Лукашенко эмне үчүн Бээжинде Си Цзиньпин менен жолукту?

29-июнда Александр Лукашенко Кытайга болгон жарыяланбаган иш сапарынын алкагында Бээжинде Кытай төрагасы Си Цзиньпин менен жолукту. Бул Лукашенконун Валдайда Владимир Путин менен өткөргөн жабык сүйлөшүүлөрүнөн кийин дароо болду.

"Синьхуа" агенттигинин маалыматына караганда, жолугушуу учурунда Си Цзиньпин Минск менен Пекиндин ортосундагы мамилелер "тарыхый бийиктикке" жеткенин жана Кытай Беларус мамлекетинин улуттук суверенитетин, көз карандысыздыгын жана аймактык бүтүндүгүн коргоодо колдой тургандыгын белгиледи.

Кытай төрагасынын айтымында, эки өлкө тең "Бир алкак, бир жол" программасын (Кытайдын Азия, Африка жана Европанын 100дөн ашуун өлкөсүн бириктирген инфраструктуралык жана соода коридорлорун модернизациялоого жана түзүүгө багытталган демилгеси) ишке ашырууга көмөктөшүү үчүн бардык ресурстарды мобилизациялоого тийиш. Ошондой эле, "туура эмес дүйнөдө турукташтыруучу фактор катары кызмат кылуу үчүн көп тараптуу аянтчаларда координацияны жана өз ара аракеттенүүнү бекемдөө" зарыл.

Александр Лукашенко Кытайдын лидери тарабынан "Минск менен Бээжиндин ортосундагы өз ара мамилелерге берилген оң бааны" жогору баалай турганын билдирди:

"Бул биз сиз менен сүйлөшкөн нерсе. Балким, кандайдыр бир деңгээлде Беларус менен Кытай Эл Республикасынын ортосундагы бул глобалдык кызматташтыктын алдында кыялданган нерсебиз".

Премьер-министрдин биринчи орун басары Николай Снопков тараптар экономикалык жана технологиялык кызматташууну, ошондой эле чөлкөмдөгү кырдаалды талкуулаганын маалымдады.

Лукашенконун Бээжинге жасаган иш сапарына комментарий берип жатып, Беларус мамлекеттик ЖМКлары Лукашенко чакырылган Си Цзиньпин менен болгон салттуу үй-бүлөлүк түшкү тамакка өзгөчө көңүл бурушту.

Беларус лидеринин басма сөз кызматы белгилегендей, бул формат "дипломатиялык протоколдун алкагынан алда канча чыгып кетет жана эки лидердин ортосундагы өзгөчө жеке ишенимдин белгиси болуп саналат".

Бээжиндин Беларустун көз карандысыздыгы тууралуу билдирүүсү Путинге сигналбы?

"Позірк" көз карандысыз беларус маалымат агенттигинин саясий аналитиги Александр Класковскийдин айтымында, Бээжиндин Беларустун көз карандысыздыгын жана аймактык бүтүндүгүн колдоо тууралуу билдирүүсү Владимир Путинге сигнал катары кызмат кылышы мүмкүн.

"Бир жагынан бул Зеленскийге эскертүү деп ойлошу мүмкүн, бирок мен кандай болгон күндө да бул Путинге эскертүү же сигнал деп ойлойм - өзүнүн кичүү инисин бул иштерге [Украинадагы согушка] аралаштырба деген мааниде", - деп белгиледи Класковский Би-Би-Синин орус кызматына берген маегинде.

"Бир жагынан Кытай согуштун уланышына кызыкдар сыяктуу - бул Орусияны алсыратат, ал эми Орусия канчалык алсыз болсо, Кытайга ошончолук көз каранды болот. Экинчи жагынан, албетте, Бээжин Беларустун аскердик аракеттердин майданына айланышына кызыкдар эмес. Биринчи кезекте, бул маанилүү транзиттик аймак болгондуктан: Беларус аркылуу темир жол каттамы өтөт, ал Брестке жана андан ары Польшага, Европа Биримдигинин өлкөлөрүнө барат - Кытай үчүн европалык рынок абдан маанилүү", - деп кошумчалады ал.

Класковский ошондой эле Минсктин жанындагы "Великий камень" кытай-беларус индустриалдык паркына көңүл бурду - "ал жерде кытай капиталы салынган көптөгөн фирмалар бар, бул Европага дарбаза катары каралат: товарды керектөөчүгө жакыныраак жерде өндүрүп, Европага сатуу. Согуш бул пландарды да чийип таштай турганы түшүнүктүү".

Акыркы убакта Орусиянын Беларусту Украина менен согушка тартуу аракеттери тууралуу кабарларды барган сайын көп угууга болот - алар Киевдин өзүнөн да, батыш ЖМКларынан да жаңырып жатат.

Жакында The Wall Street Journal басылмасы европалык жана орусиялык учурдагы жана мурдагы чиновниктерге шилтеме жасап, Москва Минскке басымды күчөтүп, Беларусту Украина менен болгон жаңжалга активдүү катышууга тартууга аракет кылып жатканын, анын ичинде Минскти каржылык колдоодон ажыратам деп коркутуп жатканын кабарлаган.

Класковскийдин пикиринде, Лукашенко Бээжинди кандайдыр бир деңгээлде Москвага, "москвалык экспансияга, москвалык таасирге, орус экономикасына болгон чоң көз карандылыкка" каршы тараза катары көрөт. "Биз ал жакка Беларустан калий жер семирткичтери да, азык-түлүктөр да жана башка жеткирүүлөр да барарын билебиз".

Лукашенко Кытайга акыркы жолу өткөн жылдын сентябрында барган - ошондо ал Бээжиндеги аскердик парадга жана Тяньцзиндеги ШКУ саммитине катышкан.

Өткөн дем алыш күндөрү Лукашенко Валдайда Орусиянын президенти Владимир Путин менен жолугуп, андан кийин Чыгыш жана Түштүк-Чыгыш Азия өлкөлөрүнө сапарга аттанган. Кытай Лукашенко аймакта барган биринчи өлкө болду.

Өткөн аптада Украинанын президенти Владимир Зеленский Лукашенкодон орус бийлиги Украинага учкучсуз учактар менен сокку урууну оңдоо үчүн колдонгон ретрансляторлорду өчүрүүнү талап кылган. Зеленскийдин айтымында, көп өтпөй ретрансляторлор өчүрүлгөн.

Ушул эле мезгилде Лукашенко Киевдин өкүлдөрү менен болгон жолугушуусу тууралуу айтып берип, Беларус өзүн Украина менен болгон согушка тартышынын кереги жок экенин кошумчалаган.

Кремлдин басма сөз катчысы Дмитрий Песков журналисттерге Александр Лукашенко Владимир Путинге болгон сапары учурунда ага Владимир Зеленскийден эч кандай кабар жөнөтүлбөгөнүн айтты.