Mazlum Abdi, Şam'da SDG'nin feshedildiğini duyurdu, tepkiler ne oldu?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Mazlum Abdi, Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) "bağımsız bir askeri güç" olarak varlığına son verildiğini duyurdu.

Abdi bu açıklamayı 26 Ağustos'ta, Şam'daki başkanlık sarayında, devlet televizyonundan yayınlanan konuşmasında yaptı.

"Bugün Suriye Demokratik Güçleri'nin misyonunun sona erdiğini duyuruyor ve bağımsız bir askeri güç olarak feshedildiklerini tüm sorumluluk bilinciyle ilan ediyoruz" dedi.

Suriye'de geçici yönetimin devlet başkanı Ahmed Şara 25 Ağustos'ta Mazlum Abdi ve beraberindeki heyeti kabul etti. Görüşmede Suriye Dışişleri Bakanı Hasan Şeybani ve Deyrizor Valisi Ziyad El-Ayeş de yer aldı.

Suriye resmi haber ajansı SANA görüşmede "Suriye devlet kurumlarına entegrasyonla ilgili bir dizi dosya ve gelecek aşamaya ilişkin adımlar ele alınarak devletin varlığının güçlendirilmesi ile güvenlik ve istikrarın desteklenmesi masaya yatırıldı" bilgisini geçti.

Mazlum Abdi, 20 Ağustos'ta Suriye ordusuna tam entegrasyonun sağlandığını açıklamıştı.

Abdi, çözüm sürecinin ilk aylarında, SDG'ye yönelik çağrılara yanıt olarak, Abdullah Öcalan ile direkt görüşme yapmaları gerektiğini söylemişti.

Abdullah Öcalan'ın çağrısıyla 5-7 Mayıs 2025'te kongresini toplayan PKK yönetimi, örgütün feshedildiğini açıklamıştı.

Türkiye, SDG'nin ana omurgasını oluşturan Halk Savunma Birlikleri (YPG)'nin PKK'nın uzantısı olduğunu savunuyor ve örgütün silah bırakma kararının SDG'yi de kapsaması gerektiğini açıklıyordu.

SDG, ABD desteğiyle Suriye'nin kuzeydoğusundaki bölgelerde IŞİD'le mücadele etmek üzere 2015 yılında kurulmuştu.

ABD'den ilk açıklama

SDG'nin feshinin ardından uluslararası ilk açıklama ABD'nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack'tan geldi.

Kararı "Tam anlamıyla tarihi bir an" olarak niteleyen Barrack, "Gerçek entegrasyon işte böyle bir şey; tek ordu, tek hükümet, tek devlet" dedi.

Barrack X'ten yaptığı açıklamada, SDG'nin Suriye devlet kurumlarıyla entegrasyonuna giden yolun "ABD Başkanı Donald Trump'ın öngörülü liderliğiyle" gerçekleştiğini belirtti.

Barrack'ın açıklaması, "eğitimde Kürtçe'nin tanınması ve Mazlum Abdi ile İlham Ahmed'e Suriye hükümeti içinde önemli roller verilmesi; onların liderliğine, Kürt ortaklarımızın fedakârlıklarına ve bölgesel istikrara yaptıkları yapıcı katkıya hak ettiği saygıyı göstermektedir" şeklinde devam etti.

Abdi'ye verilen görev hakkında henüz bir detay verilmedi.

Erdoğan: 'Bölgemizde tarih yeniden yazılıyor'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, SDG'nin feshedildiğinin duyurulmasından sonra yaptığı ilk açıklamalarda, "Bölgemizde tarih yeniden yazılıyor. Dost düşman herkes şunu bilsin ki Türkiye tarihe yön veriyor, bunun önünü artık hiç kimse kesemez" dedi.

Muş'ta Malazgirt'in fethedilmesinin 955. yıldönümü için düzenlenen resmi etkinlikte yaptığı konuşmada Erdoğan, doğrudan Suriye'deki gelişmelerden bahsetmedi.

Ancak, "Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedeflerimizi gerçekleştirmek üzere atımızın kuyruğunu bağladık" ifadesini kullandı.

"Biz ne doğru yoldan saparız ne de tahriklerle farklı yola gireriz, bugüne kadar olduğu gibi azim, sabır, kararlılıkla ilerlemeye devam edeceğiz" diye ekledi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan bir yurtiçi ziyaret sırasında gazetecilerin sorusu üzerine fesih kararına ilişkin "İfade edildiği gibiyse tabii ki memnuniyet verici bir olay. Bizim şu anda atmak istediğimiz adımların tamamlayıcısı niteliğinde" dedi.

Fidan, sahada da bunun gerçekleşmesini görmek istediklerini belirtti.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB) da 27 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, bu gelişmeyi "Suriye'nin egemenliği ve toprak bütünlüğünün korunması ile 'tek devlet, tek ordu' anlayışının güçlendirilmesi bakımından önemli" değerlendirmesinde bulundu.

Bu noktaya nasıl gelindi?

Suriye'de 8 Aralık 2024'te, İslamcı militan örgüt Heyet Tahrir eş-Şam öncülüğündeki gruplar Beşar Esad'ı devirmiş ve 61 yıllık Baas rejimi son bulmuştu.

Beşar Esad Rusya'ya kaçtı, geçici devlet başkanı olan Ahmed Şara liderliğindeki yeni yönetim ile SDG arasında müzakereler başladı.

Taraflar, 10 Mart 2025'te mutabakata vardı.

Taraflar, 1 Nisan 2025'te silahlı Kürt güçlerin Halep'te kontrol ettikleri bölgelerden çekilmesini öngören bir anlaşma imzaladı.

Ancak sonrasında iki taraf da birbirini anlaşmaya uymamakla suçladı.

Gerilimin sonucu olarak 2026 Ocak ayının ilk haftasında Halep'te çatışmalar başladı.

Suriye ordusu kapsamlı bir operasyon düzenledi ve Kürt güçler Fırat'ın batısındaki tüm topraklardan çekildi.

Ahmed Şara, 16 Ocak'ta Kürtlere geniş haklar tanıyan yeni bir kararname yayımladı.

Kararname ile Suriye'de Kürtlerin hakları ilk kez bu kadar kapsamlı şekilde tanınmış oldu.

Kararnamede, Kürtlerin Suriye'nin "temel ve asli bir parçası" olduğu belirtildi.

Ayrıca Kürtçenin "ulusal dil" olarak tanınarak okullarda öğretilmesinin yolu açıldı.

Nevruz resmi tatil ilan edildi, Kürtlere vatandaşlık hakkı verildi.

Aynı yılın şubat ayından itibaren SDG güçleri, Haseke gibi bölgeleri Suriye ordusunun yönetimine bırakmaya başladı.