شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
«ساخت چین»؛ موج تازهای که بازارهای جهان را هدف گرفته است
- نویسنده, سورانجانا تواری
- شغل, خبرنگار اقتصادی آسیا، بیبیسی
- در, سنگاپور
- زمان مطالعه: ۶ دقیقه
تقریبا در هر مرکز خریدی در سنگاپور قدم بگذارید، با صفهایی طولانی روبهروی فروشگاههایی با نامهای جذاب و برندهای رنگارنگ روبهرو میشوید. برندهای چینی فروش چای، مانند چاگی، مالیتی و میشوئه مشتریان زیادی جذب کردهاند؛ نه فقط در آسیا، بلکه به شکل روزافزونی در نقاط دیگر جهان، از سیدنی تا لندن و لسآنجلس.
در کنار برندهای پوشاک، فروشگاههای اسباببازی و غولهای پوشاک ورزشی، این زنجیرههای فروش چای سوار بر موج تازهای شدهاند که در آن شرکتهای چینی از تولید ارزانقیمت به سمت برندهای مصرفی شناختهشده جهانی حرکت میکنند.
این شرکتها در دومین بازار بزرگ مصرفی جهان شکل گرفتهاند و از مقیاس عظیم و توان عملیاتی بالایی برخوردارند. اما رقابت در داخل چین شدیدتر شده و گسترش فعالیت در خارج به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل شده است. همزمان، آنها وارد بازارهایی میشوند که هنوز تصور «ساخت چین» در آنها اغلب با کالاهای ارزان و کمکیفیت گره خورده است.
تیم پارکینسون از شرکت مشاورهای «استوریتلرز چاینا» میگوید: «چین از اقتصاد مبتنی بر کپیبرداری عبور کرده است و محصولاتش اکنون انتظارات نسل تازهای از مصرفکنندگان سختگیر جهانی را برآورده میکند.»
کارخانه جهان
چین سالها کارگاه تولیدی جهان بوده و برای شرکتهای غربی کالا ساخته است. در این روند، تامینکنندگان چینی نه فقط شیوه تولید، بلکه چگونگی برندسازی، توزیع و فروش در مقیاس بزرگ را نیز آموختهاند.
شرکتهایی مانند مینیسو از همین تجربه بهره بردهاند. این شرکت خردهفروشی که اسباببازی و محصولات جانبی فیلمهای دیزنی، مارول و برادران وارنر را میفروشد، اکنون در بیش از نیمی از کشورهای جهان فروشگاه دارد.
وینسنت هوانگ، مدیر بازارهای خارجی مینیسو، میگوید: «مصرفکنندگان چندان اهمیتی نمیدهند که برند از کجا آمده است. آنها بیشتر به تجربه خرید، طراحی، مناسب بودن قیمت و لذت خرید توجه دارند.»
قراردادهای حق امتیاز برند و سرعت عمل در رساندن کالا از کارخانه به قفسه فروشگاه، بخش مهمی از مدل کسبوکار این شرکت است.
فراتر از کالاهای مصرفی، میتوان از شرکت خودروسازی بیوایدی نام برد که از تسلا پیشی گرفته و به بزرگترین تولیدکننده خودروهای برقی جهان تبدیل شده است. این شرکت با سرمایهگذاری زودهنگام روی فناوریهای مناسب در زمینه خودروهای برقی، و با اتکا به بازار عظیم داخلی چین، توانست مقیاس تولید خود را افزایش و هزینهها را کاهش دهد.
شرکت بیوایدی اکنون فراتر از خودرو حرکت میکند و با توسعه سیستمهای شارژ فوق سریع که تنها در چند دقیقه صدها کیلومتر به بُرد خودرو اضافه میکنند، در پی ایجاد یک اکوسیستم کامل پیرامون محصولات خود است.
حمایت دولت چین، از طریق یارانهها و مشوقهایی که باعث افزایش تقاضا شده، به رشد سریع صنعت خودروهای برقی در این کشور کمک کرده است. اما اروپا و آمریکا این سیاست را ناعادلانه میدانند و میگویند چنین حمایتی از شرکتهای چینی، مزیتی غیرمنصفانه برای آنها ایجاد میکند. پکن این انتقاد را رد میکند و میگوید رشد این بخش، نتیجه نوآوری و توان صنعتی چین است.
شرکت آنتا اسپورتس نیز نمونه دیگری است. این شرکت نزدیک به ۱۳ هزار فروشگاه در سراسر جهان دارد و پس از نایکی و آدیداس، سومین برند بزرگ پوشاک ورزشی جهان شده است.
آنتا ابتدا بازار عظیم داخلی چین را فتح کرد و سپس با خرید برندهای بینالمللی شناختهشده مانند سالومون و ویلسون، و اخیرا با خرید ۲۹ درصد سهام پوما، حضور جهانی خود را گسترش داد.
جنوب شرق آسیا؛ سکوی پرتاب
بسیاری از شرکتهای چینی پیش از ورود به بازارهای غربی، از جنوب شرق آسیا به عنوان سکوی پرتاب آزمایشی استفاده کردهاند.
این منطقه با بیش از ۶۵۰ میلیون مصرفکننده جوان که روزبهروز ثروتمندتر میشوند، مقیاس و تنوع بالایی را ارائه میدهد. در عین حال، رقابت با برندهای باسابقه غربی باعث شده استانداردها در این منطقه بالا بماند.
رستوران زنجیرهای هایدیلائو اولین شعبه خارج از چین خود را در سال ۲۰۱۲ در سنگاپور افتتاح کرد. این شرکت اکنون با داشتن ۱۳۰۰ رستوران در ۱۴ کشور، بزرگترین مجموعه رستورانهای هاتپات در جهان است.
