'Tên lửa báo thù': Một trong những vũ khí đáng sợ nhất của Đức Quốc xã

Năm 1977, BBC nhìn lại mùa hè năm 1944, khi các điệp viên phe Đồng minh bí mật đưa các bộ phận của "vũ khí kỳ diệu" của Hitler ra ngoài cất giấu trong căn hộ của một sĩ quan Đức.

Ngày 6/8/1944, Hồng quân Liên Xô tiến vào làng Blizna, phía tây bắc thành phố Rzeszów của Ba Lan, giải phóng khu vực này khỏi sự chiếm đóng của Đức Quốc xã.

Là một ngôi làng hẻo lánh được bao quanh bởi cánh đồng và những khu rừng thông rậm rạp, Blizna thoạt nhìn dường như không có nhiều ý nghĩa về mặt quân sự.

Tuy nhiên, những hố sâu trên nền rừng, các mảnh kim loại vương vãi và những ngôi nhà nông trại giả đã hé lộ mục đích bí mật của nơi này.

Trước khi rút lui vài ngày trước đó, Đức Quốc xã đã sử dụng Blizna làm bãi thử nghiệm một loại vũ khí mới mà Adolf Hitler hy vọng sẽ xoay chuyển cục diện cuộc chiến với các nước Đồng minh phương Tây.

Được người Đức gọi là Vergeltungswaffe (Vũ khí Báo thù) 2, hay V2, đây là tên lửa đạn đạo hiện đại đầu tiên trên thế giới.

Do kỹ sư Wernher von Braun thiết kế, V2 có tầm bắn khoảng 280km và mang đầu đạn nặng một tấn.

Nhờ tốc độ siêu thanh và khả năng bay ở độ cao lớn, V2 được coi là một "vũ khí kỳ diệu", có thể lao xuống và phát nổ tại các thành phố mục tiêu mà gần như không có cảnh báo trước.

Tuy nhiên, vào mùa hè năm 1944, các bộ phận của tên lửa V2 đã được bí mật đưa từ Ba Lan sang Anh trong một trong những chiến dịch tình báo táo bạo nhất của Thế chiến 2.

Đức Quốc xã bắt đầu phát triển tên lửa V2 từ năm 1936.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia tham gia bộ phim tài liệu The Secret War (Cuộc chiến bí mật) của BBC phát sóng năm 1977, phải đến đầu năm 1943 tình báo Anh mới biết đến sự tồn tại của loại tên lửa này.

"Có một ít thông tin trước năm 1939 cho thấy người Đức có thể đang phát triển tên lửa tầm xa," Tiến sĩ R. V. Jones, Trưởng bộ phận Tình báo Khoa học Không quân của Anh, kể lại.

"Sau đó chúng tôi không nghe thêm gì cho đến tháng 12/1942, khi một điệp viên mới, sau này được xác định là một kỹ sư hóa học người Đan Mạch, nói rằng ông đã vô tình nghe được cuộc trò chuyện ở Berlin giữa hai kỹ sư. Họ nói rằng Đức đang phát triển một loại vũ khí mới và thử nghiệm nó tại vùng duyên hải Baltic."

Bước ngoặt xảy ra vào năm 1943, khi hai viên tướng Đức bị bắt trong những chiến dịch khác nhau được đưa đến Anh để thẩm vấn.

Sau đó, họ được cho trò chuyện riêng với nhau mà không hề biết căn phòng đã bị gài thiết bị nghe lén.

Trong cuộc trò chuyện, hai người bàn về lý do vì sao tên lửa vẫn chưa được đưa vào sử dụng.

Họ cho rằng hẳn đã có sự cố xảy ra, bởi hơn một năm trước hai người được thông báo là loại vũ khí này sẽ sẵn sàng chỉ sau vài tháng.

Theo ông Jones, một trong hai viên tướng nói:

"Chúng ta đang ở đâu đó gần London, mà chẳng nghe thấy tiếng nổ nào cả, vậy thì chắc chắn là chưa có chuyện gì xảy ra."

Ông Jones nhớ lại trong chương trình năm 1977:

"Nhà phân tích tình báo Charles Frank đang ngồi đối diện tôi. Bỗng nhiên ông ấy ngẩng đầu lên khỏi bản báo cáo thẩm vấn và nói: 'Nghe này, tốt hơn hết là chúng ta nên xem những tên lửa đó là mối đe dọa thực sự.'"

