Diwrnod cyntaf Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Ynys Môn 2026
Yr Eisteddfod eleni yn saith diwrnod am y tro cyntaf wrth i fwy gystadlu a galw am fwy o gystadlaethau
Y pwyllgor gwaith wedi cyrraedd y targed ariannol o £380,000
Cystadlaethau i Ddysgwyr, Dawnsio Disgo ac ADY yw'r prif rai ddydd Sadwrn - y Prif Weithredwr, Sian Lewis yn dweud ei bod yn bwysig bod dysgwyr yn "rhan allweddol o daith yr Urdd a'r Eisteddfod".
Cyflwyno Medal y Dysgwyr ar gyfer pobl ifanc 10–19 oed, a Medal Bobi Jones ar gyfer dysgwyr rhwng 19 a 25 oed
Penodi pedwar llysgennad newydd i ysbrydoli mwy o bobl i ddysgu, defnyddio a mwynhau'r Gymraeg
Eisteddfod yr Urdd
Mae wedi bod yn ddiwrnod cyntaf hynod lwyddiannus yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Ynys Môn.
Roedd yna heulwen, llwyddiannau di-ri a hwyl ar y maes fel y mae'r oriel luniau hon yn dangos
Yfory tro'r aelwydydd fydd hi wedi'r oedfa.
Diolch am eich cwmni heddiw - llawer mwy o straeon o'r Eisteddfod yfory ac yn ystod yr wythnos.
Nos da.
Eisteddfod yr Urdd
Ffynhonnell y llun, Eisteddfod yr Urdd Ynys MônWrth i gystadlu y diwrnod cyntaf ddod i ben cofiwch bydd y cystadlu yn parhau gydol yr wythnos.
Ben bore - yr oedfa ar y maes a bydd modd ei chlywed ar Radio Cymru am 12:30 ddydd Sul ac yna ar BBC Sounds.
Eisteddfod yr Urdd
Mae Urdd Gobaith Cymru wedi cadarnhau mai rhanbarth Eryri yng Ngwynedd fydd cartref Eisteddfod yr Urdd yn 2028.
Y tro diwethaf i Eisteddfod yr Urdd ymweld â rhanbarth Eryri oedd yn Nglynllifon ger Bangor yn 2012.
Ond beth am 2029 pan fydd yr Eisteddfod yn dathlu ei chanmlwyddiant?
Ganol yr wythnos fe wnaeth Aelodau Cabinet Cyngor Sir Ceredigion gefnogi'r posibilrwydd o wario hyd at £500,000 i groesawu Eisteddfod yr Urdd i'r sir.
Y tro diwethaf iddi gael ei chynnal yng Ngheredigion oedd yn 2010 a hynny yn Llanerchaeron, ger Aberaeron.
Ffynhonnell y llun, Richard Hoare/GeographCafodd Eisteddfod yr Urdd ei chynnal yn Llanerchaeron ger Aberaeron yn 2010
Eisteddfod yr Urdd
Wedi'r eisteddfod eleni bydd y sylw yn troi i Gasnewydd.
Mae rhanbarth Gwent yn edrych ymlaen i groesawu Eisteddfod yr Urdd 2027 i Dŷ Tredegar.
Dyma fydd y tro cyntaf erioed i Eisteddfod yr Urdd ymweld â Chasnewydd.
Mae rhanbarth Gwent yn cynnwys Caerffili, Blaenau Gwent, Torfaen, Casnewydd a Sir Fynwy, a bydd y pum ardal yn cydweithio gyda'i gilydd i sicrhau bod Eisteddfod yr Urdd Bro'r Wenynen, Gwent 2027 yn llwyddiant, medd y trefnwyr.
Mali a Heti (yn 2024) sy'n (ceisio!) esbonio be allai ymwelwyr Eisteddfod yr Urdd ei ddisgwyl wrth i Gasnewydd gynnal yr ŵyl
Cynhelir Gŵyl Triban ar y Maes ar y penwythnos cyntaf (23 a 24 Mai), fel gŵyl deuluol o fewn Eisteddfod yr Urdd.
Yn rhan o arlwy nos Sadwrn mae Ciwb, Aleighcia Scott, Dros Dro, Mynadd, Tew Tew Tennau, Maes Parcio, Alis Glyn.
Ar y nos Sul bydd perfformiadau gan artistiaid o Fôn sef Elin Fflur, Fleur de Lys, Gwilym, Cordia, Buddug a Popeth.
Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith Cymru
Ffynhonnell y llun, Getty ImagesMae George North o Fôn wedi ennill 121 o gapiau dros Gymru ac wedi sgorio 47 cais
Bob diwrnod yr wythnos hon fe fydd yna lywydd y dydd a bydd cyfle i ddod i'w hadnabod yn well yn ystod yr Eisteddfod wrth i Cymru Fyw gyfweld â nhw.
Ffynhonnell y llun, Betsan Haf EvansDyw bod ar y llwyfan ddim yn brofiad dieithr i'r gantores a'r gyflwynwraig Elin Fflur
Siôn Edwards o Lanfaelog, Ynys Môn yw'r saer sy'n gyfrifol am Gadair yr Eisteddfod eleni, ac mae'n seiliedig ar ddyluniad y pensaer Rhiannon Williams.
Roedd dyluniad Rhiannon yn seiliedig ar y thema 'afonydd i'r môr', ac yn rhoi sylw i felinau gwynt yr ynys hefyd.
"Pan glywes i beth oedd thema dyluniad Rhiannon ro'n i wedi cyffroi," meddai Siôn, sy'n gyn-athro Dylunio a Thechnoleg ac sydd bellach yn gweithio fel saer ar ei liwt ei hun.
Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith CymruCafodd y gadair ei dylunio gan Rhiannon Williams cyn cael ei chreu gan y saer Siôn Edwards
Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith CymruDywedodd Myfanwy Jones bod traethau a symbolau Celtaidd Môn "yn themâu cryf yn nyluniad y goron"
Y gemydd Myfanwy Jones, sy'n wreiddiol o Lanfairpwll, wnaeth greu'r Goron.
Ar ôl cwblhau gradd mewn Dylunio Gemwaith ym Mhrifysgol Central Saint Martin yn Llundain, fe wnaeth hi ddychwelyd i Ynys Môn yn 2022 ar ôl 15 mlynedd.
Dywedodd: "Dwi'n mwynhau bod yn ôl adra, ac mae'n wych cael y cyfle i ddylunio Coron Eisteddfod yr Urdd - dwi erioed wedi dylunio coron o'r blaen."
Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith CymruMae'r lliwiau ar y goron yn cyfleu lliwiau traethau Ynys Môn
Mae tair cenhedlaeth o deulu Cathrin Gruffydd Jones wedi cymryd rhan yng nghyngherddau croesawu'r Eisteddfod pan mae hi wedi ymweld â Môn.
Cathrin oedd gyntaf o'r teulu, gyda'i chwaer Sioned a hynny ym Mhorthaethwy yn 1976. Wedyn daeth cyfle plant Cathrin, Lowri, Lois ac Angharad i ganu yn 2004 ac eleni bydd plant Angharad ac wyresau Cathrin, Elsa ac Aria, yn paratoi i berfformio ar y llwyfan ym Mona
Darllenwch yr hanes ar dudalen Cylchgrawn BBC Cymru Fyw.
Urdd Gobaith Cymru
Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith CymruMae sêr pêl-droed Cymru - Ffion Morgan, Rubin Colwill, Angharad James-Turner, Dylan Lawlor a Carrie Jones - yn ymddangos yn fideo hyrwyddo neges heddwch yr Urdd eleni
Ddydd Mawrth fe gafodd neges ewyllys da yr Urdd ei chyhoeddi ac mae'r neges eleni wedi cael ei chyfieithu i 75 o ieithoedd.
Eleni mae'r neges yn canolbwyntio ar ieithoedd lleiafrifol, ac yn nodi bod "heddwch yn siarad pob iaith".
Mae'r cyfeithiadau'n cynnwys nifer o ieithoedd sy'n cael eu siarad mewn rhannau o'r byd ble mae gwrthdaro ar hyn o bryd - gan gynnwys Arabeg, Hebraeg, Ffarsi, Cwrdeg, Rwseg ac Wcraneg.
Neges Heddwch ac Ewyllys Da yr Urdd 2026
Fe wnaeth yr Urdd weithio gyda disgyblion uwchradd o Ysgol Morgan Llwyd yn Wrecsam ar neges heddwch 2026.
Ymhlith yr ieithoedd sydd wedi cael cyfieithiad mae rhai Celtaidd eraill, gan gynnwys Gwyddeleg, Gaeleg yr Alban, Cernyweg, Manaweg a Llydaweg.
