሉን መግብታት ኣየኖት እዮም?

ኣብዚ እዋን እዚ ናብ ዕዳጋ ዝቐረቡ ዓይነታት ዘይቲ ተቘጺሮም ኣይውድኡን። ኵሎም ድማ ናይ ገዛእ ርእሶም ባህርያት ዝሓዙ እዮም። ስለዚ መዓልታዊ እንጥቀመሉ ዘይቲ ምምራጽ ቀሊል ኣይኰነን።


ዋጋ ጠስሚ ሰማይ ኣብ ዝዓረገሉ ኣየናይ ዘይቲ ክንጥቀም ይምረጽ?

እዞም ዝስዕቡ ሓሙሽተ ህቡባት ጥቕስታት ብፍሉጣት ሰብ ታሪኽ ከምዝመንጨው ክንገር ጸኒሒ እዩ። እንተኾነ ግን ቅኑዓት ምናልባት እውን ብሓቂ በቶም ሰባት ዝተበሃሉ ኣይኮኑን።

'ኬክ ይብልዑ!' - ብሓቂ በሃሊኦም ዘይፍለጥ ዓበይቲ ጥቕስታት ዓለምና

ካርመን ኣብ 40ታት ዕድመ እትርከብ መምህር ኰይና፡ ኣባል ኣካል ናይቲ ኣደነት ዘጣዕሰን ሕቡእ ማሕበረሰብ ደቂ ኣንስትዮ እያ።እቲ ጣዕሳ እዚ ሳሕቲ እዩ ብግልጺ ዝዝረበሉ።


'ዘይተምልጠሉ መጻወድያ': ብምውላደን ዝጠዓሳ ዘለዋ ኣደታት

ተመራመርቲ፡ መዛግብቲ ኤሌክትሮኤንሴፋሎግራም (EEG) ብምጥቃም፡ ኣብተን ቅድሚ ሞት ዝርከባ ህሞታት ቅዲ ንጥፈታት ሓንጎል ብኸመይ ከም ዝቕየር ክዕዘቡ ክኢሎም።

ኣብ ህሞት ሞትና እንታይ'ዩ ዝስመዐና?

ኣብ መሰልቸዊ ኣኼባ ኮፍ ኢለ፡ "ኡይ ምባል እንተጀመርኩ'ኸ?" ወይ ድማ ብመኪና ትኸይድ ከለኻ ከምኡ እንተሓሰብኩ'ኸ?

ሰባት ስለምንታይ እዮም ዘእውዩ?

‘ቫለንታይንስ ደይ’፡ መዓልቲ ፍቑራት ልምዲ ድዩ እምነት? 

ኣብ ሱፐርማርኬት ይኹን ቤት መድሓኒት ወይ ፋርማሲ ምስ እንኣትው፡ ንምምራጽ ክሳብ ንጽገም ብዙሓት ዓይነታት ሳሙና ስኒ ንዕዘብ። ካብ ሳሙና ስኒ ወጻኢ ኣስናንና ንከይብልዝ ዝሕግዙ ኣማራጺታት ኣለዉ።

ፅዕዳወ ኣስናንና ንምሕላው ዝሕግዙ ቀለልቲ ኣማራጺታት

'ሙዚቃ ንሰባት ዝያዳ ተማእዘዝቲ፡ ዝያዳ ቁጡዓትን ዋላ'ውን ዓሌታዊ ክገብሮም ይኽእል'ዩ' ክኢላታት።

ብህድኣት እንሰምዖም ጥዑም ቅኒታት ሕማቕ ነገር ክንፍጽም ከም ዝገብሩና ትፈልጡዶ?

ብሓቂ መግቢ ንሃንግኦቨር ፍቱን ፈውሲ ከከኸውን ከምዝኽእል ዝሕብር መርትዖ ኣሎ ድዩ? ሳይንስ እንታይ ይብል?
ንተሓጋጋዚት ፕሮፌሰር ስነ-ልቦናን ተመራማሪት ኣልኮላዊ መስተን ዶክተር ሳሊ ኣዳምስ ተወኪስና።


'ሃንግኦቨር'፡ ኣብ ጽባሕ-መስተ ንዘጋጥም ምስልቻው ፍቱን መግቢ ኣሎዶ?

