Inteko ishingamategeko ya Ghana yemeje umushinga w'itegeko rihana ubutinganyi

    • Umwanditsi, Harry Sekulich
    • Umwanditsi, Thomas Naadi
  • Yatangajwe
  • Igihe co gusoma: iminota 3

Inteko ishingamategeko ya Ghana yemeje umushinga w'itegeko rishya rihana ubutinganyi n'ibikorwa by'abatinganyi, banazwi nk'aba LGBTQ+.

Kuvuga ko uri umutinganyi bishobora guhanishwa gufungwa imyaka igera kuri itatu. Uwo mushinga w'itegeko unarimo ingingo y'"inshingano yo kumenyesha" polisi ibikorwa bibujijwe n'amategeko.

Kuva asubiye ku butegetsi mu mwaka ushize, abakuru b'amadini bocyeje igitutu Perezida John Dramani Mahama, ugicyeneye kwemeza iryo tegeko, kugira ngo yongerere imbaraga amategeko ahana abatinganyi.

Uko guca ubutinganyi kwamaganwe bikomeye n'imiryango mpuzamahanga, irimo n'umuryango uharanira uburenganzira bwa muntu Human Rights Watch, wavuze ko iryo tegeko rishyira mu kaga ubuzima bw'abatinganyi ndetse ko "rishishikariza abaturage kugenza [kuneka] no kuregana".

Imibonano y'ab'ibitsina bimwe yaraciwe muri Ghana hashingiwe ku mategeko yo mu gihe cy'ubukoloni bw'Ubwongereza.

Mu ijambo yagejeje ku nteko ishingamategeko, uwatanze uwo mushinga, Reverend John Ntim Fordjour, yavuze ko uwo mushinga w'itegeko urinda umuryango wa Ghana hamwe n'indangagaciro z'umuco.

Yavuze ko ibyo bishya bibujijwe bizatuma amategeko asanzweho "agira imbaraga nyinshi kurushaho, abe akubiyemo byinshi kurushaho, ndetse abe akaze cyane mu guhangana n'imikorere y'aba LGBTQI [abatinganyi]".

Umuntu uwo ari we wese uvuga ko ari "inshuti", ijambo ryo muri rusange rivuze umuntu ushyigikira abatinganyi, na we ashobora gukatirwa igifungo.

Hongewemo gusonera abanyamwuga bakora mu bucamanza, mu itangazamakuru no mu buvuzi, batara amakuru ku bibazo by'ubutinganyi cyangwa bakavura cyangwa bagatanga izindi serivisi baziha abatinganyi.

Mu nyandiko wagejeje kuri komite ishinzwe ibibazo by'itegekonshinga n'iby'amategeko, irimo gusuzuma iryo tegeko mu murwa mukuru Accra, umuryango Human Rights Watch wagiye inama ko uwo mushinga w'itegeko warekwa.

Mu mwaka wa 2024, Ghana na bwo yemeje umushinga w'itegeko nk'uwo ariko ntiwahindutse itegeko kuko Perezida wari uri ku butegetsi icyo gihe, Akufo-Addo, yananiwe kuwushyiraho umukono mu gihe hari hari ibirego mu nkiko kuri uwo mushinga.

Perezida Mahama yagaragaje ko azashyigikira iyemezwa ry'uwo mushinga w'itegeko. Nyuma gato yuko asubiye ku butegetsi, yagize ati: "Nemera amahame n'indangagaciro zuko hariho ibitsina bibiri gusa – umugabo n'umugore. Kandi ko gushakana kuba hagati y'umugabo n'umugore."

Mu myaka ya vuba aha ishize, ibihugu byinshi byo muri Afurika byahashyije uburenganzira bw'abatinganyi.

Muri Werurwe (3) uyu mwaka, inteko ishingamategeko ya Sénégal yemeje itegeko nk'iryo, riteganya igifungo cy'imyaka igera ku 10 ku bikorwa by'imibonano mpuzabitsina y'abatinganyi ndetse rihana "iyamamazwa" ry'ubutinganyi.

Mu mwaka wa 2023, Uganda yashyizeho igihano cy'urupfu ku bikorwa bimwe na bimwe by'ubutinganyi.