Tunafunga Mlango-Bahari wa Hormuz - Iran

Moja kwa moja

Na Asha Juma

1. 20 Juni 2026Wawakilishi wa Marekani wako Uswisi huku wa Iran wakiwa safarini kuelekea huko

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Vance: Jared Kushner na Steve Witkoff wako Uswisi kwa mazungumzo

   Makamu wa Rais wa Marekani JD Vance amesema kwamba Jared Kushner, mkwe wa Donald Trump, na mjumbe Steve Witkoff tayari wako nchini Uswisi kabla ya mazungumzo yaliyopangwa na Iran.

   Vance alisema wawili hao “wanashughulikia baadhi ya vipengele vyenye utata katika mazungumzo haya.”

   “Ninavyoelewa, baada ya kuzungumza na Jared na Steve asubuhi hii, mambo yanaendelea vizuri,” Vance alisema.

   Alipoulizwa kama ana mpango wa kujiunga nao, alisema anatarajia kuondoka “siku chache zijazo.”

   

   Chanzo cha picha, EPA

   Ujumbe wa Iran ukiongozwa na spika wa bunge waondoka kwenda Uswisi

   Ujumbe wa Iran, unaoongozwa na spika wa bunge Mohammad Bagher Ghalibaf, sasa umeondoka kwenda Uswisi, vyombo vya habari vya serikali vinaripoti.

   Abbas Araghchi, waziri wa mambo ya nje wa Iran, pia anahudhuria mazungumzo hayo pamoja na maafisa wengine wakiwemo wawakilishi wa usalama wa taifa, benki kuu na mafuta.

   Naibu waziri wa mambo ya nje Kazem Gharibabadi na msemaji wa wizara ya mambo ya nje Esmail Baghaei pia wanaripotiwa kuwa safarini.

   Awali, Baghaei alisema kwamba Iran itaidai Marekani "itimize ahadi zake".

   Soma zaidi:

   Makubaliano ya Iran na Marekani ni yapi?

   Mambo muhimu 14 waliyokubaliana Iran na Marekani

   Njia ya Mlango wa Hormuz ni Salama - Jeshi la Marekani

   Tunafunga Mlango-Bahari wa Hormuz - Iran

2. 20 Juni 2026Makubaliano ya Iran na Marekani ni yapi?

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Huu ni ukumbusho wa makubaliano ya Marekani na Iran, yaliyosainiwa na pande zote mbili Jumatano, ambayo yanajikita kwenye vipengele 14:

   • “Kusitishwa mara moja na kwa kudumu kwa operesheni za kijeshi kwenye pande zote, ikiwa ni pamoja na Lebanon”
   • Marekani na Iran “kuheshimu uhuru na mipaka ya kila mmoja na kujiepusha kuingilia masuala ya ndani ya kila nchi”
   • Wanajitolea “kuzungumza na kufikia makubaliano ya mwisho ndani ya siku 60, ambazo zinaweza kuongezwa kwa makubaliano ya pamoja”
   • Mara moja, Marekani “itaanza kuondoa kizuizi chake cha kijeshi cha majini... na itaondoa kabisa kizuizi hicho cha majini ndani ya siku 30”
   • Katika Mlango-Bahari wa Hormuz, Iran “itapanga kwa juhudi zake zote kuhakikisha usafiri salama wa meli za kibiashara bila malipo, kwa kipindi cha siku 60”
   • Marekani inajitolea “pamoja na washirika wa kikanda kuandaa mpango wa mwisho, uliokubaliwa na pande zote, wenye takriban dola bilioni 300 za Marekani kwa ajili ya ujenzi upya na maendeleo ya kiuchumi ya Iran.”
   • Marekani “kuondoa aina zote za vikwazo dhidi ya Iran.”
   • Iran “inathibitisha kwamba haitatafuta wala kuendeleza silaha za nyuklia,” lakini sehemu nyingine za mpango huo bado zinahitaji mazungumzo. Pande zote mbili “zimekubaliana kujadili suala la urutubishaji na masuala mengine yaliyokubaliwa kwa pamoja yanayohusiana na mahitaji ya nyuklia ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran.”
   • Kusubiri makubaliano ya mwisho, Marekani na Iran “wanakubali kudumisha hali ilivyo.”
   • Baada ya kusainiwa, na hadi vikwazo vitakapoondolewa kabisa, Wizara ya Fedha ya Marekani “itatoa msamaha maalum kwa ajili ya uuzaji nje wa mafuta ghafi ya Iran, bidhaa za petroli na viambajengo vyake, pamoja na huduma zote zinazohusiana.”
   • Marekani “inajitolea kuweka wazi na kupatikana kikamilifu kwa matumizi fedha na mali zilizozuiwa za Jamhuri ya Kiislamu ya Iran.”
   • “Mikakati ya kiutendaji itaanzishwa ili kufuatilia utekelezaji wenye mafanikio wa makubaliano haya.”
   • Baada ya kusainiwa, na kwa masharti ya utekelezaji wa vipengele 1, 4, 5, 10 na 11 vya makubaliano, na utekelezaji unaoendelea wa hatua hizo, Marekani na Iran “wataanza mazungumzo kuhusu makubaliano ya mwisho kwa mujibu wa vipengele vilivyobaki.”
   • “Makubaliano ya mwisho yatathibitishwa na kupitishwa kupitia azimio la Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa (UNSC).”