ቢቢሲ ፍዩቸር ንፍሉጣት ክኢላታት ስነ-ልቦና ቃለ መሕትት ብምግባር፡ ንውጥረት ብዝበለጸ ንምጽዋር ዝሕግዙ ግብራዊ፡ መዓልታዊ ምኽርታት የካፍል። 

ኣብ እዋን መከራ ዝሕግዙ 8 ማዕዳታት

እቲ ብቀዳም 9 ጥሪ 2018 (ግ) ኣብ ገዛእ ርእሱ መጕዳእቲ ዘብጽሐ መንእሰይ፡ ኣብታ ለይቲ እቲኣ ዕውት መጥባሕቲ ከምዝገበረሉ ኣብ ሆስፒታል ኣለርት ሓላፊ ክፍሊ መጥባሕትን ዳግመ ህንጸትን ዶክተር ዓብዱረዛቕ ዓሊ ንቢቢሲ ሓቢሩ።

ኢትዮጵያ፡ ብልዕቱ ዝቘረጸ መንእሰይ ዕዉት ዳግመ-ተኸላ ተገይሩሉ

ኮንፋብዩሌሽን ማለት ብዘይፍላጥ ዘይተፈጸመ ነገራት ምዝካር ወይ ብዘይ ፍላጥ ዝተፈብረኸ፡ ዝተዛብዐ ወይ ጌጋ ዝኾነ ዝኽሪ ምፍራይ ማለት እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ኮነ ተባሂሉ ብንጹር ንቕሓት ንምትላል ዝፍጸም ዘይኮነስ ሓንጎል ክፍተታት ንምምላእ ዝገብሮ ኒውሮሳይኮሎጂካዊ መስርሕ የመልክት።

ሓቃዊ ዘይኰኑ ተዘክሮታት ብኸመይ ይፍጠሩ?

ክንሓዝን፡ ክንሓርቕ ወይ ድማ ዋላ ክንሕጐስ እንከለና ክንበለኪ ንቡር እዩ።ግን ደቂ ሰባት ጥራይ ስምዒታዊ ንብዓት ከም ዘፍስሱ ትፈልጡዶ ?

ስለምንታይ ኢናባ ንበኪ? ብድሕሪ ንብዓትና ዘሎ ሳይንስ

ተመራመርቲ፡ እናኣረግና ምስ ንኸይድ ፀገም ጥዕና ምግጣም ዘይተርፍ ነገር ከም ዘይኾነ፡ ሕዚ ልዕሊ ዝኾነ ግዘ ርግፀኛታት እዮም። ብኸመይ ከም ንኣርግ፡ ክንመርፅ ንኽእል ኢና።

ንጥዑይ ግዘ እርጋንና፡ ገና ኣብ 30ታት ዕድመና ክንገብሮም ዘለና ነገራት

ጻዕዳ ሽጉርቲ ሰዓል ከም ዝፍውስ፡ ልዑል ጸቕጢ ደምን ኮለስትሮልን ከም ዘጉድልን ካልኦት ጥዕናዊ ረብሓታት ከምዘለዎን ይንገር። እዚ ኣብ ብሳይንስ ዝተመርኮሰ ድዩ? 

ጻዕዳ ሽጉርቲ፡ ብሓቂ ጎዳኢ'ዶስ ጠቃሚ? ምስ መንሽሮ'ኸ እንታይ የራኽቦ?

ኣብ ገዛናን ክሽነና ዘሎ ኣማራጺታት እንተተጠቀምና ገንዘብና ቆጢብና ሰዓልና ክንፍውስ ተኽአሎ ኣሎ'ዶ?

ኣነባብራ