Czy twoje ulubione zdrowe napoje mogą niszczyć zęby?

Butelka wody z dodatkiem owoców czy duża szklanka soku pomarańczowego mogą wydawać się zdrową alternatywą dla napojów gazowanych.

Naukowcy wykazali jednak, że tego typu napoje, w tym herbata owocowa, mogą powodować nieodwracalne uszkodzenie zębów.

Na szczęście nie są to wyłącznie złe wieści.

Naukowcy z brytyjskiego uniwersytetu King's College London (KCL) odkryli, że czas i sposób, w jaki pijemy napoje, mogą mieć duży wpływ na zapobieganie erozji szkliwa.

Poszłam na spotkanie z zespołem, żeby sprawdzić, w jakim stanie są moje zęby.

Próchnica a erozja

W dzieciństwie zawsze ostrzegano nas przed ubytkami - małymi dziurami w zębach - oraz przed tym, że słodycze i czekolada mogą zniszczyć nasz uśmiech.

Kiedy jesz słodkie produkty, bakterie obecne na zębach żywią się resztkami cukru w jamie ustnej, tworząc ubytki w zębach.

Jeśli ubytki te nie są zbyt duże, zazwyczaj można naprawić je za pomocą plomby.

Ale erozja zębów działa inaczej.

Kwasy z pożywienia i napojów atakują szkliwo - zewnętrzną warstwę zęba - powoli je niszcząc, podobnie jak znajdującą się pod nim warstwę zębiny.

Szkliwo chroni miększe warstwy zęba, ale nie jest w stanie bronić się przed ciągłym działaniem kwasów i cukrów.

Erozji szkliwa nie można cofnąć.

"Erozja zębów występuje wtedy, kiedy szkliwo jest nadmiernie narażone przez spożywanie kwaśnych i słodkich pokarmów i napojów," powiedział dr Polyvios Charalambous, chirurg stomatolog i członek zespołu badawczego KCL zajmującego się erozją zębów.

"Utrata szkliwa, jeśli nie jest leczona, może prowadzić do różnych schorzeń zębów, w tym przebarwień, pęknięć, wyszczerbionych lub postrzępionych krawędzi zębów, nadwrażliwości na zimno lub gorąco oraz przezroczystości," dodał.

Jak i kiedy pić, żeby nie niszczyć zębów

Dr Polyvios Charalambous użył miernika pH, aby zmierzyć kwasowość w mojej jamie ustnej, gdy piłam sok pomarańczowy na trzy różne sposoby – sącząc, płucząc usta i trzymając sok w ustach.

Aby chronić zęby, pH w jamie ustnej powinno być zbliżone do neutralnego (około 7).

Eksperyment wykazał, że przetrzymywanie lub płukanie ust kwaśnymi napojami powoduje większe uszkodzenia zębów, ponieważ zwiększa się czas i/lub siła kontaktu kwaśnego napoju z powierzchnią zębów.

"Aby chronić zęby, nie należy przetrzymywać kwaśnych napojów w ustach zbyt długo. Można także używać słomki, aby zminimalizować kontakt napoju z zębami. Badania potwierdzają, że picie przez słomkę zmniejsza erozję szkliwa spowodowaną napojami gazowanymi," powiedział dr Charalambous.

Zespół KCL odkrył, że jedzenie i picie kwaśnych pokarmów i napojów, szczególnie między posiłkami, wiązało się z największym ryzykiem erozji szkliwa.

Osoby, które spożywały kwaśne napoje dwa razy dziennie między posiłkami – takie jak napoje gazowane, woda z plasterkiem cytryny czy gorące herbaty owocowe – były ponad 11 razy bardziej narażone na umiarkowaną lub poważną erozję szkliwa zębów.

Liczba ta zmniejszyła się o połowę, gdy napoje były spożywane z posiłkami.

Tak więc, pijąc kwaśne napoje w odpowiednim czasie - podczas posiłku albo bezpośrednio przed lub po nim, możesz lepiej chronić swoje zęby.

Który napój najbardziej niszczy szkliwo?

Zespół KCL porównał wpływ czterech różnych napojów na erozję zębów, zanurzając próbki szkliwa w soku pomarańczowym, coli, Ayranie (niegazowanym napoju jogurtowym) i herbacie owocowej.

Po jednej godzinie zaobserwowane uszkodzenia były równoważne dziennemu spożyciu trzech porcji tych napojów przez dwa dni.

Zdjęcia z mikroskopu pokazały erozję jako ciemną linię na próbkach.

Wyniki były zaskakujące: największe szkody spowodowały napoje gazowane, następnie sok pomarańczowy, herbata z czerwonych jagód, a na końcu Ayran (jogurt i woda), który był najłagodniejszy dla zębów.

Ayran to tradycyjny napój spożywany w wielu krajach, w tym w Indiach, Pakistanie, Libanie, Syrii, Turcji, Iranie i Armenii.

Jaka żywność najbardziej niszczy szkliwo?

Kwaśna żywność i napoje mogą prowadzić do erozji zębów. Większość owoców ma pewien poziom kwasowości, przy czym owoce cytrusowe, takie jak pomarańcze, są bardziej kwaśne niż banany i morele.

Inne przykłady kwaśnej żywności i napojów to:

Wyzwanie polega na tym, że wiele z tych produktów spożywczych i napojów jest korzystnych dla ogólnego zdrowia.

Istnieją jednak sposoby, aby cieszyć się nimi, jednocześnie chroniąc zęby przed erozją:

Jak powszechna jest erozja szkliwa?

Dentyści ostrzegają, że erozja szkliwa jest powszechnym problemem na całym świecie i szybko się nasila.

Według badania przeprowadzonego w 2013 r. pod kierownictwem dr Davida Bartletta, szefa protetyki w KCL, prawie 30% dorosłych w wieku 18-35 lat w Europie doświadcza umiarkowanego lub poważnego zużycia zębów.

Dla porównania, nowsze badanie przekrojowe przeprowadzone na 2,924 osobach w tej samej grupie wiekowej w sześciu krajach arabskich wykazało jeszcze wyższy odsetek poważnego zużycia zębów.

Częstość występowania była bardzo zróżnicowana: Najwyższy wskaźnik odnotowano w Omanie (60,7%), następnie w Arabii Saudyjskiej (57,1%), Zjednoczonych Emiratach Arabskich (49,3%), Egipcie (32,9%), Kuwejcie (31,5%) i Jordanii (16,5%).

Jaką erozję szkliwa można uznać za normalną?

"Erozja zębów zachodzi przez całe życie na poziomie fizjologicznym. Jednak jeśli nie będziemy ostrożni, czynniki takie jak dieta, nawyki czy schorzenia (takie jak refluks żołądkowy) mogą przyspieszyć ten proces," powiedział dr Charalambous.

Dentyści mogą ocenić stopień uszkodzenia zębów korzystając ze specjalnej skali.

Wyniki mogą budzić niepokój, ponieważ nie ma sposobu na odbudowę startego szkliwa i dlatego najlepszym rozwiązaniem jest profilaktyka.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Nicole Frydrych i Magdalena Mis