   Kwa Mengi Zaidi Juu ya Makubaliano Hayo Soma Hapa:

   Mambo muhimu 14 waliyokubaliana Iran na Marekani

3. 20 Juni 2026Iran: Marekani lazima iheshimu ahadi zake katika mazungumzo yajayo

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Esmail Baghaei, amesema kuwa ushiriki wa nchi yake katika mazungumzo yatakayofanyika nchini Uswisi yatalenga kudai upande wa pili utekeleze ahadi zake.

   Mpatanishi, Pakistan, alikuwa ametangaza mapema kwamba mazungumzo hayo yatafanyika kesho katika eneo la Bürgenstock, Uswisi, yakihudhuriwa na wawakilishi wa Marekani na Iran.

   “Mazungumzo juu ya makubaliano ya mwisho yataanza tu pale ambapo ahadi zilizowekwa katika aya za 1, 4, 5, 10 na 11 za makubaliano ya vipengele 14 kati ya Marekani na Iran, yaliyotiwa saini mapema wiki hii, yataanza kutekelezwa na kuendelea kutekelezwa,” Baghaei amesema.

   Ameongeza kuwa hatua hiyo bado haijafikiwa kwa sasa, na kwamba Iran itakuwa ikiishinikiza Marekani kutekeleza ahadi zake katika mazungumzo yajayo.

   Soma zaidi:

   Njia ya Mlango wa Hormuz ni Salama - Jeshi la Marekani

   Tunafunga Mlango-Bahari wa Hormuz - Iran

4. 20 Juni 2026Njia ya Mlango wa Hormuz ni Salama - Jeshi la Marekani

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Kamandi Kuu ya Marekani (CENTCOM) imesema kuwa shughuli za meli za kibiashara katika Mlango wa Hormuz ziliongezeka leo, huku meli 55 za biashara zikivuka njia hiyo ya bahari.

   Katika taarifa iliyochapishwa kwenye X baada ya tangazo la jeshi la Iran kwamba linafunga mlango huo, CENTCOM ilisema:

   "Shughuli za meli za kibiashara katika Mlango wa Hormuz ziliongezeka tarehe 20 Juni huku majeshi ya Marekani yakiendelea kufanya operesheni katika eneo hilo ili kuunga mkono uhuru wa usafiri wa majini.

   "Njia salama ya kupita katika njia hii ya kimataifa ya maji iliendelea kutumiwa leo, huku meli 55 za biashara zikivuka, zikisafirisha kiasi kikubwa cha mizigo na zaidi ya mapipa milioni 17 ya mafuta kwenda katika masoko ya dunia."

   Taarifa hiyo iliongeza: "Majeshi ya Marekani yanaendelea kuwepo na kuwa macho ili kuhakikisha kwamba vipengele vyote vya makubaliano na Iran vinazingatiwa, wanajusika wanatii, na vinaendelea kutekelezwa kikamilifu."

   Awali, Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ya Iran ilikuwa imesema kuwa Mlango wa Hormuz umefungwa kwa vyombo vyote vya usafiri wa majini, ikidai kuwa Marekani na Israel wamekiuka makubaliano ya kusitisha mapigano.

