پنج شبکه اصلی آمریکا در اقدامی اعتراضی پوشش خبرهای کاخ سفید را تحریم کردند

سی‌ان‌ان، پولیتیکو و ام‌اس ناو از دولت ترامپ پس از آنکه خبرنگاران آنها از ورود به کاخ سفید منع شدند، در یک اقدام قانونی، شکایتی را ثبت کرده‌اند. همزمان پنج شبکه اصلی آمریکا در اقدامی اعتراضی پوشش خبرهای کاخ سفید را «تحریم کردند».

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه گفت که از ورود خبرنگاران این رسانه‌ها به کاخ سفید جلوگیری می‌کند و این رسانه‌ها را متهم کرد که درباره تیم او «داستان‌پردازی یا دروغ» منتشر می‌کنند. این سه رسانه خبری گفتند خبرنگارانشان روز شنبه از ورود به ساختمان کاخ سفید منع شدند.

این سه رسانه در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند که برای «دفاع از این اصل که دولت نباید تعیین کند رسانه‌ها درباره چه چیزی گزارش می‌دهند» اقدام قانونی کرده‌اند.

پس از آن، شبکه‌های بزرگ تلویزیونی آمریکا اعلام کردند پوشش مشترک خود از فعالیت‌های رئیس جمهور آمریکا در کاخ سفید را متوقف می‌کنند؛ اقدامی که می‌تواند هم‌زمان با سفر او به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل، خلایی در پوشش خبری ایجاد کند.

متمم اول قانون اساسی آمریکا دولت را از «محدود کردن» آزادی مطبوعات منع می‌کند؛ عبارتی که دادگاه‌ها به‌طور سنتی آن را به‌گونه‌ای تفسیر کرده‌اند که دولت نمی‌تواند بر اساس محتوای پوشش خبری رسانه‌ها، علیه آنها تبعیض قائل شود.

سی‌ان‌ان، پولیتیکو و ام‌اس ناو در بیانیه خود گفتند: «کاخ سفید بدون اطلاع قبلی یا طی کردن روند قانونی، مجوز فعالیت خبرنگاران ما را لغو کرد، زیرا با گزارش‌های ما مخالف بود.»

این بیانیه افزود: «اگر کسی در برابر این اقدام نایستد، این کار آزادی مطبوعات و حق مردم برای دسترسی به روزنامه‌نگاری مستقل و عاری از دخالت دولت رابا خطر مواجه می‌کند.»

این رسانه‌ها روز دوشنبه در دادگاه فدرال منطقه‌ای در واشنگتن شکایت خود را ثبت کردند و از قاضی خواستند به‌سرعت ممنوعیت آقای ترامپ را خلاف قانون اساسی اعلام کند و مانع اجرای آن توسط دستیاران رئیس‌جمهوری شود.

رئیس جمهور آمریکا پیش‌تر در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشته بود که کاخ سفید «در حال حمله به مطبوعات آزاد نیست» و هدف او «اخبار جعلی» است.

صبح دوشنبه، شبکه‌های بزرگ تلویزیونی آمریکا از انجام وظایف خود در قالب گروه خبری مشترک کاخ سفید کنار کشیدند. در این سازوکار، رسانه‌ها هنگام پوشش رویدادهای ریاست‌جمهوری، برای کاهش هزینه و محدودیت‌های فضا، مطالب و تصاویر خود را با یکدیگر به اشتراک می‌گذارند.

برایان باوتن، مدیر دفتر واشنگتن فاکس نیوز، که در حال حاضر به‌صورت چرخشی مسئول کمک به سازماندهی گروه‌های تلویزیونی رسانه‌ها برای پوشش کاخ سفید است، در ایمیلی که بی‌بی‌سی آن را دیده است، نوشت: «از امروز، گروه تلویزیونی مشترک، دیگر رویدادهای رئیس‌جمهور ترامپ را که برای پوشش این گروه تعیین شده‌اند، پوشش نخواهد داد.»

در این پیام آمده است که این تصمیم پس از آن گرفته شد که کاخ سفید «مانع» انجام وظایف سی‌ان‌ان در پوشش سفر آقای ترامپ به نیویورک در قالب گروه خبری مشترک شد و «گروه خبری مشترک جایگزینی» نیز تشکیل نخواهد شد.

سی‌ان‌ان، که یکی از تنها پنج رسانه خبری آمریکایی حاضر در گروه خبری مشترک کاخ سفید برای پخش زنده تلویزیونی است، قرار بود روز دوشنبه و سه‌شنبه سفر ترامپ به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل را پوشش دهد.

