Được chào đón ở Việt Nam, Chủ tịch FIFA Infantino đối mặt vụ kiện hình sự tại châu Âu

UEFA đang chuẩn bị tiến hành các thủ tục tố tụng hình sự đối với Chủ tịch FIFA Gianni Infantino liên quan đến kế hoạch đã bị hủy bỏ nhằm bán cổ phần World Cup và các giải đấu khác của FIFA cho các nhà đầu tư tư nhân.

Các tài liệu mà BBC Sport tiếp cận cho thấy cơ quan quản lý bóng đá châu Âu đã nộp đơn đề nghị được tiếp cận bằng chứng và tài liệu để sử dụng trong các thủ tục tố tụng tại Thụy Sĩ nhằm vào ông Infantino. UEFA cáo buộc ông Infantino "quản lý yếu kém ở mức độ tội phạm hình sự".

Ông Infantino trong thời gian qua đang chịu nhiều sức ép, đặc biệt từ các liên đoàn bóng đá ở châu Âu, vì những quyết định của mình.

Giữa tâm bão chỉ trích và áp lực đòi từ chức, trong tuần này ông Infantino đã trở thành tâm điểm trên truyền thông Việt Nam khi ông tới thăm Hà Nội và dự khán trận chung kết lượt về ASEAN Cup 2026 giữa Việt Nam và Thái Lan.

Tại Việt Nam, ông đã được tiếp đón rất trọng thị và hai bên đã trao cho nhau những lời có cánh về hợp tác và phát triển bóng đá.

Ông cùng Tổng thư ký FIFA Mattias Grafstrom đã đến thăm dự án Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF thuộc Bộ Công an tại tỉnh Hưng Yên, quê nhà của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Trước đó, vào hôm 26/8, ông Tô Lâm đã tiếp ông Infantino, đề nghị FIFA hỗ trợ Việt Nam nghiên cứu đăng cai các giải đấu thuộc hệ thống FIFA, từ những giải phù hợp với năng lực tổ chức hiện tại đến các giải lớn hơn trong tương lai.

Vì sao UEFA muốn lật đổ Infantino?

Ngay sau World Cup mùa hè này, ông Infantino đã đề xuất thành lập một công ty mới mang tên Fifa Forward Enterprise (FFE), qua đó bán cổ phần trong các giải đấu bóng đá của FIFA cho các nhà đầu tư tư nhân.

Kế hoạch này đã bị hủy bỏ sau khi vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ.

Trong đơn đề nghị cung cấp bằng chứng, UEFA viết: "Thực chất, đây là một công cụ để Infantino và một nhóm nhỏ thân cận với ông ta giành một phần lợi ích lâu dài và kiếm lời từ những tài sản có giá trị nhất của FIFA, gây bất lợi cho FIFA, các thành viên của tổ chức và những bên khác trong đại gia đình bóng đá."

"Infantino đã thúc đẩy kế hoạch này thông qua quy trình phê duyệt nội bộ của FIFA chỉ vài ngày trước đó, tại một cuộc họp được triệu tập gấp, nơi một số ít quan chức và thành viên cấp quản lý FIFA – trong đó có những người chưa từng nghe đến kế hoạch – chỉ có vài giờ để phê duyệt một kế hoạch không tiền khoáng hậu có trị giá hàng tỷ đô la."

Hôm 27/8, các nhân vật chủ chốt của UEFA và bóng đá châu Âu đã gặp nhau tại Monaco trước lễ bốc thăm Champions League, trong đó ông Infantino là một trong những nội dung được đưa ra thảo luận.

Trong một tuyên bố gửi truyền thông, UEFA cho biết: "Những người tham dự đã nhất trí trao quyền cho Chủ tịch UEFA và ban lãnh đạo theo đuổi mọi biện pháp thể chế, chính trị và pháp lý cần thiết để tiến hành cải cách căn bản, khôi phục những giới hạn phù hợp đối với quyền lực của chủ tịch và bảo đảm FIFA một lần nữa được quản trị như một tổ chức – thay vì xoay quanh một cá nhân."

UEFA cũng cho biết đang cân nhắc tiến hành các thủ tục hình sự đối với những quan chức FIFA khác. BBC Sport đã liên hệ với Infantino và FIFA để đề nghị bình luận.