Anh sau đó đã phát hiện trung tâm nghiên cứu bí mật về tên lửa V2 của Đức Quốc xã tại Peenemünde, trên một hòn đảo gần bờ biển Baltic, và tiến hành ném bom cơ sở này vào tháng 8/1943.

Sau cuộc không kích, Đức Quốc xã chuyển địa điểm thử nghiệm, huấn luyện và phóng tên lửa V2 ra khỏi lãnh thổ Đức.

Họ chọn Blizna, một khu vực nằm sâu trong rừng ở Ba Lan, cách Warsaw khoảng 240km về phía nam, nơi được che phủ bởi rừng rậm và khó bị phát hiện từ trên không.

Blizna được coi là địa điểm có tầm quan trọng chiến lược đến mức trong những tháng sau đó, cả ông Adolf Hitler và ông Heinrich Himmler – kiến trúc sư của cuộc diệt chủng Holocaust – đều đã tới thị sát.

Tuy nhiên, các tên lửa V2 dùng trong thử nghiệm lại có một lỗi khiến việc triển khai loại vũ khí này bị chậm gần một năm.

Hầu hết chúng đề vỡ vụn giữa không trung, chỉ cách mục tiêu khoảng 320km, gần sông Bug ở miền đông Ba Lan.

Để tìm nguyên nhân, quân đội Đức thành lập một đơn vị đặc biệt đóng tại khu vực này, có nhiệm vụ thu hồi các mảnh vỡ của những quả tên lửa rơi để các nhà khoa học phân tích.

Ẩn dưới những luống rau

Tuy nhiên, như người dẫn chuyện của bộ phim tài liệu The Secret War (Cuộc chiến bí mật), William Woollard, kể lại vào năm 1977:

"Nhược điểm lớn nhất của địa điểm mới này là người dân địa phương không mấy hào hứng với việc các vũ khí bí mật của Đức từ trên trời rơi xuống làng mình. Lực lượng kháng chiến Ba Lan đã đề nghị họ cố gắng thu nhặt các mảnh vỡ trước khi quân Đức kịp đến."

Vào tháng 5/1944, một quả tên lửa V2 rơi – tương đối còn nguyên vẹn – xuống bờ sông Bug lầy lội.

Dân làng địa phương đã phủ bằng lau sậy và gọi một thủ lĩnh kháng chiến Ba Lan, Trung úy Tadeusz Jakobski, đến.

"Chính tại đây, quả tên lửa đã rơi xuống mà không phát nổ," ông kể với BBC từ hiện trường 33 năm sau đó.

"Người Đức đã không tìm thấy nó, và sau vài ngày họ hoàn toàn ngừng tìm kiếm. Sau đó, chúng tôi đã kéo quả tên lửa lên bờ, và một nhóm chuyên gia từ Warsaw đã đến để tháo dỡ."

Các bộ phận được chất vào bao tải, giấu dưới rau củ và vận chuyển bằng xe đẩy đến Warsaw dọc theo những con đường nông thôn ít người qua lại – được theo dõi bởi các du kích vũ trang trong rừng.

Mặc dù có các cuộc kiểm tra an ninh liên tục ở thủ đô Ba Lan, các mảnh vỡ tên lửa đã được đưa thành công vào thành phố.

Các nhà khoa học được giao nhiệm vụ phân tích các linh kiện điện tử bao gồm nhà vật lý, Giáo sư Janusz Groszkowski.

Lo ngại phòng thí nghiệm ở trường đại học của ông có thể bị Gestapo lục soát, lực lượng kháng chiến đã chuyển nơi làm việc của ông đến một địa điểm an toàn hơn: căn hộ của một sĩ quan Đức, người hoàn toàn không hay biết chuyện này.

Các thiết bị điện tử được giấu vào ban đêm trong một trong những chiếc vali của chính viên sĩ quan này.

"Trước chuyến thăm của tôi, chiếc vali này đã được chuyển từ phòng của các sĩ quan đến căn phòng đặc biệt được chuẩn bị cho tôi để tiến hành nghiên cứu," ông Groshkowski nói với BBC.

Ông làm việc hàng giờ liền trong căn phòng nhỏ ấy, luôn đối mặt với nguy cơ viên sĩ quan Đức có thể bất ngờ quay về.