اما صبح دوشنبه، اتاق پنج نفره سی‌ان‌ان که در زیرزمین بخش رسانه‌ای کاخ سفید، واقع است و معمولاً از نخستین ساعات صبح تا پایان روز خبرنگاران در آن مستقر هستند، خالی و بسته بود. صفحه‌نمایش‌ها و مانیتورهای داخل اتاق نیز خاموش بودند.

در عوض، یک گروه خبری سی‌ان‌ان در خارج از محدوده حفاظت‌شده محوطه کاخ سفید مستقر شد و از یک پیاده‌رو عمومی به‌طور زنده گزارش می‌داد.

پنج شبکه تلویزیونی ای‌بی‌سی، سی‌بی‌اس، سی‌ان‌ان، فاکس نیوز و ان‌بی‌سی در بیانیه‌ای مشترک گفتند: «مردم منافع حیاتی در دریافت اطلاعات دقیق و مستقل درباره دولت خود دارند. هیچ دولتی نباید یک سازمان خبری را صرفا به دلیل مخالفت با گزارش‌های آن محدود کند.»

این پنج شبکه تنها شبکه‌هایی محسوب می‌شوند که از نظر مالی و زیرساختی توانایی پخش زنده از کاخ سفید و رویدادهای ریاست‌جمهوری را دارند.

در حال حاضر، جایگاه رسانه‌ای کاخ سفید خالی مانده و شبکه محافظه‌کار «ریل امریکنز ویس» به‌عنوان گروه خبری «ثانویه» در سفر آقای ترامپ به نیویورک معرفی شده است؛ جایی که او قرار است روز دوشنبه با زهران ممدانی، شهردار نیویورک، و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، دیدار کند.

آقای ترامپ هفته گذشته هنگام اعلام ممنوعیت فعالیت سی‌ان‌ان، پولیتیکو و ام‌اس ناو، به گزارش یا مطلب مشخصی که موجب این تصمیم شده باشد اشاره نکرد، اما بعدتر گفت این تصمیم حاصل «مجموعه گزارش‌هایی است که طی چند سال گذشته منتشر شده‌اند.»

رئیس‌جمهور آمریکا افزود که «ممکن است رسانه‌های دیگری هم به آنها ملحق شوند».

وقتی خبرنگاری بعدتر از آقای ترامپ پرسید منظورش از این حرف چیست، او گفت: «منظورتان اخبار جعلی و رسانه‌های دیگری است که قرار است اضافه شوند؟ خب، نیویورک تایمز اخبار جعلی است، واشنگتن پست هم اخبار جعلی است.»

کاخ سفید در ماه فوریه اعلام کرد که کنترل گروه خبری مشترکی را که به آقای ترامپ دسترسی دارد، در اختیار می‌گیرد؛ گروهی که بیش از یک قرن مدیریت آن بر عهده انجمن خبرنگاران کاخ سفید بود.

در همان ماه، دولت آمریکا خبرنگاران و عکاسان آسوشیتدپرس را از فضاهایی که دسترسی به آنها محدود است، مانند دفتر بیضی‌شکل یا هواپیمای ریاست‌جمهوری، منع کرد. دلیل این تصمیم استفاده این خبرگزاری از عبارت «خلیج مکزیک» به جای «خلیج آمریکا» اعلام شد. آسوشیتدپرس از دولت شکایت کرده و پرونده همچنان در جریان است.

در دولت‌های پیشین نیز چند مورد تلاش برای محدود کردن دسترسی برخی رسانه‌ها به کاخ سفید وجود داشته است.

دولت باراک اوباما در سال ۲۰۰۹ تلاش کرد فاکس نیوز را از شرکت در یک مصاحبه گروه خبری مشترک با یکی از مقام‌های دولت کنار بگذارد.

اما پس از اعتراض چهار شبکه دیگر حاضر در این گروه، به فاکس نیوز اجازه دسترسی داده شد. با این حال، برخلاف اقدام آقای ترامپ در کنار گذاشتن سی‌ان‌ان، ام‌اس ناو و پولیتیکو، دولت اوباما تلاش نکرد فاکس نیوز را از تمامی پوشش‌های گروه خبری مشترک محروم کند و تنها دسترسی این شبکه به یک مصاحبه مشخص را محدود کرد.

آقای ترامپ بارها از سازمان‌های خبری انتقاد کرده و دولت او علیه شماری از رسانه‌ها، از جمله نیویورک تایمز، وال‌استریت ژورنال و بی‌بی‌سی، اقدام قانونی کرده است.

در برخی از این پرونده‌ها، رسانه‌ها با پرداخت مبالغی چند میلیون دلاری برای حل‌وفصل دعاوی موافقت کرده‌اند. شکایت ترامپ علیه بی‌بی‌سی همچنان در جریان است.