ژو ژائوچنگ، معاون شرکت هایدیلائو اینترنشنال، میگوید: «داستان هایدیلائو فقط موفقیت یک رستوران نیست، بلکه بازتاب ۳۰ سال تحول اقتصادی و بینالمللی شدن چین است.»
به گفته او گستره جهانی این برند بر پایه نام تجاری قدرتمند، اکوسیستم مستحکم و مشتریان وفادار بنا شده است. با این حال او یادآوری میکند که هر بازار خارجی پیچیدگیهای خاص خود را دارد و فرهنگ، قوانین و عادات مصرفکنندگان در آن متفاوت است و به همین دلیل بومیسازی غذا، منو و خدمات ضروری است.
این زنجیره اکنون به دنبال دریافت گواهی حلال در اندونزی و مالزی است؛ اقدامی که میتواند راه ورود به بازارهای مسلماننشین خاورمیانه را باز کند.
برندهای دیگر نیز با سرعت در حال گسترشاند. میشوئه، فروشگاه بستنی و بابلتی (چای حبابی)، اکنون شعب بیشتری از مکدونالد و استارباکس در جهان دارد و مالیتی نیز تنها چند سال پس از تاسیس، وارد بازارهای بینالمللی شده است.
براساس دادههای موسسه تحقیقات بازار «یورومانیتور اینترنشنال»، بیش از ۷۰ درصد شرکتهای چینی فعال در جنوب شرق آسیا قصد دارند باز هم توسعه پیدا کنند.
این منطقه همچنین میزبان برخی از سریعترین بازارهای رو به رشد تلفن هوشمند است و شبکههای اجتماعی محبوبیت این محصولات را چند برابر کردهاند. برای نمونه، عروسکهای لبوبو ساخت شرکت پاپمارت، بدون تبلیغات سنتی گسترده، به پدیدهای جهانی تبدیل شدند.
در آمریکا، فروش پاپمارت از سال ۲۰۲۴ تاکنون ۹۰۰ درصد رشد کرده است. با وجود افت شدید ارزش سهام این شرکت در ماههای اخیر به دلیل نگرانیها درباره ادامه رشد، ارزش آن همچنان از مجموع ارزش شرکتهای آمریکایی هاسبرو و مَتل و همینطور شرکت سانریو، سازنده ژاپنی برند هلو کیتی، بیشتر است.
جنگ قیمتها
در چین، این حرکت رو به بیرون که با نام «چوهای» شناخته میشود و ترجمه تحتاللفظی آن «دل به دریا زدن» است، بیش از پیش تحت تاثیر فشارهای داخلی قرار دارد. وضعیت راکد اقتصادی، رقابت شدید و کاهش نرخ زادوولد، عادتهای خرج کردن مردم را تغییر داده و رشد شرکتها را محدود کرده است. مجموعه این عوامل، شرکتها را به سمت بازارهای فرامرزی سوق میدهد.
حتی برندهای خارجی نیز این تغییر را حس کردهاند. سهم بازار استارباکس در چین از سال ۲۰۱۹ به کمتر از نصف رسیده است. قهوهفروشی چینی «لاکین کافی» اکنون تقریبا چهار برابر رقیب آمریکایی خود در چین شعبه دارد. تمرکز بر سفارشهای موبایلی در مدل کسبوکار لاکین، کلید اصلی پایین نگه داشتن هزینهها و بالا بردن سرعت خدماترسانی است.
استارباکس در ماه نوامبر گذشته اعلام کرد قراردادی امضا کرده تا سهام مدیریتی فعالیتهای خود در چین را به شرکت سرمایهگذاری «بویو کپیتال»، مستقر در هنگکنگ، واگذار کند.
لاکین کافی با وجود رسوایی بزرگ حسابداری در سال ۲۰۲۰ که باعث خروجش از بورس نزدک شد، همچنان در چین و خارج از آن گسترش یافته است؛ از جمله در سنگاپور، مالزی و نیویورک. گزارش شده است که این شرکت قصد دارد دوباره به بازار سهام آمریکا بازگردد.
چالش قدرت نرم چین
تحلیلگران میگویند نگاهها به شرکتهای چینی نیز در حال تغییر است. جایی که «ساخت چین» زمانی مترادف کالاهای ارزان بود، اکنون بیش از پیش با نوآوری و طراحیهای پیشرو پیوند خورده است.
فو سیو تینگ، کارشناس بازاریابی، میگوید: «برندهایی مانند بیوایدی کیفیت برتر را با روایتهای تاثیرگذار و سازگاری با فرهنگ محلی ترکیب میکنند.»
با این حال، چالشها همچنان پابرجاست. تعرفهها، نظارتهای سیاسی و نگرانیهای مربوط به امنیت دادهها، توسعه این شرکتها را پیچیده میکند؛ مانند اتفاقی که برای هواوی و تیکتاک رخ داد.
همچنین این پرسش باقی است که آیا برندهای پرشتابی مانند شین و تیمو میتوانند در بازارهای غربی روند رشد خود را حفظ کنند یا نه.
با وجود این، مسیر کلی روشن است: شرکتهای چینی دیگر تنها با قیمتهای پایین تعریف نمیشوند. آنها نوآوری میکنند، از روندهای مصرفی بهره میگیرند، برند میسازند، خود را با بازارهای محلی تطبیق میدهند و در رقابت با بازیگران باسابقه جهانی، گاه از آنها پیشی میگیرند.