Tuy nhiên, Groszkowski kể lại, "[Điều đó] chưa bao giờ xảy ra trong suốt thời gian tôi ở đó."

Các điệp viên lực lượng kháng chiến luôn theo dõi mọi di chuyển của viên sĩ quan Đức.

"Người giúp việc hỏi ông ta qua điện thoại xem ông ta muốn ăn gì cho bữa tối… để chắc chắn rằng ông ta đang ở văn phòng tại sân bay vào thời điểm đó," nhà vật lý nói. "Nhưng nếu ông ta nói, chẳng hạn, rằng mình sẽ về sớm hơn, thì tôi sẽ lập tức biến mất."

Sau vụ đánh lạc hướng ở Warsaw là một chiến dịch tối mật nhằm thu thập các bộ phận, mang mật danh Wildhorn III (hay Chiến dịch Most III).

Vào đêm 25/7, một máy bay vận tải Dakota của Không quân Hoàng gia Anh (RAF) được trang bị thêm thùng nhiên liệu để có thể bay liên tục 18 giờ đã hạ cánh xuống một sân bay bỏ hoang gần làng Wał-Ruda của Ba Lan – trong khu vực bị bao vây bởi các đơn vị quân đội Đức.

Máy bay này dự định chở 19 vali chứa các mảnh vỡ quan trọng của tên lửa V2, bản vẽ kỹ thuật và các báo cáo khoa học.

Được thông báo về chiến dịch thông qua các mã được mã hóa phát sóng trên đài phát thanh BBC, các du kích đã xuất hiện từ khu rừng gần đó khi chiếc Dakota hạ cánh ngay sau nửa đêm.

Tuy nhiên, sau khi hàng hóa được chất lên, máy bay không thể cất cánh, bánh xe bị mắc kẹt trong bùn.

Hai lần hàng hóa đã được dỡ xuống, và người ta đã cố gắng chèn rơm và ván gỗ dưới bánh xe để tăng lực kéo, một số du kích thậm chí còn dùng tay không đào bùn khỏi bánh xe.

Có lúc, các chỉ huy của chiến dịch tin rằng họ sẽ phải sơ tán hành khách và đốt máy bay.

Phi hành đoàn thậm chí còn tạt xăng lên bộ phận hạ cánh.

Nhưng cuối cùng máy bay đã cất cánh thành công.

Cách duy nhất để đánh bại tên lửa V2

Chiến dịch không vận táo bạo của phe Đồng minh đã đưa được một trong những vũ khí đáng sợ nhất của Đệ Tam Đế chế bí mật ra khỏi châu Âu do Đức Quốc xã chiếm đóng, ngay trước mắt quân đội Đức.

Tên lửa V2 được đưa đến London an toàn vào ngày 28/7/1944, và cơ quan tình báo Anh bắt đầu phân tích "vũ khí kỳ diệu" của Hitler.

"Việc vận chuyển nguyên cả quả tên lửa là điều không cần thiết và cũng không thể thực hiện được – mỗi tên lửa V2 nặng khoảng 12,5 tấn và dài 14 mét – nhưng Ba Lan đã cẩn thận tháo rời nó, bảo đảm tất cả các bộ phận quan trọng đều được đưa lên chuyến bay trở về Anh," sử gia Guy Walters, tác giả cuốn Stealing Hitler's Rocket, nói với BBC.

"Những bộ phận này có ý nghĩa vô cùng quan trọng, bởi lần đầu tiên các nhà khoa học Anh có thể trực tiếp nghiên cứu những chi tiết của tên lửa mà chưa bị hư hại một phần."

Chiến dịch bí mật này đã mang lại những thông tin then chốt về loại vũ khí khủng bố, vốn sẽ được sử dụng lần đầu tiên tấn công London chưa đầy sáu tuần sau đó.

"Điều người Anh chưa biết là liệu tên lửa này có được trang bị hệ thống dẫn đường hay không. Nếu có, họ có thể tìm cách gây nhiễu từ xa để làm tên lửa chệch hướng.

Những bộ phận tên lửa thu được đã cho người Anh biết rằng V2 không có hệ thống dẫn đường như vậy.

Nhờ đó, các nhà khoa học Anh không phải mất vô số thời gian nghiên cứu các biện pháp gây nhiễu hoặc đối phó theo hướng này.

Vì thế, cách duy nhất thực sự để đánh bại tên lửa V2 là giành chiến thắng trong cuộc chiến."