   Soma zaidi:

   Tunafunga Mlango-Bahari wa Hormuz - Iran

5. 20 Juni 2026Habari za hivi punde, Tunafunga Mlango-Bahari wa Hormuz - Iran

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Jeshi la Iran limesema kuwa linafunga Mlango-Bahari wa Hormuz kwa sababu ya mashambulizi yanayoendelea ya Israel nchini Lebanon.

   Iran inaishutumu Marekani na Israel kwa kukiuka makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyokuwa yamefikiwa.

   Hii inafuatia makubaliano yaliyotiwa saini mapema wiki hii kati ya Marekani na Iran, yaliyolenga kumaliza mzozo huo.

   Soma zaidi:

   Mjumbe wa Trump, Waziri wa Iran waelekea Uswizi kwa mazungumzo

6. 20 Juni 2026Urusi yazuia shambulio la droni

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Urusi imesema imefanikiwa kuzuia shambulio la droni lililolenga kiwanda cha kusafisha mafuta katika mkoa wa Tyumen, ulioko Siberia ya magharibi.

   Gavana wa eneo hilo, Alexander Moor, alisema siku ya Jumamosi kupitia Telegram kwamba:

   “Shambulio la droni dhidi ya kiwanda cha mafuta cha Tyumen limezuiwa. Huduma za dharura zimefika katika eneo ambako mabaki ya droni yameanguka. Kwa mujibu wa taarifa za awali, kiwanda hakikuharibiwa na wafanyakazi wamehamishwa kwa usalama.”

   Kiwanda hicho cha kusafisha mafuta cha Tyumen, ambacho ni miongoni mwa vya kisasa zaidi nchini Urusi, kina uwezo wa kusafisha takriban tani milioni 8 za mafuta ghafi kwa mwaka.

   Huchakata karibu tani milioni 6 za mafuta ghafi kila mwaka, kikizalisha takriban tani milioni 0.5 za petroli na tani milioni 2.5 za dizeli, kulingana na makadirio ya sekta.

   Unaweza kutazama:

   Ukraine yashambulia Moscow

7. 20 Juni 2026Israel na Hezbollah waendelea kushambuliana licha ya usitishwaji wa mapigano

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Watu kadhaa wanaripotiwa kuuawa kutokana na mashambulizi ya anga ya Israel kusini mwa Lebanon, chini ya saa 24 baada ya kusitishwa kwa mapigano kati ya Israel na Hezbollah kutangazwa.

   Maafisa katika wilaya ya Nabatieh walisema mashambulizi hayo yameua watu 16 na kujeruhi takriban wengine zaidi ya kumi, baada ya ndege za kivita, droni na mizinga ya Israel kulenga maeneo mbalimbali.

   Jeshi la Israel limesema lilishambulia “maeneo lengwa ya kigaidi ya Hezbollah” baada ya kundi hilo kurusha zaidi ya makombora 50 dhidi ya vikosi vya Israel katika eneo hilo.

   Marekani imeikosoa Israel kwa kuendelea na operesheni zake Lebanon, ambayo iliingizwa katika vita vya Marekani na Iran baada ya Hezbollah kurusha makombora dhidi ya Israel kulipiza kisasi kwa shambulio lililomuua kiongozi mkuu wa Iran.

   Marekani pia ina hofu kwamba kuendelea kwa mvutano kati ya Israel na Lebanon kunaweza kudhoofisha makubaliano ya amani ya Marekani na Iran, ambayo yanajumuisha ahadi ya kusitisha mapigano kwenye “nyanja zote” ikiwemo Lebanon.

   Mjumbe wa Marekani, Steve Witkoff,ameelekea kuelekea Uswisi kwa mazungumzo ya awali na Iran ili kusaidia kuimarisha makubaliano hayo.

   Soma zaidi:

   Israel na Hezbollah zakubaliana kusitisha mapigano, afisa wa Marekani athibitisha

8. 20 Juni 2026Almirón anaswa na jinamizi la VAR

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Miguel Almirón amekuwa mchezaji wa kwanza kuadhibiwa kwa kadi nyekundu baada ya kufunika mdomo wake katika Kombe la Dunia, huku Paraguay wakibaki na matumaini ya kusonga mbele licha ya kucheza wachezaji 10 na kuiondoa Uturuki dimbani.

