ศาสตราจารย์ชาวฝรั่งเศสถูกสอบสวนหลังมอบรางวัลปลอมให้ตัวเอง จากสมาคมและมหาวิทยาลัยที่ไม่มีอยู่จริง

นักวิชาการชาวฝรั่งเศสคนหนึ่งกำลังถูกสอบสวนข้อหาสร้างรางวัลคล้ายรางวัลโนเบลสาขานิรุกติศาสตร์ขึ้น เพื่อที่ตนเองจะได้คว้ารางวัลนั้นไปครอง

ฟลอเรนต์ มงตาแคลร์ จากเมืองเบซองซง ทางตะวันออกของฝรั่งเศส ได้รับเหรียญทองสาขานิรุกติศาสตร์ (Philology) ในปี 2016 ในพิธีที่จัดขึ้น ณ รัฐสภาแห่งชาติในกรุงปารีส โดยมีรัฐมนตรีและผู้ได้รับรางวัลโนเบลเข้าร่วม

แต่รางวัลดังกล่าวเป็นเรื่องที่แต่งขึ้น เช่นเดียวกับองค์กรที่อ้างว่าเป็นผู้มอบรางวัล คือ สมาคมนิรุกติศาสตร์นานาชาติ ซึ่งดูเหมือนว่ามงตาแคลร์จะคิดสมาคมนี้ขึ้นมาเองเพื่อเสริมสร้างความน่าเชื่อถือทางวิชาการของตนเอง

นิรุกติศาสตร์ (Philology) คือการศึกษาภาษาผ่านตัวบทเอกสาร วรรณกรรมต่าง ๆ

เจ้าหน้าที่สืบสวนในเมืองเบซองซง กำลังตรวจสอบเรื่องนี้เพื่อดูว่ามีการละเมิดกฎหมายใดหรือไม่ ในขณะที่มหาวิทยาลัยที่มงตาแคลร์สอนอยู่เป็นเวลา 20 ปีได้สั่งพักงานเขาอย่างไม่มีกำหนด

"มันเป็นเรื่องราวที่ไม่น่าเชื่อราวกับหลุดออกมาจากภาพยนตร์" พอล-เอ็ดวาร์ด ลัลลัวส์ อัยการผู้รับผิดชอบการสอบสวนกล่าว

ตามคำกล่าวของอัยการ มงตาแคลร์เริ่มสร้างรางวัลนี้ขึ้นในปี 2015 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่หนังสือพิมพ์เบซองซงลงรายงานข่าวพร้อมพาดหัวว่า "ชายท้องถิ่นติดรายชื่อผู้เข้ารอบสุดท้ายรางวัลโนเบล"

รายงานระบุว่ามงตาแคลร์อยู่ในกลุ่มผู้เข้ารอบสุดท้าย 5 คนสุดท้ายสำหรับรางวัลระดับนานาชาติอันทรงเกียรตินี้

ในเดือน ธ.ค. มีรายงานว่าเขาได้รับรางวัล และในเดือน มิ.ย. ปีถัดมา พิธีมอบรางวัลก็ได้จัดขึ้น ณ กรุงปารีส

จากนั้นในช่วงปลายปีนั้น เรื่องราวก็ก้าวไปอีกระดับเมื่อมงตาแคลร์ต้อนรับ โนม ชอมสกี นักปรัชญาและนักภาษาศาสตร์ชาวอเมริกันชื่อดัง ซึ่งขณะนั้นอายุ 88 ปี ในพิธีที่บรัสเซลส์ ประเทศเบลเยียม และมอบเหรียญทองกิตติมศักดิ์จากสมาคมนานาชาติให้แก่เขา

วิดีโอของพิธีสามารถรับชมได้ทางออนไลน์ เช่นเดียวกับเว็บไซต์ของสมาคม ซึ่งมีรายชื่อผู้ได้รับรางวัลย้อนหลังไปถึงปี 1967 รวมถึงนักเขียนชาวอิตาลี อุมแบร์โต เอโค

