شاهد لحظه اعدام؛ عکاس ژاپنی که دهه‌ها زندگی محکومان به اعدام را ثبت کرد

هشدار: این داستان حاوی جزئیاتی است که ممکن است برای خوانندگان ناراحت‌کننده باشد.

در دهه ۱۹۹۰، زمانی که توشی کازاما، عکاس اهل توکیو، در نیویورک به‌عنوان عکاس تجاری فعالیت می‌کرد، یک خبر درباره یک زندانی نوجوان محکوم به اعدام توجه او را جلب کرد.

این داستان کنجکاوی او را برانگیخت و تصمیم گرفت با آن زندانی ملاقات کند. این تصمیم ناگهانی، مسیر حرفه‌ای او را به‌کلی تغییر داد.

او در ادامه از ۲۲ زندانی محکوم به اعدام عکس گرفت، یکی در تایوان و بقیه در ایالات متحده بودند. برخی از آن‌ها از آن زمان اعدام شده‌اند و برخی هنوز در زندان هستند. او همچنین با بستگان قربانیان دیدار کرده است.

او می‌گوید که کار عکاسی‌اش او را به یک مخالف سرسخت مجازات اعدام تبدیل کرده است.

«پسر معمولی»

زندانی‌ که ابتدا توجه او را جلب کرد، مجرم نوجوانی به‌نام مایکل شاون بارنز بود که در سال ۱۹۹۶ در ایالت آلابامای آمریکا در انتظار اجرای حکم اعدام بود. او زمانی دستگیر شد که ۱۷ سال داشت و به جرم قتل و تجاوز به اعدام با صندلی الکتریکی محکوم شد.

توشی کازاما پس از خواندن مطلبی درباره او در روزنامه، ردش را گرفت. پس از تلاش‌های بسیار، موفق شد اجازه ملاقات با او در زندان را بگیرد.

توشی کازاما می‌گوید وقتی بالاخره با او ملاقات کرد، غافلگیر شد.

او می‌گوید: «فکر کردم دارم می‌روم هیولا ببینم. اما پسری که مقابل من ظاهر شد، فقط یک پسر معمولی بود که ممکن بود هر جای دیگری با او برخورد کنم.»

توشی کازاما می‌افزاید: «نتوانستم مقاومت کنم و قبل از اینکه از او عکس بگیرم، با او دست دادم.»

مایکل شاون بارنز بهره هوشی بسیار پایینی دارد و از ناتوانی شدید یادگیری رنج می‌برد.

زمانی که حکم او صادر شد، هیئت منصفه پیشنهاد حبس ابد بدون آزادی مشروط را داد، اما قاضی به‌دلیل فقدان رحمتی که مایکل شاون بارنز به گفته او نسبت به قربانیانش نشان داده بود، حکم اعدام را صادر کرد.

در ۱۲ ژوئن ۱۹۹۸، دادگاه بدوی با در نظر گرفتن شرایط تخفیف‌دهنده، بارنز را مجددا به حبس ابد بدون آزادی مشروط محکوم کرد.

بدون پشیمانی؟

شان سلرز، مردی که توشی کازاما در انتظار اعدام از او عکس گرفته بود و به‌دلیل قتل سه نفر محکوم شده بود، از او دعوت کرد که هنگام اجرای حکم در سال ۱۹۹۹ در اوکلاهاما، «به‌عنوان دوستش» شاهد اعدامش باشد.

توشی کازاما تصمیم گرفت در آن مراسم شرکت نکند، اما نامه‌ای به شان سلرز نوشت و به او گفت که هنگام اجرای حکم، به او فکر خواهد کرد.

در ۴ فوریه همان سال، در روز تعیین‌شده برای اعدام، توشی کازاما در آپارتمانش در نیویورک بیدار بود و با فرا رسیدن ساعت ۰۱:۰۰، به آنچه در زندان اوکلاهاما می‌گذشت، فکر می‌کرد.

او مراحل مختلف اجرای حکم را شرح می‌دهد: ابتدا یک ماده شیمیایی تزریق می‌شود، پنج دقیقه بعد ماده دومی تزریق می‌شود. اولی برای آرام‌سازی است، دومی برای به خواب بردن.

توشی کازاما می‌گوید: «و سومی که ساعت ۰۱:۱۰ تزریق می‌شود، کشنده است [تزریق مرگبار] که تمام عضلات بدن را منقبض می‌کند.»