   Paraguay walianza kwa kasi baada ya dakika 64 tu kupitia bao la haraka lililofungwa na Matías Galarza, na likawa bao la ushindi katika mechi hiyo. Hata hivyo, Uturuki walitawala mchezo kwa muda mwingi wakitafuta kusawazisha.

   Mvutano uliongezeka kabla ya mapumziko Almirón alipoweka mkono wake kufunika mdomo katika mzozo na Mert Müldür, hatua iliyosababisha VAR kuingilia kati na mwamuzi Iván Barton kumtoa nje kwa kadi nyekundu kutokana na sheria mpya ya FIFA ya udhibiti wa mawasiliano uwanjani.

   Timu zote mbili zilikuwa zimepoteza, Paraguay ikifungwa 4-1 na wenyeji Marekani, huku Australia ikiichapa Uturuki 2-0. Hii ilifanya mchezo huu uwe wa ushindani mkubwa na shinikizo, kwani kila timu ilikuwa inahitaji ushindi.

   Uturuki walitawala mchezo kwa kiasi kikubwa, lakini walikosa umakini wa kumalizia wa kumaliza kwa kishindo. Walipiga mashuti 12, lakini ni moja tu lililolenga lango. Pia walikaribia kufunga kupitia mpira wa kichwa wa Muldur uliogonga mwamba na lango.

   Baada ya mapumziko, Demiral alijaribu kumtisha kipa wa Paraguay, Orlando Gill, lakini hakuweza kumfunga. Mchezaji wa akiba Deniz Gul alipata nafasi nzuri ya kufunga kwa kichwa karibu na lango lakini akapiga moja kwa moja kwa kipa.

   Soma zaidi:

   Kombe la dunia 2026: Kanuni mpya za FIFA zatikisa hesabu za kufuzu

9. 20 Juni 2026Rais wa Bolivia atangaza hali ya dharura huku mzozo wa kiuchumi ukizidi

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Rais wa Bolivia Rodrigo Paz ametangaza hali ya dharura katika taifa hilo la Marekani Kusini huku mzozo na waandamanaji ukiendelea kwa zaidi ya siku 50.

   Hatua hii itatoa nafasi ya kupelekwa kwa wanajeshi zaidi ili kurejesha utulivu na kuondoa vizuizi vilivyowekwa na waandamanaji.

   Makundi ya waandamanaji ambayo mengi yanamuunga mkono Rais wa zamani wa mrengo wa kushoto Evo Morales yamefunga barabara kuu, hatua ambayo imekatiza usafiri wa malori na hivyo kuzuia usambazaji wa chakula, mafuta na madawa katika maeneo mengi, ikiwa ni pamoja na mji muhimu wa La Paz.

   Mzozo wa sasa ulianza baada ya rais Paz kukata kwa ghafla ruzuku ya mafuta iliyokuwepo kwa muda mrefu, huku sarafu ikishuka thamani na taifa kuanza mazungumzo na shirika la kimataifa la fedha IMF.

   Licha ya hatua za kupunguza bei ya mafuta na kusimamisha mageuzi ya mfumo wa ardhi ambayo hayakupendelewa na wengi, maandamano yaliongezeka huku vyama vya wafanyakazi vikidai nyongeza ya mishahara, na kumtaka Paz ajiuzulu.

   Tangazo la hivi punde la Paz limetokea saa chache tu baada ya kusaini makubaliano na chama kikuu cha wafanyakazi wa Bolivia (COB) ambayo yalilenga kupunguza mvutano.

   Paz alisema hali ya dharura inalenga kurudisha utulivu, kulinda raia na kuhakikisha usambazaji wa bidhaa muhimu, huku akionya kwamba wanaoendeleza usumbufu watakabiliwa na mkono wa kisheria.

10. 20 Juni 2026Kombe la dunia 2026: Kanuni mpya za FIFA zatikisa hesabu za kufuzu

    

    Chanzo cha picha, Getty Images

    Kumekuwa na mabadiliko madogo lakini muhimu katika jinsi FIFA inavyopanga makundi kwenye Kombe la Dunia la 2026, na huenda ikawa na athari kubwa kwenye mechi za mwisho za makundi.