Mae'r gerdd hefyd ar gael yn Iaith Arwyddo Prydain, ac mewn West Riding – tafodiaith Saesneg sy'n cael ei siarad yn rhannau o sir Efrog.
Ymlith yr ieithoedd lleiafrifol Ewropeaidd mae'r Fasgeg a'r Gatalaneg, yn ogystal â Guernesiais a Jerriaise – ieithoedd o Ynysoedd y Sianel.
Cafodd yr ymgyrch eleni ei lansio yn Camp Nou, stadiwm FC Barcelona – clwb pêl-droed sy'n hanesyddol wedi bod yn rhan ganolog o'r frwydr dros iaith a diwylliant Catalunya.
Manon Wyn Williams, sydd wedi ennill nifer o brif wobrau'r Urdd, yw Cadeirydd y Pwyllgor Gwaith
Dyma'r criw sydd wedi bod yn cadw trefn ar yr holl godi arian, trefnu a chynllunio ar gyfer yr Eisteddfod ac maen nhw'n edrych ymlaen at brifwyl arloesol - dim ond chwech o ddiwrnodau ar ôl!
Cadeirydd - Manon Wyn Williams
Is-Gadeiryddion
Ysgrifennydd - Fiona Hughes
Cadeirydd Pwyllgor Cyllid - Rhys Parry
Ysgrifennydd y Pwyllgor Cyllid - Margaret Williams
Eisteddfod yr Urdd
Am y tro cyntaf erioed, mae’r Urdd wedi ehangu’r brifwyl o chwech i saith diwrnod eleni, a hynny mewn ymateb i’r cynnydd yn y niferoedd sy’n cofrestru i gystadlu ynghyd â cheisiadau am gystadlaethau newydd.
Dywed y mudiad eu bod yn falch o weld cynnydd yn y nifer o gystadleuwyr sydd ag anghenion dysgu ychwanegol yn cymryd rhan eleni, a hynny yn dilyn cyflwyno cystadlaethau ADY newydd.
Hefyd mae mwy nag erioed o blant a phobl ifanc Ynys Môn wedi cofrestru i gystadlu yn yr ŵyl - 14,060.
Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith CymruMae Mistar Urdd bellach yn 50 ond ddim yn rhy hen i fynd i'r Eisteddfod
Meddai Llio Maddocks, Cyfarwyddwr y Celfyddydau, Urdd Gobaith Cymru: “Mae Eisteddfod yr Urdd i bawb, ac mae ymestyn yr ŵyl i saith diwrnod am y tro cyntaf erioed wedi’n galluogi i ehangu ein cynnig a denu cystadleuwyr newydd.
“Mae gweld twf ymysg cystadleuwyr sydd ag anghenion dysgu ychwanegol yn brawf fod yr ŵyl yn parhau i ymestyn cyfleoedd celfyddydol o bob math i blant a phobl ifanc, a hynny drwy’r Gymraeg."
Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith CymruLlio Maddocks, yw Cyfarwyddwr y Celfyddydau, Urdd Gobaith Cymru
“Diolch o galon i Ynys Môn am y croeso cynnes, i’r pwyllgorau lleol am eu holl waith a’u cefnogaeth hael, ac i’r cannoedd o wirfoddolwyr fydd yn ein helpu i gynnal gŵyl hanesyddol,” ychwanegodd.
Fe ddenodd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Ynys Môn yn 2004, 106,000 o ymwelwyr ac un o'r arweinyddion oedd Rhun ap Iorwerth.
Ar y pryd roedd e'n un o staff BBC Cymru yng Nghaerdydd.
Eleni mae'r prif weinidog newydd yn un o lywyddion y dydd.
Rhun ap Iorwerth yn arwain o'r llwyfan yn Eisteddfod yr Urdd 2004 (Hawlfraint S4C)
Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith CymruMae Alwen Jones, Ann Peters Jones a Derek Evans ymhlith y saith a fydd yn cael eu hanrhydeddu
Mewn seremoni ddydd Sul bydd saith person yn cael eu hanrhydeddu am eu cyfraniad arbennig i'r mudiad.
Mae'r mudiad yn cydnabod cyfraniad gwirfoddolwyr yn Eisteddfod yr Urdd yn flynyddol.
