چرا پهپادهای کوچک حزب‌الله برای اسرائیل دردسرساز شده است؟

حزب‌الله لبنان استفاده از پهپادهای کوچک «دید اول‌شخص» یا اف‌پی‌وی را برای حمله به اسرائیل افزایش داده است؛ از جمله سامانه‌هایی که با کابل‌های فیبر نوری هدایت می‌شوند تا بتوانند از سامانه‌های پیشرفته دفاعی عبور کنند.

«بی‌بی‌سی وریفای» از ۲۶ مارس تاکنون ۳۵ ویدیو منتشرشده از سوی این گروه شبه‌نظامی لبنانی را مکان‌یابی کرده است. این ویدیوها حمله به سربازان اسرائیلی، خودروهای زرهی و سامانه‌های پدافند هوایی در جنوب لبنان و شمال اسرائیل را نشان می‌دهند.

کارشناسان به بی‌بی‌سی وریفای گفته‌اند ارتش اسرائیل «تاکنون نتوانسته هیچ راهکار موثری برای مقابله» با این پهپادهای کوچک پیدا کند، زیرا این پهپادها به راحتی می‌توانند از سامانه‌های شناسایی عبور کنند.

به گفته کارشناسان، این پهپادها را می‌توان با قطعات تجاری موجود در بازار و همچنین قطعات چاپ سه‌بعدی ساخت و هزینه تولید آن‌ها در مقایسه با اهداف گران‌قیمتی که قادر به نابود کردنشان هستند، بسیار پایین است.

استفاده از پهپادهای ارزان تهاجمی در جنگ روسیه و اوکراین به طور گسترده رواج یافته و شیوه جنگ‌های مدرن را تغییر داده است.

اگرچه ارتش اسرائیل همه جزئیات تلفات را منتشر نکرده، گزارش‌های رسانه‌های اسرائیلی حاکی است که در حملات اف‌پی‌وی چهار سرباز ارتش اسرائیل و یک غیرنظامی کشته و ده‌ها نفر دیگر زخمی شده‌اند.

ارتش اسرائیل به بی‌بی‌سی وریفای گفت که تهدید پهپادها را به رسمیت می‌شناسد و در حال سرمایه‌گذاری «قابل توجهی» برای بهبود سامانه‌های دفاعی، توسعه «الگوهای هشدار موثرتر» و آموزش نیروها برای «افزایش آمادگی و آگاهی نسبت به این تهدید» است.

بر اساس گزارش «موسسه مطالعات امنیت ملی»، ارتش اسرائیل نیز چندین سال است از پهپادهای اف‌پی‌وی استفاده می‌کند و هم‌اکنون در جنوب لبنان و همچنین علیه حماس در غزه آن‌ها را به کار می‌برد.

هشام جابر، تحلیلگر نظامی و ژنرال سابق ارتش لبنان، به بی‌بی‌سی عربی گفت پهپادهای اف‌پی‌وی می‌توانند «برای رادار غیرقابل شناسایی» باشند و «صدها» فروند از این پهپادها که در اختیار حزب‌الله قرار دارد، برای از کار انداختن خودروهای زرهی، از جمله تانک‌ها، به کار گرفته شده‌اند.

آقای جابر افزود که حزب‌الله سال‌هاست از پهپادهای تهاجمی بزرگ‌تر علیه اهدافی در شمال اسرائیل استفاده می‌کند، اما به‌کارگیری پهپادهای دید اول‌شخص (اف‌پی‌وی) در «رده‌ای کاملا متفاوت» قرار می‌گیرد.

بررسی‌های بی‌بی‌سی وریفای نشان می‌دهد که از ۲۶ مارس تاکنون، نزدیک به ۱۰۰ ویدیوی مربوط به حملات احتمالی با پهپادهای اف‌پی‌وی در کانال تلگرام حزب‌الله منتشر شده که صحت ۳۵ مورد از آن‌ها تایید شده است. به نظر نمی‌رسد حزب‌الله هیچ ویدیو یا تصویری از حملات مشابه را در رابطه با درگیری‌هایی که از ۲ مارس آغاز شده، منتشر کرده باشد.