    Kwa mara ya kwanza katika historia ya Kombe la Dunia, FIFA inatumia rekodi ya matokeo yote kama kigezo cha kwanza cha kutenganisha timu zilizo na idadi sawa ya pointi, badala ya kutumia tofauti ya mabao.

    Athari za mfumo mpya tayari zimeanza kuonekana huku Haiti na Uturuki zikiaga michuano mapema licha ya kutofautiana kwa pointi tatu pekee na timu zilizo mbele yao.

    Wenyeji wenza, Mexico na Marekani, kwa upande mwingine, tayari wamehakikisha kumaliza juu ya makundi yao wakiwa bado na mechi moja mkononi.

    "Kabla ya mwaka 1966, FIFA ilitumia mfumo wa uwiano wa mabao kuamua nafasi za timu zilizolingana kwa pointi. Mfumo huo ulizingatia mabao yaliyofungwa dhidi ya yaliyofungwa na timu husika.

    Mwaka 1970, FIFA ilianza kutumia mfumo wa tofauti ya mabao uliodumu hadi sasa.

    Hatua hii inaifanya FIFA kuendana na UEFA, ambayo kwa muda mrefu imekuwa ikitoa kipaumbele kwa matokeo ya moja kwa moja kati ya timu zinazolinganishwa.

    Sababu ya mfumo huu mpya ni kwamba unaangalia matokeo ya moja kwa moja kati ya timu mbili, jambo ambalo linaonekana kuwa la haki zaidi. Hii inaepusha athari za ushindi mkubwa usio wa kawaida, kama ule wa Ujerumani kuichapa Curaçao mabao 7-1.

    Hata hivyo, wengine wanaamini kuwa kutumia tofauti ya mabao ni bora zaidi kwa sababu hupima rekodi ya jumla ya timu katika kundi lote, badala ya kutegemea matokeo ya mechi moja tu kati ya timu husika.

    Soma zaidi:

    Shuti kali la Saibari laihakikishia Morocco ushindi muhimu

11. 20 Juni 2026Trump azindua ndege ya kifahari iliyotolewa na Qatar kuwa Air Force One

    

    Chanzo cha picha, Getty Images

    Rais Donald Trump amezindua ndege mpya aina ya Boeing 747-8 ya kutumiwa kwa safari za rais maarufu kama Air Force One ambayo ilitolewa kama zawadi "isiyokuwa na masharti" na serikali ya Qatar kwa Marekani mwaka jana.

    Jeshi la Marekani limekamilisha marekebisho ya ndege hiyo ya kifahari, ambayo imekadiriwa kuwa na thamani ya $400m (£300m).

    "Ndege hii iligeuzwa kuwa Ikulu ya White House katika kiwango cha kifahari ambacho hakuna mtu amewahi kukishuhudia," Trump alisema katika hotuba yake katika kituo cha Joint Base Andrews siku ya Ijumaa.

    Jeshi la wana anga la Marekani lilisema katika taarifa kwa vyombo vya habari kwamba ndege hiyo itaanza safari za majaribio ya mwisho, kabla ya kuanza kutumiwa kumsafirisha rais.

    Jeshi pia lilisema kuwa marekebisho ya ndege hiyo yalijumuisha uboreshaji wa mifumo ya usalama, mawasiliano na teknolojia, na kwamba waliondoa vitisho vyovyote vinavyowezekana kuwepo katika ndege hiyo.

    Mnamo Mei 2025, familia ya kifalme ya Qatar ilitoa zawadi ya ndege ya kifahari aina ya Boeing 747-8 kwa idara ya ulinzi ya Marekani ili itumike kama sehemu ya safu ya ndege zinazoitwa Air Force One, ambazo hutoa huduma za usafiri kwa rais.

    Wakati habari hizo zilipofichuliwa mwaka jana, zilizua mjadala kutoka pande zote mbili za kisiasa Marekani, wakiwemo baadhi ya washirika wa Trump. Wakosoaji waliteta kuwa kukubali mchango huo wa thamani ya juu kunaleta mgongano wa kimaslahi na huenda ni kinyume cha katiba.

    Ingawa sheria ya Marekani inaonyesha kwamba maafisa wa Marekani wanaweza tu kupokea zawadi chini ya $480, Ikulu ya White House imesisitiza kuwa kukubali ndege hiyo ni halali, na kuahidi kwamba itatolewa kama zawadi kwa maktaba ya rais Trump mara tu atakapoondoka madarakani.

