KAI TSAYE, Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sassan duniya

Rahoto kai-tsaye

Nabeela Mukhtar Uba

1. Mintuna 7 da suka wuceMa'aikata sun fara yajin aiki kan tsadar rayuwa a Najeriya

   Ma'aikatan gwamnati a faɗin Najeriya sun fara yajin aikin gargaɗi na kwana uku, lamarin da ke ƙara matsin lamba kan gwamnatin Shugaba Bola Tinubu kan tashin farashin fetur, ƙarancin albashi da kuma tsadar rayuwa.

   Yajin aikin, wanda ya fara yau Juma'a, zai ci gaba har zuwa Lahadi. Majalisar Tattaunawa ta Ƙungiyoyin Ma’aikatan Gwamnati ta Ƙasa (JNPSNC) ce ta kira yajin aikin. Ƙungiyar ta ƙunshi ƙungiyoyin ma'aikatan gwamnati guda takwas, ciki har da ma'aikatan gwamnati, ma'aikatan lafiya, ma’aikatan jinya da ma'aikatan kamfanoni da sauran hukumomin gwamnati.

   JNPSNC na cikin gamayyar ƙungiyoyin ƙwadago na Najeriya, kuma tana aiki tare da manyan ƙungiyoyin ƙwadago biyu na ƙasar, wato NLC da TUC.

   Yayin da NLC da TUC ke wakiltar ma'aikata daga sassa daban-daban, JNPSNC ta fi mayar da hankali kan ƙungiyoyin ma'aikatan gwamnati da batutuwan da suka shafi aikinsu da walwalarsu.

   Ƙungiyoyin na neman a rage farashin fetur zuwa naira 500 kan kowace lita, a bai wa ma'aikata tallafin kuɗi domin rage musu raɗaɗin tsadar rayuwa, sannan a fara tattaunawa tun da wuri kan sabon mafi ƙarancin albashi na ƙasa.

   Shugaban JNPSNC, Kwamared Benjamin Anthony, ya shaida wa BBC cewa ma'aikata na fama da matsananciyar rayuwa sakamakon halin da tattalin arzikin ƙasar ke ciki.

   Ya ce lokacin da aka fara aiwatar da mafi ƙarancin albashin da ake amfani da shi yanzu, ana sayar da litar fetur kan naira 600, amma a yanzu farashin ya kai naira 1,430. Ya ce farashin ya ninka fiye da sau biyu, abin da ya haifar da gagarumar matsala ga ma'aikata, musamman ganin cewa albashinsu ba ya iya biyan buƙatunsu nay au da kullum.

   Anthony ya kuma ce tashin farashin man fetur ya haifar da ƙarin farashin kayan abinci, kuɗin haya da sauran abubuwan buƙatun gida.

   Ana sa ran yajin aikin zai iya kawo cikas ga ayyukan gwamnati a faɗin ƙasar, ciki har da ma'aikatu da hukumomin gwamnati a matakan tarayya, jihohi da ƙananan hukumomi.

2. Sa'a 1 da ta wuceƘasashe sun yi kakkausar suka kan harin Houthi a Madina

   Ƙasashe da dama sun yi kakkausar suka kan harin da 'yan Houthi suka kai wata tashar rarraba wutar lantarki a birnin Madina na Saudiyya.

   Turkiyya da Pakistan sun yi allahwadai da harin, tare da bayyana goyon bayansu ga Saudiyya.

   Haka kuma, Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa, Bahrain, Kuwait, Jordan, Ƙungiyar Ƙasashen Larabawa da Ƙungiyar Haɗin Kan Musulunci sun yi tur da harin, suna mai bayyana kai hari a Madina a matsayin "keta ƴancin Saudiyya ƙarara."

   Mai magana da yawun rundunar ƙawancen da Saudiyya ke jagoranta, Turki al-Maliki, ya ce harin ya lalata tashar rarraba wutar lantarki ta birnin.

   Ya ce "Bincike da shaidun da hukumomin da abin ya shafa suka tattara, bayan nazarin abin da ya faru da kuma ɓurɓushin jirgin mara matuƙi da aka yi amfani da shi, sun tabbatar da hannun 'yan Houthi wajen tsarawa da aiwatar da wannan hari."

   Al-Maliki ya ce harin ya sa ɗaya daga cikin na'urorin sauya ƙarfin wutar lantarki daina aiki, amma hakan bai haifar da katsewar wutar lantarki mai yawa ba.

   Ya ƙara da cewa tashar tana samar da wutar lantarki ga Masallacin Annabi SAW, yana mai bayyana harin a matsayin "ci gaba da yunƙurin mayaƙai na kai hari kan Masallatai Masu Alfarma Biyu."

3. Sa'a 1 da ta wuceMakarantu za su kasance a rufe kan zanga-zangar ɗalibai a Faransa

   Za a rufe fiye da makarantu 400 a faɗin Faransa a yau, a yayin da za a gudanar da darussa ta intanet saboda ana kyautata zaton za a ci gaba da zanga zangar da dalibai ke yi.

   A ranar Alhamis, 'yan sanda sun kama mutum kusan 2,000, bayan ɗalibai sun rufe makarantu domin nuna rashin amincewa da cunkoson ɗalibai a azuzuwa da kuma lalacewar kayayyakin makarantu.

   Rahotanni sun ce an kuma ƙona aƙalla makarantu biyu.

   Gwamnatin Faransa ta yi tir da zanga-zangar, inda ta bayyana ta a matsayin mai cike da tashin hankali , tare da zargin jam'iyyar adawar kasar mai ra'ayin 'yan mazan jiya da tunzura zanga zangar.

4. Sa'a 1 da ta wuceAmurka na matsa wa Turai ta saki man dizal daga rumbun ajiyarta

   Amurka ta buƙaci ƙasashen Turai da su hanzarta bude rumbunsu na ajiyar man dizal domin taimakawa wajen magance ƙarancin dizal da ake fama a duniya, lamarin da ya haifar da tashin gwauron zabin farashinsa.

   Wakiliyar BBC ta ce Fadar White House ta ƙara matsa lamba kan ƙasashen Turai da su saki wani ɓangare na tanadin man dizal da suke da shi, domin taimakawa rage tsadar man fetur da direbobin Amurka ke fuskanta kafin zaɓukan rabin wa’adi da za a gudanar a watan gobe.

   Sakataren Baitulmalin kasar, Scott Bessent, ya ce bai kamata a bar gonaki da kamfanonin Amurka su kaɗai su ɗauki nauyin magance matsalar ba.

   Ƙasashen Turai sun tattaunawa a kan yadda za a tunkari rikicin, bayan da Shugaba Donald Trump ya ce yana tunanin haramta fitar da dizal daga Amurka zuwa ƙasashen waje.

5. Sa'a 1 da ta wuceBarka da Juma'a

   Masu bibiyar wannan shafi, barkan mu da safiyar Juma'atu babbar rana.

   Kun shigo shafin labarai kai-tsaye tare da ni Nabeela Mukhtar Uba.

   Ku kasance da mu, inda za mu kawo muku labarai masu ƙayatarwa game da Najeriya da ma ƙasashe maƙwabta, da kuma sauran sassan duniya.