Lập luận của UEFA

UEFA cho rằng việc định giá các phần vốn dự kiến bán cổ phần không được thẩm định độc lập và chúng sẽ được chào bán với giá quá thấp. Cơ quan này gọi đây là "một mức giá ngoài thị trường mang tính gian lận, được Infantino thúc đẩy vì lợi ích của chính ông ta".

Đơn viết thêm: "Theo các điều khoản mà Infantino công bố, những nhà đầu tư đó sẽ có được lợi ích tài chính vĩnh viễn trong mảng thương mại của FIFA trị giá 4,2 tỷ USD, qua đó ngụ ý giá trị doanh nghiệp chỉ khoảng 20 tỷ USD – một con số thấp đến vô lý, không phải kết quả của một cuộc đấu giá công khai, mang tính cạnh tranh, cũng không được bất kỳ đơn vị thẩm định độc lập nào kiểm chứng."

Trong đơn, UEFA đề nghị một tòa án ở Florida, Mỹ cho phép tiếp cận các hồ sơ do hai doanh nghiệp của FIFA là Fifa Americas và FWC2026 lưu giữ, để sau đó sử dụng chúng nhằm theo đuổi các cáo buộc hình sự tại Thụy Sĩ.

Hai doanh nghiệp này đều đặt trụ sở tại Florida, Mỹ.

UEFA cho rằng 55 liên đoàn thành viên của mình có thể đã bị ảnh hưởng nếu kế hoạch bán cổ phần được thực hiện, đồng thời cho biết có thể tiến hành các thủ tục hình sự đối với những quan chức FIFA khác ngoài Infantino.

Theo UEFA, "việc bí mật xây dựng cấu trúc, định giá, huy động tài chính và tiếp thị [kế hoạch] đã trực tiếp và cụ thể gây tổn hại đến danh tiếng, thẩm quyền quản trị và các mối quan hệ thương mại của FIFA, gây thiệt hại cho FIFA cũng như 211 thành viên của tổ chức này, trong đó có 55 liên đoàn thành viên của UEFA."

Cơ quan này khẳng định họ và những bên chủ chốt khác trong giới bóng đá không được biết tới kế hoạch nói trên, đồng thời cho biết nó đã được chuẩn bị từ lâu.

Đơn viết: "Ngày 28/7/2026, không tham vấn Hội đồng FIFA, UEFA, bất kỳ liên đoàn châu lục nào khác hay bất kỳ liên đoàn thành viên nào trong số 211 thành viên của FIFA, Infantino, được cho là hành động thay mặt FIFA, đã công khai công bố kế hoạch đưa quyền thương mại của World Cup nam, World Cup nữ và Club World Cup vào một công ty con mới mang tên Fifa Forward Enterprise."

"Thông báo của Infantino là lần công khai đầu tiên về một kế hoạch mà ông ta và một nhóm nhỏ đồng mưu đã xây dựng và được cho là bí mật phát triển trong hơn một năm."

UEFA viết trong tài liệu rằng FIFA có "lịch sử tham nhũng kéo dài trong hàng ngũ các quan chức", đồng thời cáo buộc cơ quan quản lý bóng đá thế giới chỉ chịu từ bỏ các kế hoạch khi chịu sức ép từ bên ngoài ngành thể thao.

Đơn viết thêm: "Quyền lực đặc biệt của FIFA đối với bóng đá thế giới phần lớn hoạt động mà không chịu sự kiểm soát nội bộ đáng kể, trong khi trách nhiệm giải trình chủ yếu đến từ các lực lượng bên ngoài, bao gồm sức ép chính trị, sự giám sát của công chúng và sự can thiệp thông qua hoạt động thực thi pháp luật hình sự quốc tế."

Trụ sở FIFA đặt tại Zurich, Thụy Sĩ. UEFA cho biết kế hoạch cuối cùng tiến hành các cáo buộc hình sự đối với Infantino có cơ sở theo luật Thụy Sĩ.

"Luật sư Thụy Sĩ đã xác nhận […] rằng thủ tục này nằm trong phạm vi có thể được tiến hành một cách hợp lý theo luật Thụy Sĩ và UEFA, với tư cách bên khiếu nại, có quyền đệ đơn tố cáo hình sự về hành vi quản lý yếu kém mang tính tội hình sự đối với Infantino và có thể cả những quan chức FIFA khác nếu phù hợp."

