حزب اصلی مخالف ترکیه می‌گوید حکم دادگاه برکناری رهبرانش را به چالش می‌کشد

اوزگور اوزال،‌ رهبر حزب اصلی مخالف در ترکیه قول داد که با حکم دادگاهی که او و دیگر رهبران حزب جمهوری‌خواه خلق را برکنار کرده است،‌ مبارزه کند. حکمی که دیروز صادر شد،‌ تازه‌ترین اقدام حقوقی است که می‌تواند به تحکیم پایه‌های قدرت رجب طیب اردوغان،‌ رئیس‌جمهور کمک کند.

دادگاه تجدیدنظر روز پنجنشنبه انتخابات رهبری حزب جمهوریخواه خلق را که در سال ۲۰۲۳ میلادی برگزار شده بود،‌ باطل اعلام کرد. رایی که باعث تجمع هزاران تظاهرکننده در مقابل دفتر مرکزی این حزب در آنکارا شد.

آقای اوزال که قول داده است این حکم را در دادگاه‌های دیگر و شورای عالی انتخابات ترکیه به چالش بکشد،‌ گفت: «ما روز سیاهی را برای دموکراسی ترکیه تجربه می‌کنیم.»

در مقابل آکین گورلک،‌ وزیر دادگستری ترکیه تاکید کرد که این حکم «اعتماد شهروندانمان را به دموکراسی تقویت می‌کند.»

آقای گورلک اوایل سال جاری میلادی با حکم رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور به عنوان وزیر دادگستری منصوب شد و پیش از آن دادستان کل استانبول بود. تحقیقات قضایی علیه مخالفان آقای اردوغان و به ویژه اکرم امام‌اوغلو، شهردار بسیار محبوب استانبول را او هدایت می‌کرد.

اکرم امام‌اوغلو، که همچنان بزرگترین رقیب سیاسی آقای اردوغان محسوب می‌شود،‌ بیش از یک سال است که زندانی است و آقای گورلک او را به جرایم فساد مالی متهم کرد که بیش از دو هزار سال حبس را در پی دارد.

«شورای عالی انتخابات ترکیه»،‌ که بالاترین نهاد نظارت بر انتخابات در این کشور است روز جمعه برای رسیدگی به اعتراض حزب جمهوری‎‌خواه خلق به تصمیم دادگاه تشکیل جلسه داد.

دادگاه تجدیدنظر آنکارا روز پنجشنبه ۲۱ ماه مه/ ۳۱ اردیبهشت با صدور حکمی،‌ رای سال گذشته دادگاه بدوی که ادعاهای خرید رای در جریان انتخابات مقدماتی حزب جمهوریخواه خلق را رد کرده بود،‌ نقض کرد.

در آن انتخابات، اوزگور اوزال به رهبری حزب جمهوریخواه خلق منصوب شد.

دادگاه تجدیدنظر تصمیم گرفت که کمال قلیچدار‌اوغلو، ۷۷ ساله و رهبر قدیمی حزب که در دور قبلی انتخابات ریاست جمهوری ترکیه در سال ۲۰۲۳ از آقای اردوغان شکست خورده و از رهبر حزب کنار گذاشته شده بود،‌ جایگزین اوزگور اوزال شود.

این حکم همچنین به این معناست که کل هیئت اجرایی حزب تغییر کرده و گمان می‌رود که تصمیماتی که گرفته شده است دیگر به رسمیت شناخته نمی‌شود.

عایشه سایین،‌ خبرنگار بی‌بی‌سی ترکیه گفت که صدور این حکم در دفتر مرکزی حزب جمهوریخواه خلق تکان‌دهنده بود و حتی برخی از اعضای حزب به گریه افتادند.

او لحظات پر تنشی را توصیف کرد و گفت که در حالی که برخی از اعضای حزب عکس آقای قلیچدار‌اوغلو را از دیوار می‌کندند،‌ برخی دیگر علیه او شعار می‌دادند و رهبر سابق حزب را «خائن» می‌خواندند.