در عرض چند دقیقه، شان سلرز مرد، اما توشی کازاما به‌شدت تحت تاثیر قرار گرفت و به‌مدت سه ماه مانند «مردگان متحرک» بود.

او می‌گوید: «کاملا کرخ شده بودم. نمی‌توانستم هیچ کاری بکنم. افسردگی شدیدی گرفتم.»

کمی قبل از اجرای حکم، در حالی که به تخت اعدام بسته شده بود، میکروفونی در اختیار شان سلرز گذاشتند تا آخرین صحبت‌هایش را انجام دهد.

توشی کازاما می‌گوید: «او خیلی پشیمانی نشان نمی‌داد، بنابراین خانواده قربانی ناراحت شدند.»

توشی کازاما با بسیاری از زندانیان محکوم به اعدام در ارتباط بوده و می‌گوید واقعیت این است که بسیاری از آن‌ها درباره جنایت خود صحبت نمی‌کنند.

او می‌گوید با ناپلئون بیزلی دیدار کرده و از او عکس گرفته است. کسی که در سال ۲۰۰۲ به‌دلیل قتل یک مرد ۶۳ ساله در تگزاس با تزریق مواد کشنده اعدام شد.

توشی کازاما می‌گوید: «او با من درباره اینکه قبل از اعدام دوست دارد چه چیزی بخورد صحبت می‌کرد. آن‌ها واقعا نمی‌توانند با مسئله کشتن روبه‌رو شوند.»

توشی کازاما می‌گوید مردم اغلب این را درک نمی‌کنند و تعجب می‌کنند که چرا یک محکوم چند روز مانده به اعدام، پشیمانی نشان نمی‌دهد.

قربانی جرم

در سال ۲۰۰۳، زمانی که توشی کازاما با دخترش در نیویورک به خانه بازمی‌گشت، به‌صورت تصادفی از سوی یک غریبه که ضربه‌ای محکم به سرش زد، مورد حمله قرار گرفت.

آقای کازاما به بی‌بی‌سی می‌گوید: «من خودم قربانی جرم هستم. مورد حمله قرار گرفتم. پنج روز در کما بودم و بعد به هوش آمدم.»

او شنوایی خود را از دست داده و از آن زمان با مشکلات تعادل مواجه است و جای زخمی دائمی بر سرش باقی مانده است.

او می‌گوید: «این زخم هیچ‌وقت از بین نمی‌رود. اما می‌توانم دیدگاهم نسبت به [این حمله] را تغییر دهم.»

او امیدوار بود مهاجمش از او عذرخواهی کند، اما هرگز او را پیدا نکردند.

برای غلبه بر این آسیب روحی، آقای کازاما می‌گوید از افرادی مانند باد ولش الهام گرفته است؛ پدری که دختر ۲۳ ساله‌اش، جولی مری، یکی از ۱۶۷ قربانی بمب‌گذاری در یک ساختمان فدرال در اوکلاهاما سیتی در سال ۱۹۹۵ بود.

در ابتدا، آقای ولش از مرگ دخترش خشمگین بود و طرفدار مجازات اعدام بود، اما بعدا شروع به مبارزه برای لغو آن کرد.

توشی کازاما معتقد است که مجازات اعدام واقعا کمکی به خانواده‌های قربانیان برای کنار آمدن با فقدان نمی‌کند. او می‌خواهد نوع دیگری از حمایت، از جمله حمایت مالی، به آن‌ها ارائه شود.

او می‌گوید: «این خانواده قربانی است که بیشترین رنج را می‌برد. اما عموم مردم اغلب اشتباه برداشت می‌کنند و فکر می‌کنند من خودم قربانی‌ام و [بنابراین] قصد انتقام دارم.»

آقای کازاما می‌افزاید: «این ذهنیت دیوانه‌واری است که داریم.»

توشی کازاما می‌گوید این طرز فکر به حمایت از مجازات اعدام دامن می‌زند.

«فقط یک گام»

بهترین قدردانی از کار توشی کازاما در سال ۲۰۰۵ صورت گرفت. زمانی که دیوان عالی ایالات متحده آمریکا از عکس‌های او به‌عنوان مدرک در پرونده تاریخی «روپر علیه سیمونز» استفاده کرد. پرونده‌ای که در آن حکم شد اعمال مجازات اعدام برای کسانی که هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال داشته‌اند، خلاف قانون اساسی است.

