Dışişleri Bakanı Fidan Londra'ya geliyor: Türkiye-İngiltere ilişkilerinde son durum ne?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan bugün iki günlük resmi bir ziyaret için İngiltere'ye gelecek.

Fidan'ın Londra gezisi, Türkiye-İngiltere ilişkilerinin derinleştiği ve iki ülke arasında ziyaretlerin sıklaştığı bir dönemde yapılıyor.

İlişkilerde en önemli ilerleme, Türkiye'nin İngiltere ile 20 Eurofighter savaş uçağı almasına ilişkin anlaşma imzalaması ve yeni bir serbest ticaret anlaşması için sürecin başlatılması ile sağlanmıştı.

Avrupa Birliği (AB) üyesi olmayan iki NATO ülkesinin hedefi ekonomi, enerji ve savunma sanayii alanlarında stratejik işbirliğini daha da artırmak.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan 21 Nisan'da yapılan açıklamaya göre Bakan Fidan, Londra'da İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper'ın yanı sıra bazı milletvekilleri ve yetkililerle de görüşecek.

Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Fidan'ın Londra ziyareti kapsamında Oxford Üniversitesi Küresel Tarih Merkezi ve Küresel Düzen Programı ev sahipliğinde gerçekleştirilecek bir etkinlikte konuşma yapmasının planlandığını da kaydetti.

Fidan'ın İngiltere'de yaşayan Türk vatandaşları ve iş insanlarıyla da görüşmesi öngörülüyor.

Son dönemde Türkiye ve İngiltere arasındaki temaslar dışişleri bakanları ile sınırlı değil.

İki ülkenin savunma bakanları, Yaşar Güler ve John Healey de 24-25 Mart'ta Londra'da bir araya gelmişlerdi.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat da Ocak ayında gittiği Londra'da serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin ilerletilmesi için görüşmelerde bulunmuştu.

Ankara-Londra hattında yoğun gündem

Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Fidan'ın başta Cooper olmak üzere muhataplarıyla yapacağı görüşmelerde iki ülke ilişkilerinin olumlu şekilde gelişmesinden duyulan memnuniyeti dile getireceğini, bu işbirliğinin daha da genişletilmesi ve çok boyutlu şekilde derinleştirilmesi talebini muhataplarına ileteceğini kaydetti.

İki ülke arasındaki ilişkiler özellikle İngiltere'nin AB'den ayrılmasının ardından yeni ittifaklar oluşturma politikası kapsamında ilerlemiş ve özellikle de NATO kapsamındaki öncelikler açısından stratejik bir boyuta taşınmıştı.

Bu sürecin en somut adımı, her iki tarafın serbest ticaret anlaşması imzalanması için ortak bir irade göstermesi olmuştu.

İngiltere'nin AB'den ayrılmasının (Brexit) ardından Ankara ve Londra, ticaretin aksamaması için 2020'de ürünleri kapsayan geçici bir serbest ticaret anlaşması imzalamışlardı.

Mevcut müzakereler ise çok daha modern ve kapsayıcı bir anlaşmanın yapılmasıyla ticari ve ekonomik ilişkilere yeni bir ivme kazandırılmasını amaçlıyor.

Taraflar Mart ayında dördüncü tur müzakereleri tamamladıklarını açıkladı.

Bakan Fidan'ın Londra'da yapacağı görüşmelerde, Türkiye'nin bu sürecin bir an önce tamamlanmasına verdiği önemi aktarması bekleniyor.

Fidan'ın Londra'daki temaslarında tarafların enerji konusunda işbirliğini de ele almaları öngörülüyor.

Savunma sanayii stratejik başlık

Türkiye ve İngiltere arasında, serbest ticaret anlaşması kadar başka önemli bir gelişme ise savunma sanayi alanında yaşanıyor.

İki ülke, Ekim 2025'te 20 Eurofigher savaş uçağının Türk Hava Kuvvetleri'ne kazandırılması için önemli bir tedarik anlaşması imzaladı.

Eurofighterlar, İngiltere-Almanya-İspanya-İtalya konsorsiyumu tarafından üretiliyor.

İngiltere, Almanya'nın bu uçakların Türkiye'ye satılmasına ikna edilmesi sürecinde de önemli rol üstlendi.

Türkiye ayrıca Katar ve Umman'dan da 12'şer kullanılmış Eurofighter almak istiyor.

Bu satışların hepsinin tamamlanması durumunda Türkiye'nin envanterinde 44 Eurofighter savaş uçağı olacak.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynakları, bu konunun Fidan'ın da gündeminde olduğunu, Ankara'da savunma sanayii iş birliğinin geliştirilmesine yönelik güçlü siyasi irade ve kararlılığın mevcut olduğunu vurgulayacağını kaydetti.

Türkiye ve İngiltere'nin SAFE başvuruları reddedilmişti

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Londra gündeminde 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi ve bu kapsamda yapılması gereken hazırlıklar da yer alacak.

Bakan Fidan, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin 21-22 Nisan'da Ankara'ya yaptığı ziyaretten hemen sonra Londra'da olacak ve İngiliz muhataplarıyla Ankara Zirvesi'nin gündemine ilişkin konu başlıklarını değerlendirecek.

Türkiye ve İngiltere, AB üyesi olmayan NATO müttefikleri olarak benzer bir konumda.

İki ülkenin de, AB'nin SAFE (Avrupa için Güvenlik Eylemi) programına yaptıkları başvuru reddedilmişti.

AB, SAFE programı kapsamında savunma sanayii üretimi için 150 milyar Euroluk bir finansman programı başlatmış ancak Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti, Türkiye'nin başvurusu veto etmişti.

İngiltere'nin başvurusu da AB'den onay alamamıştı.

Bakan Fidan'ın temaslarında da AB'nin güvenlik ve savunma alanındaki girişimlerini NATO ile yakın eşgüdüm içinde yürütmesinin önemine dikkat çekmesi bekleniyor.

Ankara Zirvesi'nde de bu konunun ağırlıklı olarak ele alınması beklentiler arasında.

ABD-İran ateşkesi ve Rusya-Ukrayna savaşı da gündemde

Bakan Fidan'ın İngiliz mevkidaşı Cooper ile yapacağı görüşmelerde jeopolitik gelişmelerin ve özellikle Ortadoğu'da süren gerilim ile Rusya-Ukrayna savaşının da ele alınması bekleniyor.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynakları, ABD ve İran arasında ateşkes sonrası kritik bir aşamada bulunan müzakereler ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmelerin, Bakan Fidan'ın İngiliz muhataplarıyla ele alacağı konular arasında olduğunu kaydetti.

İngiltere ve Fransa, geçen hafta ilk kez Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin serbest bir şekilde yapılmasının sağlanması için uluslararası bir güç kurma eğiliminde olduklarını kaydetmişti.

Türkiye de Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin serbest şekilde devam etmesi gerektiğini düşünüyor.

Rusya-Ukrayna savaşının diyalog ve diplomasi yoluyla varılacak bir anlaşmayla bitirilmesi de Londra'da ele alınacak konular arasında.

Türkiye, en son Antalya Diplomasi Forumu'na katılan Rusya ve Ukrayna dışişleri bakanlarına, doğrudan müzakerelere ev sahibi olma konusundaki çağrısının devam ettiğini ve taraflara her türlü katkının sağlanacağını bildirmişti.

Fidan ve Cooper'ın gündeminde yer alacak diğer uluslararası konular arasında Gazze barış planının uygulanması, İsrail'in Lübnan ve Suriye'ye saldırılarının önlenmesi ile Suriye'nin yeniden yapılanması için atılması gereken adımlar da yer alıyor.