در پی اعلام رای دادگاه،‌ بازار سهام ترکیه در آخرین ساعات روز پنجشنبه ۶ درصد سقوط کرد اما صبح جمعه کمی بهتر شد.

رجب طیب اردوغان،‌ بیست و سه سال است که در مقام نخست‌وزیر و سپس به عنوان رئیس‌جمهور رهبری ترکیه را بر عهده دارد. آقای اوزال،‌ حزب عدالت و توسعه را که حزب آقای اردوغان است به دنبال کردن سیاست جذب رقبای او متهم کرده است.

آقای اردوغان، رهبر ۷۲ ساله ترکیه فقط در صورتی می‌تواند دوباره برای ریاست جمهوری نامزد شود که قبل از سال ۲۰۲۸،‌ انتخابات زودهنگام برگزار کند یا قانون اساسی ترکیه را تغییر دهد.

اوزگور اوزال،‌ رهبر حزب جمهوری‌خواه خلق رای دادگاه پنجشنبه را به شدت محکوم کرد و آن را یک «کودتای قضایی» خواند و هیئت اجرایی حزب هم صلاحیت دادگاه را رد کرد.

آقای اوزال با انتقاد از رای دادگاه گفت: «این کودتاچیان با تانک و توپ و تفنگ یا لباس نظامی استتار نمی‌آیند،‌ این کودتاچیان با ردای قاضی و دادستان می‌آیند.»

او همچنین گمانه‌زنی‌ها مبنی بر انشعاب حزب و هدایت یک حزب جدا شده به وسیله خودش را رد کرد و گفت: «مستاجران می‌روند و صاحبان خانه‌ها می‌مانند.»

با این حال، انتظار می‌رود هر اقدام قانونی که حکم دادگاه تجدیدنظر ترکیه را به چالش بکشد، زمان زیادی طول بکشد.

برخی گمانه‌زنی‌ها مبنی بر اینکه آقای اوزال و هوادارانش ممکن است برای مبارزه در انتخابات بعدی،‌ مجبور شوند در مسیر تشکیل حزب دیگر قدم بردارند،‌ مطرح شده است.

همچنین پیام‌های اعتراضی از دو نفر از محبوب‌ترین چهره‌های حزب جمهوری‌خواه خلق منتشر شده است:

اکرم امام‌اوغلو،‌ شهردار تعلیق شده و زندانی استانبول،‌ در پیامی که در رسانه‌های اجتماعی منتشر کرد از مردم ترکیه خواست که «برای کشورشان متحد شوند.»

منصور یاواش،‌ شهردار آنکارا هم گفت که هدف از این حکم دادگاه ایجاد تفرقه در بزرگترین حزب مخالف ترکیه و ناکارآمد کردن آن است.

او هشدار داد که با توجه به رکود اقتصادی، رهبران سیاسی ترکیه برای دور آینده به سمت انتخابات زودهنگام کشیده شوند.

دانشگاه خصوصی بیلگی استانبول به دستور اردوغان تعطیل شد

در تحولی جداگانه، روز جمعه ۲۲ ماه مه،‌ رجب طیب اردوغان،‌ رئیس‌جمهور ترکیه دستور تعطیلی دانشگاه «بیلگی» استانبول را صادر کرد.

این دانشگاه که از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های خصوصی ترکیه است و به خاطر سیاست‌های لیبرال خود شهرت دارد حدود ۲۲ هزار دانشجوی داخلی و خارجی دارد.

در حالی که شرکت مالک این دانشگاه تحت تحقیقات قرار داشته، این دانشگاه در هشت ماه گذشته توسط دولت ترکیه اداره شده است.

یامان اکدنیز، استاد حقوق گفت که دانشگاهی که طی ۳۰ سال ساخته شده بود، ظرف یک شب تعطیل شد: «موسسه‌ای که ۱۵ سال در آن تدریس کردم،‌ موسسه‌ای که در آن هزاران جوان را پرورش دادیم مورد بی‌توجهی قرار گرفته است.»

شورای آموزش عالی ترکیه اعلام کرد که در حال انجام اقداماتی است تا اطمینان حاصل شود که دانشجویان فعلی دانشگاه دچار مشکل نخواهند شد.