Dyma'r tro cyntaf i'r Eisteddfod ymweld ag Ynys Môn ers 2004.
Llywyddion Anrhydeddus Eisteddfod yr Urdd Ynys Môn fydd:
Gallwch ddarllen mwy am y llywyddion anrhydeddus yma.
Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith CymruY pedwar llywydd arall yw Edward Morus Jones, Grês Pritchard, Helen Evans a Rhian Lloyd Jones
Eisteddfod yr Urdd
Yn gynharach heddiw cafodd dau ddysgwr disglair iawn eu gwobrwyo yn yr Eisteddfod.
Caerwyn Saunders o Dreorci sydd wedi ennill Medal y Dysgwyr eleni.
Yn yr un seremoni, cyhoeddwyd mai Katie Baddiley, yn wreiddiol o Nottingham ond bellach yn byw yng Nghaernarfon, oedd enillydd Medal Bobi Jones - y brif wobr arall i ddysgwyr.
Llongyfarchiadau i'r ddau.
Enillwyr prif wobrau'r dysgwyr yn Eisteddfod yr Urdd
Yn y sioe 'jukebox' hon mae 75 o bobl ifanc rhwng 11-24 oed o bob cwr o'r ynys yn perfformio.
Bydd i'w gweld nos Iau, 28 Mai, yn y Pafiliwn Gwyn am 19:30.
Mae Ffawd a Ffydd wedi ei lleoli ar draeth lleol poblogaidd ddiwedd mis Mai. Dyma'r penwythnos olaf y caiff y bobl leol ddefnyddio'r Traethau Aur.
Mae'r lleoliad yn rhan o ddatblygiad pentref gwyliau Golden Sands a bydd y traeth at ddefnydd ymwelwyr a gwesteion y pentref gwyliau yn unig wedi hyn.
Er bod protestio chwyrn wedi bod yn lleol, fe gafodd y cynllun ganiatad i fynd yn ei flaen.
Mae gan bawb ei farn am y sefyllfa ac nid pawb sydd o blaid.
Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith CymruMae'r sioe i'w gweld nos Iau yn y Pafiliwn Gwyn
Mae caneuon poblogaidd rhai o artistiaid yr ynys yn rhan o'r sioe,
Y criw sydd wedi bod wrthi'n hyfforddi yw:
Cyfarwyddwr - Siwan Llynor
Cyfarwyddwyr Cerdd - Catrin Angharad a Huw Harvey
Sgript - Branwen Davies
Trefniant band - Osian Rhys Williams
Ceoreograffi - Lois Postle
Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannyddMae mam o Borthmadog, sydd wedi bod yn trefnu bocsys synhwyraidd, i helpu plant ag anghenion dysgu ychwanegol yn cynnig bagiau arbennig yn Eisteddfod yr Urdd eleni.
Mae Emma Wyn a'i mab Noa, wedi bod yn codi ymwybyddiaeth o awtistiaeth ers i'w mab gael diagnosis chwe blynedd yn ôl.
Bydd 100 o fagiau synhwyraidd Noa ar gael ar gyfer teuluoedd ag ysgolion sydd ag anghenion dysgu ychwanegol (ADY).
Mae'r bagiau hyn wedi'u creu gan Emma i "helpu'r plant gadw'n brysur a mwynhau eu hamser ar y maes ac maen nhw ar gael am ddim".
Gallwch ddarllen yr erthygl yn llawn yma.
Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannyddMae Emma wedi bod yn casglu arian i godi ymwybyddiaeth o awtistiaeth ers blynyddoedd drwy deithiau cerdded, raffl a digwyddiadau eraill.
Erbyn hyn mae Emma yn anfon y bocsys ar draws Cymru ac at Fwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr, meddygfeydd a deintyddfeydd lleol.
Mae'r bocsys hefyd i'w cael yng nghlwb pêl-droed Wrecsam, Venue Cymru a Stadiwm Principality, Caerdydd.
Gydag Eisteddfod yr Urdd yn ymweld â Môn, faint wyddoch chi am yr ynys?
Rhowch gynnig ar gwis Cymru Fyw!
Mae adran newydd wedi cael ei ffurfio ym Môn ar gyfer yr Eisteddfod Genedlaethol sef Adran Lligwy.
Dywedodd Lotti sy'n naw oed ac yn aelod o'r adran, ei bod yn gyffrous meddwl y bydd pawb yn heidio i'r ynys yn ystod yr wythnos.
