دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و رهبران جمهوری اسلامی ایران یک
ویژگی مشترک دارند: هر دو حاضر نیستند اذعان کنند که تمایلی به بازگشت به
جنگ ندارند.
پس از آتشبس، ایالات متحده آمریکا بهدنبال راهی برای خروج از بحران
کنونی و باز شدن تنگه هرمز است. افزایش قیمت نفت و گاز، نارضایتی در میان
حامیان آقای ترامپ را هم افزایش داده است.
وقتی ایران خواستههای آمریکا را رد
کرد، دونالد ترامپ آتشبس را تمدید کرد، اما همزمان محاصرهای را بر تنگه هرمز
اعمال کرد. سپس «پروژه آزادی» را برای اسکورت کشتیهایی که گیر کردهاند، برای عبور امن از تنگه هرمز مطرح کرد. این طرح را هم هم پس از ۴۸ ساعت تعلیق کرد تا
به گفته او شانسی به مذاکرات داده شود.
حالا آکسیوس گزارش داده که دو طرف روی طرحی موقت یک صفحهای برای رفع
محاصره تنگه هرمز و تعلیق موقت برنامه هستهای ایران کار میکنند تا
زمینه برای بازگشت دوطرف با میانجی پاکستان فراهم شود.
حکومت ایران هم با چالشهای بسیار جدی روبروست. آنها هم مانند دونالد
ترامپ، از پذیرش فشارها خودداری میکنند. اگرچه ایران توانایی در ایجاد اختلال در
کشتیرانی در تنگه هرمز و وارد کردن فشار اقتصادی در سطح جهانی را نشان داده، اما
در نهایت بیشترین هزینه را خود متحمل شده است.
مقامات حکومت ایران می گویند حملات آمریکا و اسرائیل بیش از ۲۷۰ میلیارد دلار
به زیرساختهای ایران آسیب وارد کرده است. بسیاری از کارخانهها کارگران را تعدیل
کردهاند. دسترسی به اینترنت محدود شده و صدها هزار نفری که به اقتصاد
دیجیتال وابسته بودند اکنون برای بقا تلاش میکنند. بسیاری از خانوارها فقط بر
نیازهای اساسی تمرکز دارند و از خرید کالاهای غیر ضروری خودداری می کنند که این
به افزایش تورم و فشار اقتصادی دامن زده است.
تندروهای حکومت با انگیزههای ایدئولوژیک بارها گفته اند که حاضرند
هزینه ادامه جنگ را بدهند. اما هزینههای سنگین انسانی و اقتصادی بر مردم ایران وارد میشود. برخی از وابستگان به حکومت میگویند برای حفظ نظام اگر صد هزار
نفر هم کشته شوند، باز هم ارزش دارد.
دو هفته پیش، مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران از شهروندان خواست مصرف
برق و انرژی را کاهش دهند، او گفت کشور با فشار فزاینده بر زیرساختهای خود مواجه
است. او هشدار داد که « حملات آمریکا و اسرائیل سیستمهای حیاتی را هدف قرار داده،
کمبودها را تشدید کرده و بحران اقتصادی گستردهتری ایجاد کرده است.»
آقای پزشکیان
گفت این فشارها با هدف افزایش نارضایتی عمومی و احتمالاً ایجاد ناآرامی طراحی شدهاند،
که نشاندهنده نگرانیها درباره بیثباتی داخلی است.
در عین حال سرکوب در حال افزایش است. تنها در یک ماه گذشته، بیش از ۲۰ زندانی سیاسی
اعدام شدهاند که بسیاری از آنها از معترضان بازداشتشده در جریان خیزش دیماه گذشته بودند. سرعت این محاکمهها و اعدامها نشان میدهد که حکومت عمیقاً نگران
ناآرامیهاست و تلاش میکند با این اعدامها جوانان را از بازگشت به خیابانها
بازدارد.
