Czy antyrasistowska doktryna doprowadziła do śmierci Henry'ego Nowaka? – pyta brytyjska prasa

Zabójstwo polsko-brytyjskiego studenta Henry'ego Nowaka wywołało publiczną debatę na temat wytycznych dotyczących przeciwdziałania rasizmowi w policji.

Nastolatek został śmiertelnie ugodzony nożem w grudniu ubiegłego roku przez Vickruma Digwę, który użył 21-centymetrowego ostrza. Twierdził, że nosił je przy sobie ze względów religijnych.

Nagranie z policyjnej kamery nasobnej pokazało, że funkcjonariusze zignorowali wołania Nowaka o pomoc, gdy leżał na ziemi, i zakuli go w kajdanki po tym, jak Digwa stwierdził, że sam padł ofiarą ataku na tle rasowym.

Po opublikowaniu nagrania czołowe brytyjskie gazety skrytykowały krajowe wytyczne zalecające policji odmienne traktowanie mniejszości etnicznych w celu uzyskania lepszych rezultatów. Brytyjska minister ds. policji Sarah Jones przyznała w rozmowie z BBC, że sformułowania w dokumencie są „niewłaściwe".

Tymczasem niektóre gazety i organizacje praw człowieka oskarżyły skrajną prawicę o wykorzystywanie tego morderstwa, po tym jak 2 czerwca setki protestujących starły się z policją, raniąc 11 funkcjonariuszy.

Wytyczne antyrasistowskie pod ostrzałem

Niektórzy komentatorzy obwiniali za zachowanie funkcjonariuszy wobec Nowaka krajowe antyrasistowskie wytyczne, które zalecają policji odmienne traktowanie mniejszości etnicznych w celu uzyskania lepszych rezultatów.

Dokument zatytułowany „Police Anti-Racism Commitment" („Zobowiązanie policji w walce z rasizmem") zawiera zobowiązanie do osiągnięcia „równości wyników działań policji dla osób z różnych grup etnicznych (...) ze świadomością, że będą one postrzegane przez pryzmat rasowy, oraz w celu ograniczenia szkód".

„Nie oznacza to traktowania wszystkich 'tak samo' ani bycia 'ślepym na kolor skóry' (równość rasowa)" – czytamy w dokumencie. Brytyjska minister ds. policji Sarah Jones powiedziała w programie Today w BBC Radio 4 3 czerwca, że sformułowania w tym zobowiązaniu są „błędne" i „wywołują mylne wrażenie". Liderka Partii Konserwatywnej Kemi Badenoch stwierdziła w felietonie dla Daily Mail, że „szkodliwa polityka tożsamościowa" sprawiła, że kraj „cofa się w rozwoju".

Lider partii Reform UK Nigel Farage również wezwał rząd do podjęcia działań przeciwko „dwutorowej działalności policji", sugerując, że ludzie są traktowani różnie ze względu na kolor skóry. Premier Keir Starmer zaprzeczył istnieniu dwutorowej policji i oskarżył Farage'a o próbę wykorzystania tej tragedii.

Wezwania do zakończenia DEI

W artykule redakcyjnym brytyjski dziennik The Times stwierdza, że inicjatywy na rzecz różnorodności, równości i integracji (DEI) mają „niszczący wpływ" na działania policji.

„Strach przed oskarżeniem o rasizm paraliżuje proces podejmowania decyzji, co prowadzi do poważnych szkód, jak w przypadku Valdo Calocane, chorego psychicznie Afrykanina, któremu pozwolono swobodnie poruszać się i zabić trzy osoby w Nottingham w 2023 roku," pisze gazeta.

„Niewywiązywanie się z walki z azjatyckimi gangami groomingowymi oraz antysemickimi demonstrantami wynika z podobnego skrępowania. Ambitni funkcjonariusze wiedzą, że droga do awansu w ich formacjach wybrukowana jest DEI".

Jednocześnie gazeta nie zgadza się z oceną Farage'a, że zachowanie policjantów wynika z „uprzedzeń wobec białych". „To niebezpieczna retoryka – bardzo niewielu policjantów cierpi na tę dolegliwość," czytamy.

The Times wzywa rząd do opracowania „nowej doktryny zdecydowanie ślepej na kolor skóry policji", która zastąpi „dzielącą inżynierię społeczną" „neutralnym profesjonalizmem".

'Odwrócony rasizm'

W artykule zatytułowanym „Czy antyrasizm skazał Henry'ego Nowaka na śmierć?", felietonista The Telegraph Jake Wallis Simons twierdzi, że Nowak był ofiarą antyrasizmu, ponieważ policjanci przyjęli „naturalne założenie, że jest przestępcą, który kłamie na temat swoich obrażeń".

Nowak dziewięć razy powtarzał na nagraniu, że nie może oddychać, i za każdym razem był ignorowany — zauważa gazeta. Przypomina, że słowa „Nie mogę oddychać" wypowiedział także George Floyd, czarnoskóry mężczyzna, którego zabójstwo przez białego policjanta w 2020 roku zapoczątkowało ruch Black Lives Matter.

„Jakie protesty wywoła śmierć Henry'ego? Czy powstanie globalny ruch przeciwko odwróconemu rasizmowi, który stał się znakiem rozpoznawczym współczesnej administracji? Czy w policji dojdzie do rozliczenia z faktem, że strach przed zarzutami o rasizm mógł kosztować życie?", zastanawia się gazeta.

Jeden z najstarszych brytyjskich magazynów, The Spectator, twierdzi, że „nikczemna, śmiercionośna doktryna antyrasizmu" opanowała brytyjską policję od 1999 r., kiedy to raport z dochodzenia publicznego przypisał zabójstwo czarnoskórego nastolatka Stephena Lawrence'a „instytucjonalnemu rasizmowi" w policji.

„Czymkolwiek była w latach 90., wydaje się, że nasza policja jest dziś instytucjonalnie antybiała," dodaje. Magazyn wzywa także do zniesienia wyjątku pozwalającego Sikhom nosić ceremonialne noże, co określił jako „dziwaczne i głupie".

Obawy przed wykorzystaniem przez skrajną prawicę

The Independent ostrzega, że skrajna prawica próbuje wykorzystać morderstwo Nowaka, wskazując na gwałtowne protesty, które wybuchły 2 czerwca przed centralnym posterunkiem policji w Southampton.

Setki demonstrantów skandowało „Henry, Henry" i obrzucało policję cegłami, krzesłami, puszkami i racami. Dwie osoby zostały aresztowane w związku z zamieszkami, poinformowała w programie BBC Breakfast minister ds. policji Sarah Jones. Według policji hrabstwa Hampshire rannych zostało jedenastu funkcjonariuszy.

Minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood stwierdziła, że sceny te były „całkowicie nie do przyjęcia" i oskarżyła demonstrantów o „wykorzystanie tej tragedii do wzniecenia przemocy i niepokojów". Brytyjski oddział Amnesty International oświadczył, że „nieodpowiedzialne narracje o dwutorowych działaniach policji mają na celu sianie podziałów i stoją w sprzeczności z dziesięcioleciami dowodów na instytucjonalne problemy w policji oraz nierówności, z jakimi borykają się mniejszości etniczne".

Tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu użyto narzędzi AI, w ramach projektu pilotażowego.

Edycja: Marlena Zagórska