ناپدیدشدگان مکزیک در سایه جام جهانی؛ «تب فوتبال دوباره بالا گرفته اما بچه‌های ما کجا هستند؟»

در حالی که هیجان برای آغاز جام جهانی در ۱۱ ژوئن رو به افزایش است، گروهی که در مکزیک به دنبال افراد ناپدیدشده بر اثر خشونت‌ها هستند، در حال تهیه آلبومی تاثیرگذار و تکان‌دهنده حاوی استیکرها است.

فعالان گروه «نور امید خالیسکو» (لوس د اسپرانسا خالیسکو) که بسیاری از آن‌ها پدران و مادران افرادی هستند که در ایالت خالیسکو ناپدید شده‌اند، مجموعه‌ای از استیکرها با حال‌وهوای جام جهانی منتشر کرده‌اند که تصویر عزیزانشان، که هنوز پیدا نشده‌اند، روی آن‌ها دیده می‌شود.

در این استیکرها، چهره‌ها با عکس‌های خانوادگی‌ که جوانان در آن‌ها لبخند بر لب دارند، با همان طرح آلبوم محبوب برای جام جهانی ۲۰۲۶ دیده می‌شوند، جام جهانی‌ که در آمریکا، مکزیک و کانادا برگزار می‌شود.

یکی از شهرهای میزبان این رقابت‌ها گوادالاخارا است، شهری در ایالت خالیسکو که از نظر شمار موارد ناپدیدشدن در سراسر مکزیک در رتبه نخست قرار دارد.

بیشتر افرادی که هنوز پیدا نشده‌اند، جوانان زیر ۳۰ سال هستند.

هکتور فلورس، سخنگوی این گروه، می‌گوید ایده این آلبوم این است که توجه جهانی به گوادالاخارا، که میزبان چهار مسابقه جام جهانی ۲۰۲۶ است، تلاش‌های روزانه آن‌ها برای یافتن عزیزانشان را هم بیشتر در معرض دید قرار دهد.

آقای فلورس به بی‌بی‌سی می‌گوید: «امیدواریم بازدیدکنندگان در برنامه‌هایی شرکت کنند که در جریان جام جهانی برای زنده نگه داشتن یاد ناپدیدشدگان برگزار خواهیم کرد. مسابقه‌های کوتاه و دوستانه فوتبال و تجمع‌هایی برگزار می‌شود. امیدواریم مردم همراهی کنند، همدلی نشان دهند و این واکنش از مرزها فراتر برود تا نقض‌های جدی حقوق بشر در کشور متوقف شود.»

درد در میانه جشن

خالیسکو با دست‌کم ۱۶ هزار گزارش رسمی درباره ناپدیدشدن، که هزاران مورد گزارش‌نشده نیز به آن افزوده می‌شود، ایالتی در مکزیک است که بیشترین شمار افراد مفقود را دارد.

این ایالت در غرب مکزیک همچنین با سطح بالایی از خشونت روبه‌رو است؛ خشونتی که حاصل فعالیت‌های قاچاق مواد مخدر و اخاذی سازمان‌هایی مانند کارتل «نسل جدید خالیسکو» است.

این گروه جنایتکار همچنین مسئول عضوگیری اجباری جوانان است. بسیاری از آن‌ها با پیشنهادهای شغلی معمولی فریب داده می‌شوند و در نهایت وادار به همکاری با کارتل «نسل جدید خالیسکو» می‌شوند و ارتباطشان با بیرون قطع می‌شود.

همین موضوع، همراه با کندی عملکرد مقام‌های مسئول در رسیدگی به گزارش‌های ناپدیدشدن، باعث شده است بسیاری از خانواده‌های ناپدیدشدگان خودشان دست به کار شوند و شخصا به جست‌وجوی عزیزانشان بپردازند؛ از جمله گروه «نور امید خالیسکو» که در سال ۲۰۲۱ شکل گرفت.

هکتور فلورس توضیح می‌دهد: «ما در سال ۲۰۲۱، پس از ناپدیدشدن پسرم دانیل، کارمان را آغاز کردیم.»

