Binti wa Fidel Castro: Sikutaka kumwita baba

Alina Fernandez alikuwa amemwona Fidel Castro akija na kuondoka nyumbani kwao mara kwa mara tangu utotoni mwake.

Kwa muda mwingi wa utoto wake, hakujua sababu. Lakini sababu ilikuwa kwamba mwanaume huyo, ambaye alitawala Cuba kwa mkono wa chuma kwa karibu miaka 50, alikuwa kweli baba yake.

Alina alizaliwa Havana mwaka 1956, kutokana na uhusiano wa kimapenzi wa Castro nje ya ndoa na Nati Fernandez, mwanamke mrembo kutoka tabaka la matajiri la mji mkuu wa Cuba.

Wakati huo, Castro alikuwa bado mmoja wa viongozi wa harakati ya wapiganaji wa msituni ambayo, miaka mitatu baadaye, ilimpindua dikteta wa Cuba Fulgencio Batista na kuanzisha serikali ya kimabavu na ya kikomunisti katika kisiwa hicho cha Karibea.

Inakadiriwa kwamba hadi watu milioni tatu waliikimbia Cuba na kwenda Marekani jirani katika miongo iliyofuata, akiwemo binti yake mwenyewe Castro.

Castro alitawala kuanzia mwaka 1959 hadi 2008, na alifariki dunia kwa saratani mwezi Novemba 2016.

Huko Miami, Alina Fernandez alizungumza kuhusu maisha yake yaliyohusiana kwa karibu na mmoja wa wanasiasa mashuhuri na wenye utata zaidi wa karne ya 20, mwanaume ambaye hakuwahi kutaka kumwita "baba."

Kumbukumbu za kwanza na ziara za usiku

Kumbukumbu ya kwanza ya Alina kuhusu Castro ni ya mwanaume mwenye ndevu aliyekuwa akionekana kwenye televisheni, ambapo vipindi vyake vilichukua nafasi ya vibonzo vya Mickey Mouse vilivyokuwa vikioneshwa hapo awali.

"Mickey Mouse alitoweka," anasema Alina, ambaye sasa ana umri wa miaka 70. Anakumbuka kwamba nafasi yake ilichukuliwa na "wanaume wenye ndevu waliokuwa wakining'inia kwenye magari, jambo ambalo lilinitisha sana, na walikuwa wakionekana kwenye televisheni kila siku."

Misukosuko ya kisiasa nchini humo ilivunja familia nyingi, ikiwemo familia yake mwenyewe. Mama yake aliunga mkono mapinduzi, lakini ndugu wengine, akiwemo Orlando Fernandez, mwanaume ambaye wakati huo Alina alidhani ndiye baba yake, waliamua kuacha kila kitu na kuelekea Marekani.

Alina alikua bila kuelewa kikamilifu mambo hayo yote, na katika kipindi hicho, kiongozi mpya wa Cuba alikuwa akiwatembelea nyumbani kwao mara kwa mara.

Anakumbuka Castro akicheza naye kwenye sakafu ya sebule na kumletea zawadi. Mojawapo ya zawadi hizo ilikuwa ya ajabu sana: "Alinipa mwanasesere aliyekuwa amevaa mavazi yake mwenyewe. Nilikuwa nikimkata ndevu yake ndogo, kwa sababu kwangu alikuwa mwanasesere wa mtoto tu."

Kufichua ukweli

Lakini Alina alijua ukweli kuhusu baba yake mzazi akiwa na umri wa miaka 10.

"Mama yangu ndiye aliyeniambia," anasema. "Alikuwa anataka kunihamisha shule, na hakutaka mtu fulani mtaani aje ghafla kuniambia."

Kupitia ziara zake za mara kwa mara, Castro kwa namna fulani alikuwa amechukua nafasi ya baba katika maisha ya Alina, lakini kusikia habari hizo bado kulimwacha akiwa na kile anachokiita "hisia ya kusalitiwa na kudanganywa."

Fernandez anaeleza kwamba watu wengi waliokuwa karibu naye, akiwemo rafiki yake wa karibu zaidi, walikuwa wakifahamu tetesi kuhusu utambulisho wa kweli wa baba yake.