    Kabla ya kuongezwa kwa ndege hiyo ya Qatar, safu ya Air Force One ilijumuisha ndege mbili za 747-200B ambazo zimekuwa zikitumika tangu 1990.

    Jeshi lilisema ndege hiyo mpya itatumiwa na rais kwa muda wa mpito hadi Boeing iwasilishe ndege zake mbili za VC-25B ambazo zimepangiwa kwa matumizi ya muda mrefu ya Air Force One, lakini kumekuwa na ucheleweshaji katika utengenezaji wake.

    Pia unaweza kusoma:

    "Una wazimu" Simu ya mzozo kati ya Trump na Netanyahu yavuruga mazungumzo na Iran

12. 20 Juni 2026Shuti kali la Saibari laihakikishia Morocco ushindi muhimu

    

    Chanzo cha picha, PA Media

    Morocco ilipata bao la mapema dhidi ya Scotland katika Uwanja wa Boston na haikuangalia nyuma tena. Bao pekee la Atlas Lions lilifungwa na Ismael Saibari, ambaye alipenya nyuma ya safu ya ulinzi ya Scotland, akautuliza mpira uliopigwa kwa ustadi na Brahim Diaz, kisha akaupiga kwa nguvu ukampita Angus Gunn na kutinga juu ya nyavu.

    Bao la Saibari liliweka rekodi mpya: lilikuwa bao la haraka zaidi hadi sasa katika Kombe la Dunia la FIFA 2026, na pia bao la haraka zaidi kuwahi kufungwa na Morocco katika mashindano hayo ya dunia.

    Ushindi huo unaifanya Morocco kufikisha pointi nne na kuongoza Kundi C kabla ya mechi ya Brazil huko Philadelphia.

    Baada ya mapumziko, mchezo uliendelea kuwa wa kasi na mashambulizi ya pande zote mbili. Saibari alikaribia kufunga bao la pili baada ya shuti lake lililopata mguso wa mchezaji wa Scotland kugonga mwamba wa juu, kufuatia Bilal El Khannouss kuvamia upande wa kushoto na kutoa pasi ya chini ndani ya eneo la hatari.

    Morocco ilikaribia tena kufunga muda mfupi baadaye wakati El Khannouss alipokaribia kugeuza kona ya karibu iliyopigwa na Achraf Hakimi kuwa bao, lakini Angus Gunn aliokoa tena kwa ustadi.

    Scotland iliongeza presha katika dakika 15 za mwisho. John McGinn, Ben Doak na Scott McTominay waliongoza mashambulizi mfululizo. Hata hivyo, muda uliisha kabla hawajafanikiwa, na Atlas Lions wakang'ang'ania ushindi muhimu.

    Soma zaidi:

    Tetesi za Soka Ulaya: Spurs wamfukuzia Wharton

13. 20 Juni 2026Vifo takriban 30 katika kambi DRC vinaonyesha Ebola inaweza kuwa inaenea kwa kasi

    

    Chanzo cha picha, Reuters

    Watu wasiopungua 30 wamefariki tangu mwanzoni mwa mwezi Mei katika kambi moja ya watu waliokimbia makazi yao kaskazini mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasi ya Congo.

    Maafisa wa kambi walisema kiwango hicho cha vifo hakijawahi kushuhudiwa katika siku za nyuma, kutokana na dalili zilizoripotiwa, kunaweza kuashiria ugonjwa wa Ebola unaosambaa kwa kasi katika eneo hilo.

    Haikuwezekana kuthibitisha chanzo cha vifo hivyo kwa sababu wagonjwa na ndugu zao katika kambi ya Kigonze huko Bunia — kitovu cha mlipuko wa Ebola nchini DRC — walikuwa wamekataa kufanyiwa vipimo ama kwa walio hai au waliokufa, hadi siku ya Alhamisi.

    Hayo yalithibitishwa na msemaji wa kambi pamoja na shirika la misaada la Caritas.

    Hata hivyo, watu wote waliokuwa wamefariki walionyesha dalili kama maumivu ya kichwa, homa na kutapika, ambazo ni dalili zinazohusishwa na Ebola.