یکی از ویدیوهای تاییدشده که روز پنج‌شنبه گذشته منتشر شد، دست‌کم چهار پهپاد اف‌پی‌وی را در حال حمله به یک پایگاه مرزی اسرائیل در نزدیکی کریات شمونا نشان می‌دهد. این حمله مجموعه‌ای از خودروهای نظامی را به صورت متوالی هدف قرار می‌دهد. در تصاویر، دست‌کم دو خودرو دیده می‌شوند که به شدت آسیب دیده یا منهدم شده‌اند.

بی‌بی‌سی وریفای همچنین حملات مشابهی را در جنوب لبنان ردیابی کرده است، از جمله دست‌کم دو حمله در ۲۶ آوریل در شهر طیبه. این ویدیوها سربازانی را نشان می‌دهد که در این حملات هدف قرار گرفته‌اند و سپس حمله‌ای در نزدیکی یک بالگرد ارتش اسرائیل دیده می‌شود که در حال انتقال نیروهای زخمی است. رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند که در این حمله یک سرباز کشته و شش نفر دیگر زخمی شدند.

بسیاری از این پهپادها با اتصال کابل فیبر نوری هدایت می‌شوند، نه از طریق امواج رادیویی یا دیگر سیگنال‌های بی‌سیم. به همین دلیل رهگیری آن‌ها با سامانه‌های فعلی جنگ الکترونیک اسرائیل دشوار است.

آندریاس کریگ، کارشناس امنیتی در کینگز کالج لندن، به بی‌بی‌سی وریفای گفت استفاده از فیبر نوری باعث شده توانایی اسرائیل برای شناسایی، مختل کردن و رهگیری این پهپادها «تا حد زیادی بی‌اثر» شود و پیدا کردن اپراتور آن‌ها نیز بسیار دشوارتر باشد.

او گفت پیامد این وضعیت آن است که نیروهای اسرائیلی «ناچارند با احتیاط بیشتری جابه‌جا شوند، مواضع خود را مستحکم‌تر کنند، از اقدامات حفاظتی فیزیکی مانند تور و قفس استفاده کنند و توجه بیشتری به دفاع نزدیک و فوری داشته باشند.»

آقای کریگ افزود حزب‌الله به احتمال زیاد این پهپادها را به صورت محلی و با قطعات تجاری موجود در بازار، عمدتا از کشورهایی مانند چین، مونتاژ می‌کند و هزینه هر پهپاد حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ دلار برآورد می‌شود.

لئونه هادوی، بازرس ارشد و کارشناس تسلیحات در «مرکز تاب‌آوری اطلاعات»، گفت این قطعات تجاری با اجزایی تکمیل می‌شوند که با چاپگرهای سه‌بعدی ساخته شده‌اند.

او افزود: «ردیابی این قطعات بسیار دشوار است، چون به آسانی در دسترس هستند و ماهیت نظامی ندارند. بیشتر این پهپادهای اف‌پی‌وی به کلاهک آرپی‌جی مجهز می‌شوند و این سلاح در جنوب لبنان به وفور یافت می‌شود.»

آقای هاداوی به بی‌بی‌سی گفت به نظر می‌رسد «پیامدهای روانی» افزایش حملات این‌گونه پهپادها بر نیروهای اسرائیلی قابل توجه باشد، زیرا قادرند حتی خودروهای زرهی بسیار محافظت‌شده را تهدید کنند.

دور تازه تشدید درگیری‌ها میان اسرائیل و حزب‌الله از دوم مارس آغاز شد؛ دو روز پس از آنکه آمریکا و اسرائیل موجی از حملات هوایی را علیه ایران شروع کردند که در آن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، کشته شد.

پس از کشته شدن او، حزب‌الله به سوی اسرائیل راکت شلیک کرد و اسرائیل نیز با حملات هوایی گسترده به لبنان و تهاجم زمینی به جنوب این کشور پاسخ داد.

وزارت بهداشت لبنان اعلام کرده است که از آن زمان دست‌کم ۲۸۹۶ نفر کشته شده‌اند؛ از جمله بیش از ۴۰۰ نفر از زمان اعلام آتش‌بس از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در ماه آوریل. آمار این وزارتخانه میان کشته‌شدگان نظامی و غیرنظامی تفکیک قائل نمی‌شود.

از زمان آغاز درگیری‌ها بیش از یک میلیون نفر در لبنان آواره شده‌اند.

اسرائیل می‌گوید در این درگیری‌ها چهار سرباز و ۱۸ غیرنظامی اسرائیلی کشته شده‌اند.