"Ilikuwa siri ambayo kila mtu aliijua," anasema.

Fernandez hakubadilisha jina lake la mwisho kuwa "Castro" kwa sababu kwa miaka mingi hakutaka kumtambua hadharani baba yake mzazi.

"Waliponiuliza kama nilikuwa binti yake, nilisema 'hapana,' na haikuonekana kuwa sawa kwangu kujitokeza ghafla nikiwa na jina jipya la mwisho. Sikuona sababu ya kufanya hivyo," anasema.

Alina Fernandez anasema kwamba alipokuwa akikua huko Cuba, alizidi kuchanganyikiwa na kukatishwa tamaa, si tu na baba yake, bali pia na mfumo uliotawala nchi baada ya mapinduzi. Anasema kwamba watu walipogundua kuwa alikuwa binti wa Fidel Castro, mara nyingi walimkabidhi barua ili amfikishie kiongozi huyo wa Cuba.

"Walikuwa watu ambao wanafamilia wao walikuwa wameuawa, na walikuwa wakijaribu kupata ruhusa ya kuondoka katika kile walichokiona kuwa kuzimu," anasema.

Pia kulikuwa na ibada ya kumtukuza kiongozi huyo.

"Mwanaume aliyekuwa akitoa mihadhara ya televisheni iliyodumu kwa saa saba, ambayo tulilazimika kuitazama na kisha kuisoma na kuijadili darasani siku iliyofuata... Ilikuwa jinamizi. Ulijisikia kana kwamba unaishi katika hospitali ya wagonjwa wa akili," alisema.

Baada ya Fernandez na mama yake kukaa kwa muda nchini Ufaransa, ziara za Castro zilipungua. Kwa mujibu wa Fernandez, Castro mwenyewe ndiye aliyewapeleka Ufaransa ili waondoke kwa mama yake.

Anasema kwamba tangu wakati huo, kiongozi huyo wa Cuba aliingia katika maisha yake mara chache tu, huku akifanya maamuzi ya ghafla na yasiyotabirika, kama vile kuwapinga wanaume aliokuwa akichumbiana nao au kumhamishia shule nyingine.

"Daima kulikuwa na mawazo ya ajabu," anakumbuka. "Nilijifunza kuishi bila kumtegemea."

Alipoulizwa Fidel Castro alikuwa mtu wa aina gani katika maisha yake binafsi, Fernandez anamwelezea baba yake kuwa alikuwa mwerevu, mwenye busara, mwenye adabu, na mwenye "udadisi usio na kikomo."

Hata hivyo, pia anadai kwamba baba yake alimdanganya mara kadhaa. "Alikuwa akisahau alichokuwa ameniambia hapo awali, kisha ananipa simulizi tofauti."

Mazungumzo kati ya baba na binti pia hayakuwa yakienda vizuri.

"Alikuwa kama mtu anayefanya monolojia," anasema. "Ikiwa alitaka kuzungumza nami, haikuwa kwa ajili ya kufanya mazungumzo nami. Alitaka kuendelea kusikia sauti yake mwenyewe."

Kutoroka Havana

Alina Fernandez anasema kwamba alitaka kuondoka Cuba tangu alipokuwa mtoto. Taratibu alijitenga si tu na baba yake, bali pia na mfumo aliokuwa ameujenga, huku akikabiliana pia na ukosefu wa mahitaji muhimu na matatizo yaliyoathiri maisha ya kila siku.

Anasema alijaribu mara kadhaa kusafiri kwenda nje ya nchi, lakini serikali haikumruhusu.

Mwanzoni mwa miaka ya 1990, kuanguka kwa kambi ya Usovieti kulisababisha kipindi kilichojulikana nchini Cuba kama "Kipindi Maalum", kipindi cha matatizo makubwa ya kiuchumi, kilichokuwa na uhaba wa chakula na kukatika kwa umeme mara kwa mara. Fernandez alikuwa amekuwa mkosoaji mkubwa wa serikali na, licha ya kuwa binti wa kamanda mkuu, aliogopa kukamatwa.