    Msemaji wa kambi, baba mmoja aliyempoteza mtoto, vyanzo vitatu vya misaada na kiongozi mmoja wa asasi za kiraia waliliambia shirika la habari la Reuters kuhusu hali hiyo.

    “Hapo kabla watu hawakuwa wakifa kwa namna hii,” alisema msemaji wa kambi, Desire Grodya Bapi, katika mahojiano na Reuters.

    Vifo hivyo katika kambi ya Kigonze, ambayo ina wakazi zaidi ya 15,000, vimezua hofu kwamba Ebola huenda inasambaa bila kugunduliwa miongoni mwa zaidi ya watu milioni 5 waliokimbia makazi yao mashariki mwa Congo.

    Upinzani dhidi ya vipimo pamoja na hali duni ya usafi wa mazingira vinaongeza ugumu wa kudhibiti ugonjwa huo.

    Soma zaidi:

    Magonjwa 7 hatari zaidi kuwahi kutokea duniani

    'Ebola imetutesa': Hofu yatanda mashariki mwa DR Congo huku virusi hatari vikienea

14. 20 Juni 2026Treni mbili zagongana Uingereza na kusababisha majeraha mabaya

    

    Chanzo cha picha, Dr Peter Knapp

    Dereva wa treni amefariki dunia na watu 89 kujeruhiwa baada ya treni mbili kugongana katika eneo la Bedford.

    Watu 11 walipata majeraha mabaya sana, 22 walijeruhiwa vibaya, na wengine 56 walipata majeraha madogo, kwa mujibu wa Huduma ya Ambulansi ya Mashariki mwa Uingereza.

    Ajali hiyo ilihusisha treni mbili za kampuni ya East Midlands Railway (EMR) zilizokuwa zikielekea kusini kwenda London St Pancras siku ya Ijumaa alasiri. Chanzo cha ajali hiyo bado kinachunguzwa.

    Katibu Mkuu wa chama cha wafanyakazi wa reli cha RMT, Eddie Dempsey, alisema chama hicho “kimehuzunishwa sana kusikia kwamba dereva wa treni na aliyekuwa mwakilishi wa RMT amefariki katika ajali hiyo.”

    Katika taarifa yake, Polisi wa Usafiri wa Uingereza (BTP) walisema wametangaza tukio hilo kuwa dharura kubwa baada ya mgongano huo uliotokea saa 11:15 jioni kwa saa za Uingereza.

    “Tunaelewa kuwa watu kadhaa wamejeruhiwa na kwa masikitiko makubwa mtu mmoja amefariki dunia,” taarifa hiyo ilisema.

    Huduma za treni za East Midlands Railway kwenda na kutoka London St Pancras zilisimamishwa kwa muda wote wa Ijumaa jioni, na usumbufu wa safari unatarajiwa kuendelea hadi Jumamosi.

    Mmoja wa abiria, Dkt. Peter Knapp, aliiambia BBC kwamba alikuwa akisafiri katika behewa la mbele la treni iliyogongana na nyingine.

    “Niliposimama, niliona viti vimetapakaa kila mahali. Ilikuwa ni kana kwamba nilikuwa kwenye mlipuko wa bomu.

    “Niliposimama, niliona nyuso za watu zikiwa zimejaa damu, baadhi ya miguu yao ilionekana kuvunjika, na moshi ulikuwa kila mahali,” alisema.

    Akizungumza akiwa kando ya barabara, Dkt. Knapp alisema polisi walikuwa wakichukua taarifa za abiria huku baadhi yao wakipelekwa hospitalini.

15. 20 Juni 2026Marekani kusitisha ufadhili wa programu za HIV nchini Afrika Kusini

    

    Chanzo cha picha, Getty Images

    Marekani imesema itasitisha ufadhili wa programu nchini Afrika Kusini zilizolenga kupambana na kuenea kwa Virusi vya UKIMWI na Ugonjwa wa UKIMWI.

    Zaidi ya watu milioni nane nchini Afrika Kusini wanaishi na HIV, ikiwa ni idadi kubwa zaidi kuliko nchi yoyote nyingine duniani.

    Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani imeonekana kuhusisha uamuzi huo na madai kwamba Afrika Kusini imeshindwa kulinda jamii ya Waafrika wenye asili ya Kizungu, madai ambayo serikali ya Afrika Kusini imekuwa ikiyakana mara kwa mara.

    Wizara ya Afya ya Afrika Kusini ilijibu kwa kusema kwamba, ingawa haikuwa imefahamishwa rasmi kuhusu uamuzi huo, imekuwa ikifanya kazi kwa muda mrefu kwenye mpango wa kujitegemea kifedha.

    Hadi mwaka 2025, Marekani ilikuwa ikiunga mkono juhudi za Afrika Kusini za kupambana na virusi vya HIV kwa takribani dola milioni 400 za Marekani (£300 milioni) kwa mwaka kupitia Mfuko wa Dharura wa Rais wa Kukabiliana na Ukimwi (PEPFAR).

    Hata hivyo, tangu kuapishwa kwa Donald Trump, uhusiano kati ya nchi hizo mbili umeendelea kuzorota.

    Muda mfupi baada ya kuingia madarakani, Trump alitoa amri ya kiutendaji akidai kwamba sera nyingi za Afrika Kusini zimeondoa usawa wa fursa na kuchochea vurugu dhidi ya wamiliki wa ardhi wanaodaiwa kubaguliwa kwa misingi ya rangi.

    Serikali ya Afrika Kusini inapinga madai hayo na pia imezungumzia uhitaji wa sera yake iliyoanzishwa kurekebisha ukosefu wa usawa wa kiuchumi wa enzi ya ubaguzi wa rangi.

    Soma zaidi:

    Je, msuluhishi wa zamani wa Mandela anaweza kumvutia Donald Trump?

    'Tunahofia maisha yetu': Muda wa mwisho kwa wahamiaji kuondoka Afrika Kusini wakaribia

16. 20 Juni 2026Mjumbe wa Trump, Waziri wa Iran waelekea Uswizi kwa mazungumzo

    

    Chanzo cha picha, Getty/Reuters

    Mjumbe wa Marekani Steve Witkoff na Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran Abbas Araqchi wameelekea Uswisi kwa mazungumzo, shirika la Axios liliripoti siku ya Ijumaa, huku usitishaji wa mapigano nchini Lebanon ukionekana kufufua juhudi za kubadilisha makubaliano ya muda ya kusitisha vita vya Iran kuwa mpango wa kudumu wa kikanda.

    Israel na Hezbollah walikubaliana kusitisha mapigano nchini Lebanon siku ya Ijumaa baada ya kuongezeka kwa mapigano yaliyotia shaka mazungumzo kati ya Marekani na Iran, ambayo ni muhimu kwa ajili ya kufunguliwa tena kwa Mlango-Bahari wa Hormuz na kuleta utulivu wa usambazaji wa mafuta.

    Hatua hiyo ilifuatia hati ya makubaliano yenye vipengele 14 ambayo pande hizo mbili zilitia saini wiki hii ili kusitisha mapigano na kufungua kipindi cha siku 60 cha kutatua mizozo kuhusu mpango wa nyuklia wa Iran, pamoja na masuala mengine magumu yanayohitajika ili kufikia makubaliano ya kudumu zaidi.

    Hata hivyo, makamu wa Rais wa Marekani JD Vance aliahirisha mipango siku ya Alhamisi ya kusafiri hadi Uswizi kwa mazungumzo hayo, huku kukiwa na mvutano unaoongezeka nchini Lebanon kati ya Israel na Hezbollah, kundi la wanamgambo linaloungwa mkono na Iran.

    Huku usitishaji mapigano ukiwa umeanza kutekelezwa, Witkoff anaelekea Uswizi kuungana na Jared Kushner, mkwe wa Rais Donald Trump, ambaye tayari yuko huko, Axios alisema. Araqchi anapanga kusafiri leo Jumamosi, iliongeza.

    Soma zaidi:

    Israel na Hezbollah zakubaliana kusitisha mapigano, afisa wa Marekani athibitisha

    Je, tunajua nini kuhusu fedha za Iran zilizozuiwa ugenini?

17. 20 Juni 2026Hujambo na karibu katika matangazo yetu mubashara kwa ajili ya kukujuza kinachotokea katika kila pembe ya dunia. Tarehe ni 20/06/2026, Mimi ni Asha Juma.