ความดูไม่เป็นมืออาชีพของเว็บไซต์อาจเป็นสิ่งที่ชวนให้สงสัยเกี่ยวกับตัวรางวัล

ในขณะเดียวกัน มงตาแคลร์ได้ขัดเกลาประวัติการทำงานของเขาให้ดียิ่งขึ้นไปอีก โดยอ้างว่าได้รับปริญญาเอกด้านวรรณคดีและไวยากรณ์ภาษาฝรั่งเศสจากมหาวิทยาลัยนิรุกติศาสตร์และการศึกษาที่ตั้งอยู่ในเมืองลูอิส รัฐเดลาแวร์ สหรัฐอเมริกา ซึ่งไม่มีบันทึกใด ๆ ว่ามหาวิทยาลัยนี้มีอยู่จริง

อัยการฝรั่งเศสกล่าวด้วยว่า "เหรียญทองด้านนิรุกติศาสตร์เป็นการสร้างขึ้นล้วน ๆ ของนายฟลอเรนต์ มงตาแคลร์ ผู้ซึ่งมอบรางวัลนี้ให้กับตัวเองผ่านการแทรกแซงของสมาคมวิชาการแห่งนี้ ซึ่งเห็นได้ชัดว่าเขาเป็นผู้ก่อตั้งขึ้นเอง และมหาวิทยาลัยแห่งนี้ซึ่งมีอยู่แต่เพียงในเว็บไซต์เท่านั้น"

เรื่องทั้งหมดถูกเปิดเผยขึ้นหลังจากที่มงตาแคลร์ประกาศชื่อนักภาษาศาสตร์ชาวโรมาเนียที่ชื่อว่า ยูเจน ซิเมียน เป็นผู้รับรางวัลคนต่อไป

เรื่องนี้สร้างความฮือฮาในโรมาเนีย แต่กระตุ้นให้นักข่าวที่สงสัยเริ่มตั้งคำถาม

แต่แม้ความจริงจะปรากฏออกมาในปี 2019 เรื่องก็ผ่านไปโดยไม่มีใครเห็นรายงานข่าวมากนักในฝรั่งเศส ซึ่งมงตาแคลร์ยังคงทำงานอยู่ที่มหาวิทยาลัยแห่งนี้ต่อไป

ทว่าความจริงเพิ่งปรากฏเมื่อปีที่แล้ว เมื่อมงตาแคลร์มีกำหนดเป็นประธานในงานอภิปรายเกี่ยวกับเรื่องข่าวปลอม และเพื่อนร่วมงานคนหนึ่งนึกได้ว่าเคยได้ยินข่าวลือเรื่องของเขามาจากโรมาเนีย

ตามรายงานของหนังสือพิมพ์เลอ มงด์ เมื่อตำรวจเข้าตรวจค้นบ้านของเขาในเดือน ก.พ. ปีนี้ มงตาแคลร์กล่าวกับตำรวจว่า "ผมคิดว่ามัน [การตรวจค้นบ้าน] ต้องเกี่ยวกับเหรียญรางวัล" และเขาบอกกับตำรวจว่าเขาได้สั่งซื้อเหรียญดังกล่าวจากร้านขายเครื่องประดับไม่นานก่อนพิธีมอบรางวัลที่กรุงปารีส ในราคา 250 ยูโร (ราว 9,400 บาท)

มีรายงานว่าเขาบอกด้วยว่า "มันไม่ใช่การหลอกลวง มันเป็นการพยายามสร้างเกียรติยศใหม่ในโลกวิชาการ ซึ่งเป็นความพยายามที่ล้มเหลว"

ขณะนี้สำนักงานอัยการต้องตัดสินใจว่าการสร้างเกียรติยศปลอมขึ้นมานั้นช่วยส่งเสริมอาชีพของมงตาแคลร์อย่างไม่เป็นธรรมหรือไม่ แต่หากไม่เป็นเช่นนั้นก็อาจเป็นเรื่องยากที่จะพิสูจน์ว่าเขาได้กระทำอะไรผิดกฎหมาย

มงตาแคลร์แก้ต่างให้ตัวเองโดยการบอกว่า การสร้างรางวัลที่ไร้ค่าขึ้นมานั้นไม่ได้ผิดกฎหมาย และเป็นสื่อท้องถิ่นเองที่เรียกมันว่าเป็นรางวัลโนเบล