از آن زمان، ده‌ها پدر و مادر و فعال به این گروه پیوسته‌اند تا در عملیات جست‌وجو مشارکت کنند، از جمله در حفاری مکان‌هایی که نشانه‌هایی از دفن قربانیان خشونت‌های جنایی در آن‌ها وجود دارد.

با حال‌وهوای جام جهانی که در هفته‌های اخیر در گوادالاخارا شکل گرفته، این گروه ایده استفاده از استیکرهای تصویری را برای جلب توجه به مسئله ناپدیدشدگان مطرح کرد.

آقای فلورس می‌گوید: «وقتی دیدیم فرزندانمان درباره جام جهانی حرف می‌زنند و ناپدیدشدگان چطور به فراموشی سپرده شده‌اند، این کارزار را در شبکه‌های اجتماعی و با کمک هوش مصنوعی آغاز کردیم.»

آن‌ها علاوه بر «استیکرهای جام جهانی»، تصاویر دیگری نیز از هواداران تیم ملی مکزیک ساخته‌اند؛ هوادارانی که ضمن حمایت از تیم، سراغ پسران یا دختران غایب خود را هم می‌گیرند.

پیامی که همراه پست‌های آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود این است: «تب فوتبال دوباره بالا گرفته، اما سرنوشت ناپدیدشدگان ما چه می‌شود؟»

آقای فلورس می‌گوید: «ایده این است که با این کارزار نشان دهیم کسانی که جایشان میان ما خالی است نیز مکزیکی‌اند، اهمیت دارند و انسان‌هایی هستند که باید نامشان برده شود. اما در این شور و هیجان جام جهانی، انگار به موضوعی درجه دوم یا سوم تبدیل می‌شوند.»

او می‌افزاید: «این تلاشی است برای آنکه نام آن‌ها همچنان زنده بماند، توجه به این مسئله بیشتر شود، آگاهی عمومی افزایش یابد و کسانی که به فوتبال علاقه دارند با آن‌ها همدلی کنند.»

هرچند بیشتر جوانانی که در خالیسکو و دیگر بخش‌های مکزیک ناپدید شده‌اند مرد هستند، شمار زیادی از زنان نیز قربانی آدم‌ربایی یا عضوگیری اجباری می‌شوند و در بدترین موارد، به قتل می‌رسند.

به همین دلیل، تصویر آن‌ها نیز در میان استیکرهای جام جهانیِ رقابت‌های فوتبال مردان که در ژوئن آغاز می‌شود، دیده می‌شود.

«به اعتراض ادامه می‌دهیم»

گوادالاخارا نیز مانند دیگر شهرهای میزبان جام جهانی، با سرمایه‌گذاری نزدیک به ۲۰۰ میلیون دلار از سوی دولت ایالتی و فدرال، در حال آماده‌سازی فضاهای عمومی و زیرساخت‌های شهری خود بوده است.

منتقدان می‌گویند اختصاص چنین منابعی به این رقابت‌ها و به نفع فیفا توجیه‌پذیر نیست و مشکلاتی را که همچنان در این ایالت بی‌پاسخ مانده‌اند، از جمله ناامنی عمومی، پنهان می‌کند.

ورزشگاه آکرون، که قرار است چهار مسابقه در آن برگزار شود، در واقع در فاصله چندصد متری زمینی متروک قرار دارد که جستجوگران در آن دست‌کم ۱۰ گور مخفی حاوی بقایای انسانی کشف کرده‌اند.

گروه‌هایی مانند «نور امید خالیسکو» تاکید دارند که فعالیت‌ها و اعتراض‌های خود برای ناپدیدشدگان را در روزهای برگزاری مسابقه‌ها و برنامه‌های گوناگون جشن جام جهانی متوقف نخواهند کرد.

آقای فلورس می‌گوید: «تا این لحظه مسئولان چیزی به ما نگفته‌اند یا اشاره‌ای نکرده‌اند. اما حتی اگر چنین کنند، این اقدام‌ها را خانواده‌ها بدون توجه به موضع مقام‌های مسئول ادامه خواهند داد.»

او تاکید می‌کند: «جست‌وجوها باید انجام شود و بر هر چیز دیگری اولویت دارد.»