Mỹ: Rò rỉ hóa chất độc hại gần khu Little Saigon, quận Cam sơ tán 40.000 người

Bang California đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp khi một bồn chứa hóa chất nguy hiểm dùng trong sản xuất linh kiện nhựa rò rỉ và có nguy cơ vỡ hoặc phát nổ.

Thống đốc California, ông Gavin Newsom, đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp khi các đội cứu hộ đang chạy đua để khống chế vụ rò rỉ hóa chất độc hại tại một nhà máy sản xuất ở quận Cam.

Một bể chứa khoảng 7.000 gallon (khoảng 26.500 lít) methyl methacrylate, một chất dễ bay hơi và dễ cháy, đang có nguy cơ bị vỡ, các quan chức cảnh báo. Hàng ngàn người đã được lệnh sơ tán như một biện pháp phòng ngừa.

Theo hãng thông tấn AP, chính quyền nhiều thành phố thuộc quận Cam đã phát lệnh sơ tán với khoảng 40.000 người dân.

Đến ngày 22/5, lệnh sơ tán ban đầu áp dụng tại thành phố Garden Grove đã mở rộng sang một số khu dân cư ở năm thành phố lân cận khác trong quận Cam, trong đó có thành phố Westminster cạnh bên.

Garden Grove và Westminster là hai thành phố tạo nên khu Little Saigon, nơi tập trung cộng đồng người Việt lớn nhất tại hải ngoại.

Nơi xảy ra sự cố thuộc nhà máy GKN Aerospace, một cơ sở hàng không vũ trụ tại Garden Grove, cách khu thương mại Little Saigon trên đại lộ Bolsa (Westminster) khoảng 5-7km về phía bắc.

Cơ sở này cách công viên giải trí Disneyland khoảng 8km. Disneyland nằm ngoài khu vực sơ tán và vẫn mở cửa hoạt động bình thường.

Dân Biểu Derek Trần, đại diện Địa Hạt 45 của California tại Hạ Viện Mỹ, cho biết ông đang theo dõi sát tình hình và liên lạc với các cơ quan chính quyền để giúp đỡ cư dân địa phương.

Đài CNN dẫn lời ông Derek Trần cho biết ông đã trao đổi với ban lãnh đạo GKN Aerospace và kêu gọi công ty này "chịu hoàn toàn trách nhiệm về sự hoảng loạn và gián đoạn mà hàng chục ngàn cư dân hiện đang phải trải qua".

Theo đài CBS, ông Derek Trần đã kêu gọi Thống đốc Newsom đệ trình yêu cầu ban bố tình trạng thảm họa liên bang trong trường hợp xảy ra sự cố nghiêm trọng.

Điều này sẽ kích hoạt sự hỗ trợ toàn diện từ chính phủ liên bang, bao gồm Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA) và Cơ quan Bảo vệ Môi sinh Hoa Kỳ (EPA).

Trong khi đó, các giám sát viên quận Cam là bà Janet Nguyen, người đại diện khu vực Garden Grove, và Vicente Sarmiento cũng tham gia hỗ trợ mở thêm các trung tâm sơ tán cho người dân bị ảnh hưởng.

Bà Janet Nguyen cho biết Văn phòng Cảnh sát trưởng quận Cam đã triển khai các đội tuần tra tại những khu dân cư đã được sơ tán nhằm bảo vệ khu vực khỏi nguy cơ cướp bóc.

Vào hôm 23/5, CBS dẫn lời Biện Lý quận Cam Todd Spitzer cho biết, văn phòng của ông đã vào cuộc điều tra nguyên nhân sự cố nói trên, đồng thời kêu gọi những người trong cộng đồng cung cấp thông tin.

"Tôi muốn nhắn gửi đến các nhân viên đang làm việc tại GKN rằng: Nếu các bạn muốn lên tiếng, muốn trả lời phỏng vấn và muốn cho chúng tôi biết những gì các bạn biết, thì bây giờ chính là lúc đó," ông Spitzer phát biểu.

"Khi chúng tôi tiến hành điều tra và làm rõ được ngọn ngành những gì đã xảy ra cũng như lý do hệ thống gặp sự cố, nếu trước đó các bạn không tự nguyện khai báo, các bạn sẽ không nhận được sự khoan hồng giống như những người đã chủ động hợp tác sớm với chúng tôi."

Hôm 23/5 (giờ Mỹ), các quan chức cho biết nhiệt độ trong bể cao hơn so với dự kiến trước đó và vẫn đang tiếp tục tăng.

Chỉ huy của Cơ quan Cứu hỏa quận Cam, ông Craig Covey, cho biết lực lượng này đang lên kế hoạch cho hai kịch bản: "Liệu bể chứa sẽ bị vỡ và tràn hóa chất, hay sẽ phát nổ?"

Các đội ứng cứu khẩn cấp đã liên tục phun nước lên bồn chứa nhằm cố gắng ổn định nhiệt độ.