"Sauti yoyote ya mlango wa gari ukifungwa katikati ya usiku itakufanya ufikirie kwamba walikuwa wanakuja kukukamata," anasema.

Hatimaye alipata nafasi ya kutoroka tarehe 19 Desemba 1993, kutokana na operesheni iliyopangwa kwa umakini na marafiki zake wa karibu.

Mwanamke mmoja wa Kihispania alimkopesha Fernandez pasipoti yake na tiketi ya ndege. Mtu mwingine alibadilisha hati hiyo ili Fernandez aweze kuitumia, kisha Fernandez akachukua teksi kuelekea uwanja wa ndege wa Havana.

"Kuanzia nilipoingia kwenye teksi, nilianza kujizoeza kuzungumza kama Mhispania, kwa sababu kama wangenilazimisha kuzungumza uwanjani, ningekuwa na lafudhi ya Kihispania. Nilimdanganya kabisa dereva," anasema.

Ili asitambulike, alivaa wigi, akajipaka vipodozi vizito, kisha akaelekea uwanja wa ndege.

"Nilipita kwenye ukaguzi wa forodha bila matatizo yoyote. Ndege ilichelewa, hivyo nilikaa chini, nikasoma kitabu na kujisemea, 'Vyovyote vitakavyotokea, vitatokea.'"

Baada ya kusubiri kwa muda mrefu, kupanda ndege kulikwenda vizuri. Alisafiri kwa ndege hadi Madrid na baadaye akapata ruhusa ya kuingia Marekani.

Kisha aliomba ruhusa kutoka Cuba ili binti yake wa pekee, aliyekuwa na umri wa miaka 16, aweze kuondoka nchini humo. Mchungaji Jesse Jackson, kiongozi wa haki za kiraia wa Marekani, alisaidia kuwa mpatanishi, na hatimaye mama na binti wakaungana tena kwa wakati muafaka wa kusherehekea kuanza kwa Mwaka Mpya wa 1994 pamoja.

Fernandez alitumia muda akisafiri kati ya Marekani na Hispania, ambako alisoma kozi mbalimbali katika nchi hizo mbili, kabla ya kuhamia na kuishi kabisa Miami mwaka 2001.

"Nilipofikisha miaka 40, ndipo nilipokuwa binti wa Castro kweli"

Uhusiano ambao Fernandez alijaribu kuuficha kwa miongo kadhaa ukawa chombo cha kuieleza hali ya Cuba tangu mwanzo wa maisha yake ya uhamishoni.

"Nimefanya hapa jambo ambalo sikuwahi kutaka kulifanya nchini Cuba, ambalo ni kuzungumza kuhusu Fidel Castro au kukubali kwamba mimi ni sehemu ya familia yake," anasema. "Nilipofikisha miaka 40, ndipo nilipokuwa binti wa Fidel Castro kweli."

Mwaka 1997, alichapisha wasifu wake, Alina: Memoirs of Fidel Castro's Rebel Daughter, ambacho kikawa kitabu kilichouza sana nchini Hispania na baadaye kutafsiriwa katika lugha nyingine kadhaa.

Alipoulizwa alipokeaje habari za kifo cha Fidel Castro tarehe 25 Novemba 2016, anajibu: "Sikuwa na huzuni kubwa wala furaha kubwa. Haikuwa mshtuko kwangu."

Chini ya uongozi wa Miguel Díaz-Canel, ambaye anachukuliwa kuwa mrithi wa kisiasa wa utawala wa familia ya Castro, Cuba inakabiliwa na hali ambayo wengi wanaielezea kuwa ngumu zaidi hata kuliko "Kipindi Maalum."

Kadiri vikwazo vya Marekani vilivyodumu kwa miongo sita vinavyozidi kuwa vikali, nchini humo kunaendelea kuwa na kukatika kwa umeme, uchovu na hali ngumu ya maisha iliyoenea, uhaba wa mahitaji muhimu na njaa.

Fernandez anaiona hali ya sasa kuwa matokeo ya mfumo wa kisiasa na kiuchumi ambao baba yake aliuweka.

"Serikali inapochukua udhibiti wa biashara zote, kila mtu anakuwa hana nguvu na hana uwezo wa kujisaidia," anasema.