دولت اسرائیل تصمیم گرفت کشتار ارامنه را بهعنوان «نسلکشی» به رسمیت بشناسد
منبع تصویر، AFP via Getty Images)
دولت اسرائیل به اتفاق آرا تصویب کرد که کشتار ارامنه در جریان جنگ جهانی اول را بهعنوان «نسلکشی» به رسمیت بشناسد. این تصمیم هنوز باید به تصویب پارلمان برسد.
این اقدام احتمالا خشم ترکیه را برخواهد انگیخت. ترکیه همواره با به کار بردن واژه «نسلکشی» برای این کشتار که در واپسین سالهای امپراتوری عثمانی رخ داد، مخالف بوده است.
این تصمیم کابینه اسرائیل پس از وخامت شدید روابط میان اسرائیل و ترکیه گرفته شده است و نشانهای آشکار از عمیقتر شدن شکاف میان دو کشور است.
آنکارا، اسرائیل را به «نسلکشی» در غزه متهم کرده است، اتهامی که اسرائیل رد میکند.
وزارت امور خارجه اسرائیل اعلام کرد که دولت «به اتفاق آرا پیشنهاد گیدعون سعر، وزیر خارجه، برای به رسمیت شناختن نسلکشی ارامنه را تصویب کرد.»
آقای سعر در نشست کابینه گفت: «نسلکشی ارامنه تا به امروز موضوع یک کارزار سازمانیافته برای انکار و کوچکنمایی بوده است؛ کارزاری که شامل بازنویسی تحریفآمیز تاریخ است که عمدتا دولت ترکیه آن را انجام می دهد.»
او همچنین گفت: «فکر میکنم زمان آن رسیده است که اسرائیل، بهعنوان یک کشور یهودی، بهطور رسمی این موضع را بپذیرد... برای انجام کار درست هیچگاه دیر نیست... این هم یک وظیفه اخلاقی است و هم یک مسئولیت تاریخی.»
وزیر خارجه اسرائيل همچنین گفت: «این اقدام، پاسخی تلافیجویانه به دشمنی آشکار و ادبیات تند و اقدامات خصمانه ترکیه تحت رهبری اردوغان علیه اسرائیل نیست. این که ترکیه روایتهای نادرستی علیه اسرائیل ترویج میکند، به این کشور در برابر حقایق تاریخی مصونیت نمیدهد.»
دولتهای پیشین اسرائیل از به رسمیت شناختن «نسلکشی ارامنه» خودداری کرده بودند؛ بخشی از این سیاست برای حفظ روابط با ترکیه بود که زمانی یکی از نزدیکترین شرکای راهبردی اسرائیل در منطقه به شمار میرفت.
اما از زمان آغاز جنگ غزه، ترکیه بارها اسرائیل را به ارتکاب «نسلکشی» در سرزمینهای فلسطینی متهم کرده است؛ اتهامی که اسرائیل بهشدت رد میکند.
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، به یکی از سرسختترین منتقدان این جنگ تبدیل شده و بارها رهبران اسرائیل را با مقامهای حکومت آلمان نازی مقایسه کرده است.
در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هم آقای اردوغان را «دیکتاتوری یهودستیز که علیه کردها مرتکب نسلکشی میشود» توصیف کرده است.
ترکیه بخش عمده تجارت خود با اسرائیل را تعلیق کرده و به یکی از مهمترین حامیان دیپلماتیک حماس تبدیل شده است.
منبع تصویر، Getty Images
ارامنه خواهان آن هستند که جامعه جهانی کشتار گسترده مردم ارمنی در زمان امپراتوری عثمانی در فاصله سالهای ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷ را بهعنوان «نسلکشی» به رسمیت بشناسند.
آنها میگویند که حدود یکونیم میلیون نفر جان خود را از دست دادند؛ اما ترکیه این اتهام را بهشدت رد میکند و میگوید هم ارامنه و هم ترکها در نتیجه جنگ جهانی اول جان باختند.
ترکیه تعداد قربانیان را چند صد هزار نفر اعلام میکند.
این کشتار تاکنون از سوی بیش از ۲۰ کشور، از جمله آمریکا و فرانسه و آلمان، بهعنوان «نسلکشی» به رسمیت شناخته شده است.
جو بایدن، رئیسجمهور سابق آمریکا، هم این کشتار را «نسلکشی» نامید؛ موضعی که ارمنستان سالها در پی دستیابی به آن بود.
اما جانشین او، دونالد ترامپ، تاکنون این اصطلاح را به کار نبرده است.
ارمنستان و ترکیه روابط دیپلماتیک رسمی با یکدیگر ندارند، اما در سالهای اخیر هر دو کشور نشانههایی از تمایل به بهبود روابط نشان دادهاند.