"'Da ni wedi bod yn harddu'r ysgol a chanu a dawnsio ac actio. 'Da ni wedi bod yn ymarfer geiriau a chanu.
"'Da ni wedi bod yn peintio cerrig a gwneud arwydd croeso."
Mae Carter, Lotti a Catrin yn aelodau o Adran Lligwy
Ychwanegodd Catrin, 10 oed ei bod wedi dysgu am hanes yr Eisteddfod yn yr ysgol.
"'Da ni wedi bod yn dysgu mwy am yr Eisteddfod drwy ysgrifennu araith ac wedi bod yn dysgu lot o ganeuon rhwng yr adran a'r ysgol.
"'Dwi'n ofnadwy o gyffrous ac mi fydd yn anhygoel, 'da ni wedi bod yn harddu'r fro ac yn dysgu caneuon hefyd."
Roedd Carter sy'n 11 oed hefyd yn llawn cyffro wrth groesawu'r Eisteddfod.
"'Da ni wedi bod yn ymarfer canu ac actio... cân o'r enw rhestr siopa ar gyfer yr Eisteddfod."
Ym mis Chwefror eleni fe siaradodd Gruff Hughes ar raglen Trystan ac Emma ar BBC Radio Cymru, yn adrodd hanes grŵp Whatsapp a oedd yn llawn pobl â'r enw Gruff.
Roedd dwsinau o 'Gruffs' yn rhan o'r grŵp 'ma, a oedd ond yn derbyn y sillafiad Gruff, gan beidio derbyn yr enwau Griff na Gryff.
Ac o glywed yr eitem radio yma fe gafodd Angharad Prys, sy'n gweithio fel Rheolwr Celfyddydol i'r Urdd, ei hysbrydoli.
Yn siarad ar raglen Trystan ac Emma ar 15 Mai, dywedodd Angharad:
"'Nes i glywed y sgwrs ac o'n i wrth fy modd efo'r syniad bo' 'na grwp Whatsapp wedi ei greu jest am bod eu henwau nhw yr un peth.
"O'n i'n meddwl bod o'n biti bo' nhw ddim yn cael cyfarfod ei gilydd dydi, felly beth am wahodd nhw draw i Steddfod Yr Urdd nos Sul pan ma'r Triban ymlaen, a cawn nhw gyfarfod yn un criw ar Faes Steddfod Yr Urdd."
Ffynhonnell y llun, Getty/Carys HuwsY cyn-seiclwr proffesiynol Gruff Lewis, Brenin Cymru o 1055-63 Gruffudd ap Llywelyn, yr artist Griff Lynch, a phrif leisydd y Super Furry Animals, Gruff Rhys
Dywed Angharad ei bod wedi gwneud bach o waith ymchwil i weld sawl Gruff, neu amrywiad o sillafiad o'r enw, sy'n aelod o'r Urdd ar hyn o bryd.
"Mae 'na 640 o aelodau o'r Urdd sydd â'r enw Gruff, Griff, Gryff neu Gruffudd. Mae 'na 140 o rheiny sy'n Griff, felly gan fod Yr Urdd i bawb mae gennai gais i'r grŵp Gruff gwreiddiol plîs gawn ni gynnwys pob Gruff/Griff/Gryff?
"Dwi'n dweud yn swyddogol bod 'na groeso i bob un sillafiad o'r enw ddod - yn yr Adlen, 6 o'r gloch nos Sul pan fydd Triban 'mlaen. Yn chwarae bydd Elin Fflur, Fleur de Lys, Gwilym, Cordiau, Buddug a Popeth - fydden nhw perfformio i bawb yn yr Eisteddfod, gan gynnwys bob Gruff, Griff a Gryff!"
Felly, os yr ydych chi'n Gruff, Gruffudd, Griff neu Gryff, ewch i Faes Eisteddfod Yr Urdd nos Sul 24 Mai - nos yfory - i ehangu'r rhwydwaith!
Mae maes Eisteddfod yr Urdd yn le sy'n llawn bwrlwm, sŵn a hwyl ond oherwydd hynny mae'n gallu bod yn le blinedig i rai - ac mae Gareth yr Orangutan wedi dianc am seibiant.
Sion, o stondin Busnes Cymru, sy'n bachu ar y cyfle i edrych ar ei ôl (a chael seibiant ei hun hefyd)