BBC Sport được biết một đơn riêng cũng đã được nộp lên một tòa án ở New York, nơi UEFA yêu cầu cung cấp tài liệu từ Thrive Capital, doanh nghiệp được đề xuất đầu tư vào FFE, cùng nhà sáng lập Josh Kushner – em của Jared Kushner, con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ngân hàng đầu tư Mỹ JP Morgan cũng được nêu tên trong đơn.

Một đơn thứ ba cũng đã được nộp tại Colorado.

BBC Sport đã liên hệ UEFA để đề nghị bình luận.

Tiền lệ cáo buộc hình sự

Quản lý hoạt động bóng đá trên toàn thế giới, FIFA cũng là một guồng máy kinh tế khổng lồ, với các giải đấu tạo doanh thu hàng trăm triệu đô la.

Trong cỗ máy kiếm tiền ấy, không ít hành vi gian lận đã bị phát hiện, dẫn tới các vụ án hình sự trong quá khứ.

Vào năm 2015, các công tố viên của Mỹ đã cáo buộc hàng loạt quan chức cấp cao đương nhiệm và cựu quan chức FIFA "chiếm đoạt" bóng đá quốc tế để biến World Cup thành "một kỳ World Cup của gian lận", qua đó bỏ túi 150 triệu USD.

Tổng chưởng lý Mỹ Loretta Lynch cho biết các quan chức FIFA bị cáo buộc điều hành một đường dây "tràn lan, có hệ thống và ăn sâu bén rễ" nhằm "thu về hàng triệu đô la tiền hối lộ và lại quả".

Người tiền nhiệm của ông Infantino là ông Sepp Blatter cũng vướng vào nhiều vụ bê bối và cáo buộc hình sự. Ông đã phải từ chức giữa lúc vụ bê bối 150 triệu USD đang bị điều tra.

Ông Sepp Blatter và cựu Chủ tịch UEFA Michel Platini cũng từng bị cáo buộc gian lận liên quan đến khoản thanh toán 2 triệu franc Thụy Sĩ mà FIFA trả cho ông Platini.

Khoản tiền 2 triệu USD được ông Blatter, khi còn giữ chức Chủ tịch FIFA, chi trả cho Platini vào năm 2011, với lý do đây là khoản thù lao cho công việc cố vấn kỹ thuật mà Platini thực hiện cho FIFA từ năm 1998 đến 2002.

Tới tháng 3/2025, Tòa án Hình sự Liên bang Thụy Sĩ ở Bellinzona đã tuyên hai người trắng án.

Trước đó vào năm 2020, FIFA từng đệ đơn tố cáo hình sự liên quan đến dự án Bảo tàng với tổng chi phí 500 triệu franc Thụy Sĩ, khẳng định bằng chứng về "hành vi quản lý yếu kém mang tính tội phạm hình sự" trong một dự án bảo tàng được triển khai dưới thời cựu Chủ tịch Sepp Blatter.

FIFA cho biết đơn tố cáo "xác định sự tham gia trực tiếp của cựu Chủ tịch FIFA Joseph S. Blatter cùng những người khác" trong các thỏa thuận liên quan đến bảo tàng này, nằm ở trung tâm Zurich.

"Đơn tố cáo đề cập đến tổng chi phí 500 triệu franc Thụy Sĩ của toàn bộ dự án, đồng thời chỉ ra rằng ban lãnh đạo FIFA trước đây đã rót 140 triệu franc để cải tạo và nâng cấp một tòa nhà mà tổ chức này không sở hữu.

"FIFA cũng bị ràng buộc vào một hợp đồng thuê dài hạn với các điều khoản bất lợi hơn so với mức giá thông thường trên thị trường. Tổng cộng, khoản thuê này sẽ khiến FIFA phải chi 360 triệu franc tính đến thời điểm hợp đồng hết hạn vào năm 2045," FIFA cho biết trong một tuyên bố.

Blatter, vốn là một doanh nhân và nhà quản lý thể thao người Thụy Sĩ, gia nhập FIFA năm 1975. Ông thăng tiến qua các vị trí trong tổ chức, trở thành tổng thư ký FIFA năm 1981 và chủ tịch FIFA năm 1998.