Dysgwr y Flwyddyn 2026: Cwrdd â Jonathan Davies

'Ail-gysylltu â'i wreiddiau' oedd rheswm Jonathan Davies dros ddechrau dysgu Cymraeg, a hynny tra'n byw yn Llundain.

Mae'n un o bedwar sydd wedi cyrraedd rownd derfynol Dysgwr y Flwyddyn eleni, ac mae Cymru Fyw yn cael cyfle yr wythnos yma i gwrdd â'r ymgeiswyr.

Yn wreiddiol o Lwchwr ger Abertawe, mae Jonathan ar hyn o bryd yn astudio ar gyfer doethuriaeth ym Mhrifysgol Caerdydd, gan ymchwilio i addysg Gymraeg mewn ysgolion Saesneg.

Dyma'r eildro iddo gael ei enwebu am wobr Dysgwr y Flwyddyn, a dywedodd bod cyrraedd y rownd derfynol eleni yn 'boncyrs'.

Ar ddechrau 2020 roedd Jonathan yn fyfyriwr yn Llundain yn astudio cerddoriaeth, pan benderfynodd bod yn rhaid iddo ddechrau dysgu Cymraeg.

"O'n i jest yn teimlo fel o'n i ddim yn really cysylltu â fy ngwreiddiau efallai.

"Odd cyn-gariad fi a fy ffrind gorau ar y pryd, o'n nhw'n gallu siarad Cymraeg.

"So, weithiau o'n i'n mynd mas, o'n nhw'n dechrau sgwrsio am bobl eraill, a wedyn o'n i ddim yn gwybod beth oedd yn digwydd.

"So ie, nes i penderfynu bod rhaid dechrau dysgu."

Roedd ei deulu ar ochr ei dad yn siarad Cymraeg ddegawdau yn ôl, ond yn y 1960au penderfynwyd peidio â throsglwyddo'r iaith ymlaen i'w dad.

Mae Jonathan bellach yn cael ei gyllido gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol i ymchwilio i addysg Gymraeg mewn ysgolion Saesneg, gan gyfweld â nifer o athrawon a phlant, ac arsylwi dosbarthiadau yng Nghaerdydd ac Abertawe.

Mae hefyd wedi cynhyrchu podlediad ymchwil Cymraeg, podlediad i ddysgwyr, a chyda'i grŵp ysgrifennu fe sefydlodd wefan Daliwch Ati, dolen allanol i ddysgwyr.

Dywedodd ei diwtor, Rhiannon Britton ei bod wedi synnu pa mor dda oedd Cymraeg Jonathan pan ymunodd â'r dosbarth uwch ar ôl dim ond dwy flynedd o ddysgu.

"Roedd e'n gallu siarad yn hollol rhugl, yn hollol naturiol," meddai.

Gallai llawer ddysgu o hyder Jonathan yn ôl Rhiannon.

"Mae hynny yn rhywbeth 'se lot o ddysgwyr yn gallu cymryd o Jonathan - i fod yn hyderus, cerwch mas a defnyddio'r iaith sydd gyda chi, a dyna pam bod John wedi gwneud cymaint o gynnydd achos o'dd e'n barod i fynd mas a defnyddio'r iaith oedd gyda fe a gwella bob dydd a dweud y gwir."

Yn ôl Jonathan roedd y '"darnau yn disgyn i'w lle" wrth iddo ddysgu Cymraeg, gan ei fod yn gyfarwydd â llawer o bethau o'i ddyddiau yn yr ysgol, ac yn gallu rhoi'r rheiny mewn trefn.

"Achos ei fod yn digwydd yn gyflym, o'n i'n gallu gweld y cynnydd, ac roedd hwnna'n rhoi cymhelliant i fi hefyd.

"Odd e'n broses neis."

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.