او می‌گوید: «خوشحالم که عکس‌ها تاثیر مثبتی داشتند.»

توشی کازاما می‌گوید: «هنوز کارهای زیادی مانده که باید انجام دهم. این فقط یک گام بود. زمان صدور حکم کمی احساس آرامش کردم. احساس پیروزی نمی‌کردم.»

ارتباط او با نگهبانان زندان باعث شد بفهمد کار کردن با زندانیان محکوم به اعدام برای آن‌ها هم بار عاطفی دارد.

او در اولین بازدیدش از زندان آلاباما، شاهد آماده‌سازی برای اجرای یک حکم اعدام بود.

او به بی‌بی‌سی گفت: «وقتی وارد اتاق اعدام شدم، بوی سوختگی گوشت انسان به مشامم رسید.»

کنار اتاق اعدام، محلی برای نگه‌داری زندانیان در انتظار اعدام وجود دارد. توشی کازاما می‌گوید چهره زندانی‌ که آنجا با او دیدار کرد، هرگز از یادش نرفته است.

او می‌افزاید: «نگهبانان می‌گفتند او یک مرد مرده در حال راه رفتن بود.»

آن‌ها همچنین به او از کار ناخوشایند جمع‌آوری بقایای سوخته مرد اعدام‌شده پس از اجرای حکم گفتند.

پس از آن دیدار نخست، آقای کازاما از بسیاری دیگر از زندانیان محکوم به اعدام در زندان‌های دیگر عکس گرفت و می‌گوید مسئولان اغلب به او حرف مشابهی می‌زنند و می‌گفتند: «توشی، لطفا به همه دنیا بگو، تا مجبور نباشیم دیگر هیچ انسانی را بکشیم.»

در زندان‌های آمریکا، صندلی‌های الکتریکی دو یا سه دکمه فعال‌سازی دارند تا هیچ اعدام کننده‌ای احساس نکند مسئول مرگ زندانی است.

در ژاپن، مجازات اعدام با حلق‌آویز کردن اجرا می‌شود و در آنجا سه کلید برای باز کردن دریچه زیر پای زندانی وجود دارد، اما تنها یکی از آن‌ها عملیاتی است تا نگهبانان ندانند کدام کلید فعال بوده است.

سازمان عفو بین‌الملل می‌گوید در سال ۲۰۲۴، تعداد ۱۵۱۸ مورد اعدام انجام شده که ایران، عراق و عربستان سعودی با هم ۱۳۸۰ مورد آن را تشکیل می‌دهند و آمریکا ۲۵ مورد را شامل می‌شود.

سازمان عفو بین‌الملل می‌گوید این آمار شامل هزاران نفری نمی‌شود که تصور می‌شود که در چین اعدام شده‌اند، چراکه آن کشور تعداد اعدام‌ها را به‌طور سالانه منتشر نمی‌کند.

نبرد بعدی

یکی از زندانیانی که توشی کازاما از او عکس گرفته، کریستا پایک است که به جرم قتل وحشیانه یک زن ۱۹ ساله به‌نام کالین اسلمر، زمانی که فقط ۱۸ سال داشت در سال ۱۹۹۵ محکوم شد. مقامات تنسی تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ را برای اجرای حکم اعدام او تعیین کرده‌اند.

اگر اجرا شود، این نخستین اعدام یک زن در آن ایالت در بیش از ۲۰۰ سال گذشته خواهد بود.

توشی کازاما می‌گوید زمانی که با او دیدار کرد، «او مثل یک دختر واقعا شیرین بود. نمی‌توانستم باور کنم که او توان انجام چنین کاری را داشته باشد. خودش می‌گوید این کار را کرده است.»

او می‌افزاید که کریستا پایک هیچ پشیمانی از خود نشان نداده است.

آقای کازاما سال‌ها است که با کریستا پایک صحبت نکرده، اما خبر برنامه‌ریزی برای اجرای حکم اعدامش باعث شده عمیقا به او فکر کند.

او می‌گوید: «می‌خواهم به‌نوعی تلاش کنم که اجرای حکم اعدام او متوقف شود. باید با وکیل مدافع فعلی صحبت کنم تا ببینم بهترین اقدام برای نجات او از اعدام چیست.»