Giới chức cho hay một van "không hoạt động" đã tạo ra "những thách thức vận hành bổ sung".

Hôm 23/5, ông Covey nói rằng nhiệt độ của bể chứa bị hư hại đã tăng lên 32 độ C (90 độ F) và đang tăng khoảng một độ F mỗi giờ.

Vào tối 22/5, cơ quan chức năng đã sử dụng thiết bị bay không người lái để đo mức nhiệt độ bên ngoài và tin rằng họ đã làm mát bể xuống khoảng 16 độ C.

Nhưng khi các đội cứu hộ có thể tiếp cận gần hơn và đọc đồng hồ đo của bồn chứa, họ nhận ra nhiệt độ bên trong cao hơn rất nhiều, ông Covey cho biết.

Ông bày tỏ hy vọng rằng các đội ứng phó khẩn cấp có thể làm chậm tốc độ của các phản ứng hóa học đang khiến các chất bên trong nóng lên và tạo áp suất trong bồn chứa.

"Để thứ này tự hỏng và phát nổ là điều chúng tôi không thể chấp nhận," ông Covey nói.

Các quan chức địa phương đang xây dựng "những kế hoạch cực kỳ quyết liệt" kịch bản bồn chứa bị vỡ. Họ cũng đang dựng các đê và đập nhỏ để ngăn chặn hóa chất trong trường hợp bị tràn.

Ông Covey cho biết phương pháp này nhằm ngăn không cho hóa chất chảy vào hệ thống cống thoát nước mưa hoặc chảy ra biển.

Tại quận Cam, các trường học đã bị đóng cửa, một số tuyến đường lớn cũng bị phong tỏa để hạn chế người dân tiếp cận khu vực.

Bác sĩ Regina Chinsio-Kwong, viên chức y tế của quận Cam, cho biết bất kỳ ai nhận thấy "mùi trái cây đậm và nồng" nên báo cho nhà chức trách.

"Việc ngửi thấy mùi đó không có nghĩa bạn đã tiếp xúc ở mức gây ra triệu chứng. Nhưng chúng tôi không muốn mọi người phải ngửi thấy mùi đó," bà nói.

Theo chuyên gia y tế này, việc hít phải hơi hóa chất có thể gây ra các vấn đề về hô hấp, kích ứng mắt và chóng mặt. Bà nói thêm rằng những người ở ngoài khu vực sơ tán trong bán kính 1,6km sẽ an toàn.

Hôm 22/5, ông Covey đã cảnh báo rằng "theo đúng nghĩa đen chỉ còn hai khả năng: bồn chứa bị hỏng và tràn hóa chất… hoặc thứ hai, bồn chứa xảy ra hiện tượng phản ứng nhiệt mất kiểm soát và phát nổ."

Trong một cuộc họp báo cùng ngày, chỉ huy cơ quan cứu hỏa này cho hay nếu bể chứa bị tràn, "các hóa chất rất nguy hiểm" sẽ rò rỉ vào khu vực bãi đậu xe xung quanh cơ sở.

"Hoặc khả năng thứ hai, bồn chứa sẽ bị quá nhiệt và phát nổ, ảnh hưởng tới các bồn chứa xung quanh vốn cũng chứa nhiên liệu hoặc hóa chất."

"Đây không phải là biện pháp phòng ngừa," ông nói.

"Bồn chứa này chắc chắn sẽ hỏng, và chúng tôi không biết khi nào… Chúng tôi đang cố gắng hết sức để xác định thời điểm hoặc cách có thể ngăn chặn điều đó."

Mark Olsen, một cư dân địa phương nói với trang NBC LA hôm 22/5 rằng "Tôi bị đánh thức bởi tiếng còi báo động vang lên trên đường phố".

"Sau đó tôi được thông báo rằng họ đang sơ tán, vì vậy tôi đã lấy một số đồ đạc và rời khỏi đó," ông Olsen, người đã được sơ tán đến Trung tâm Thể thao và Giải trí Garden Grove cho biết.

Nhưng việc không biết điều gì sẽ xảy ra với nhà máy hóa chất, hay khi nào ông có thể trở về nhà, đang khiến ông rất lo lắng.

"Thật là bực bội," ông Olsen nói.

Cơ sở này do GKN Aerospace, một công ty có trụ sở tại Anh chuyên cung cấp phụ tùng máy bay, vận hành.

Người phát ngôn của công ty đã gửi lời xin lỗi đến người dân địa phương và cho biết: "Tình hình vẫn đang tiếp diễn và chúng tôi hoàn toàn tập trung vào việc phối hợp với các lực lượng cứu hộ, các đội chuyên xử lý vật liệu nguy hiểm và các cơ quan chức năng liên quan để đảm bảo an toàn cho cộng đồng địa phương, nhân viên của chúng tôi và tất cả những người liên quan."