امریکا رئیس و یکی از وکلای ارشد دیوان کیفری بینالمللی را تحریم کرد
منبع تصویر، Getty Images
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا، از اعمال تحریمهایی علیه رئیس و یکی از وکلای ارشد دیوان کیفری بینالمللی خبر داد.
این تازهترین اقدام در چارچوب تلاشهای دولت دونالد ترامپ برای «از کار انداختن» این دیوان است؛ نهادی که از سوی بیش از ۱۲۰ کشور برای رسیدگی به جنایات جنگی اختیار یافته است.
آقای روبیو، «توموکو آکانه» رئیس دیوان از جاپان، و «عبدالله سایه»، وکیل ارشد محاکمات در این دیوان را متهم کرد که در تلاش برای تحقیق، بازداشت یا پیگرد قانونی مقاماتی مشارکت داشتهاند که دولتهای متبوعشان صلاحیت قضایی دیوان کیفری بینالمللی را نپذیرفتهاند.
دیوان کیفری بینالمللی اعلام کرد که از کارکنان خود حمایت میکند و معتقد است اقداماتی نظیر آنچه مارکو روبیو اعلام کرده، «حاکمیت قانون را تضعیف میکند.»
آقای روبیو این دیوان را به «فساد و سیاسیکاری مفرط» متهم کرد و ادعا کرد که «بهطور مغرضانه از اختیارات خود سوءاستفاده کرده و از حدود وظایف قانونیاش فراتر رفته است.»
او افزود: «ما تعرض این دیوان به حاکمیت ملی کشورها را برنمیتابیم.» تاکنون نه دونالد ترامپ و نه کاخ سفید در این باره اظهارنظری نکردهاند.
دولت دونالد ترامپ پیشتر تحریمهایی را علیه دستکم ۱۱ تن از مقامات دیوان کیفری بینالمللی، از جمله ۹ قاضی و دادستان ارشد، اعمال کرده بود.
این تحریمها شامل مسدود کردن داراییها، ممنوعیت سفر و محدودیت در دریافت خدمات از شرکتهای امریکایی است. آن تحریمها در واکنش به تحقیقات دیوان درباره عملکرد نیروهای امریکایی در افغانستان و همچنین صدور حکم جلب برای مقامات ارشد اسرائیلی از جمله بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل به اتهام ارتکاب جنایات جنگی در غزه، وضع شده بودند.
بنیامین نتانیاهو اتهامات مربوط به جنایات جنگی را رد کرده و این دادگاه را به داشتن انگیزههای یهودستیزانه متهم کرده است
امریکا و اسرائیل، هیچکدام عضو دیوان کیفری بینالمللی نیستند.
با این حال، دولت فلسطینی در سال ۲۰۱۵ به عضویت این دیوان درآمد و بدین ترتیب راه را برای بررسی جنایاتی که گفته میشود در قلمرو سرزمینهای فلسطین رخ دادهاند، هموار کرد.
مخالفت دونالد ترامپ با این دادگاه به نخستین دوره ریاستجمهوری او بازمیگردد؛ زمانی که او برای نخستین بار دیوان کیفری بینالمللی را یک «تهدید» خواند و به مجمع عمومی ملل متحد گفت تا آنجا که به امریکا مربوط میشود این نهاد «هیچگونه صلاحیت قضایی، مشروعیت و اختیاری» ندارد.
ماه گذشته، مارکو روبیو از ۱۲۵ کشور عضو دیوان کیفری بینالمللی خواست تا در راستای اقدامات دولت امریکا برای فروپاشی این نهاد، از آن خارج شوند.
در بحبوحه این کارزار فشار فزاینده، یک مقام امریکایی اظهار داشت که واشنگتن با دقت و علاقه نظارهگر خواهد بود که چه کسانی به این درخواست توجه میکنند و چه کسانی آن را نادیده میگیرند.
دیوان کیفری بینالمللی که در سال ۲۰۰۲ تأسیس شد، از صلاحیت قضایی بینالمللی برای پیگرد قانونی نسلکشی، جنایات علیه بشریت و جنایات جنگی در کشورهای عضو و یا در مواردی که پروندهای از سوی شورای امنیت ملل متحد به آن ارجاع شود، برخوردار است.
افغانستان در تاریخ اول می ۲۰۰۳ و در نخستین سالهای حکومت حامد کرزی به عضویت دادگاه بینالمللی لاهه درآمد.
اوایل سال گذشته دادستانی دادگاه کیفری بینالمللی هبتالله آخوندزاده، رهبر حکومت طالبان و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی حکومت طالبان را به ارتکاب «جنایت علیه بشریت» از طریق «اذیت و آزار علیه زنان و دختران افغان» متهم و دستور بازداشت آنها را صادر کرده بود.
حکومت طالبان آن زماان گفته بود که هیچ نهادی را با عنوان «دادگاه بینالمللی به رسمیت نمیشناسد و هیچ تعهدی نسبت به آن ندارد.» و خواستار اخراج افغانستان از این دادگاه شده بود.
این دادگاه همچنین پیشتر از تحقیقات در مورد اتهامات جنایات جنگی در افغانستان توسط نیروهای امریکایی و دیگر طرفها در جنگ افغانستان خبر داده بود.
