İktidar 'erken' değil, 'öne alınmış seçim' planına çalışıyor
Kaynak, Raşit Aydoğan/Anadolu/Getty Images
- Yazan, Ayşe Sayın
- Bildirdiği yer, Ankara
- Okuma süresi 4 dk
İktidar partisi ve ittifak ortağı MHP Lideri Devlet Bahçeli, CHP'den gelen "ara seçim-erken seçim" çağrılarına kapılarını kapattı. AKP'de seçim senaryoları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yeniden adaylık yolunu açacak "öne alınmış seçim"e göre şekilleniyor.
Seçim tarihini kendisi için uygun tarihe göre belirlemeyi hedefleyen AKP, bunu sağlamak için "muhalefet seçimden kaçamaz" kozunu kullanmayı planlasa da istediği sonucu alması kolay değil.
Erdoğan'ın üçüncü kez adaylığını garantiye almanın yolu ise "çözüm süreci" masasına oturan 56 sandalyeli DEM Parti'yi ikna etmekten geçiyor.
AKP, ara veya erken seçime neden karşı çıkıyor?
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) lideri Özgür Özel'in ara seçim çağrılarını Cumhurbaşkanı Erdoğan, "beyhude çaba" olarak nitelemiş, MHP lideri Devlet Bahçeli de "Ara seçimle suları bulandırmak aklı felce uğratmaktır. Vakitsiz seçim çağrısı yapanlar kendi telaşlarıyla konuşmaktadır" diyerek kapıyı kapatmıştı.
Muhalefet kulislerinde, "baskın seçim" olasılığını seslendirenler olsa da AKP, "bizim belirlemediğimiz seçim planına onay vermeyiz" yaklaşımında.
İktidar partisi kulislerinde erken veya ara seçime karşı çıkılmasının nedenleri şöyle sıralanıyor:
- "Türkiye'nin bulunduğu coğrafya, ateş çemberi içinde. Yanıbaşımızda, İran ve Ukrayna savaşı devam ediyor. Suriye'deki belirsizlikler sürüyor. Böyle bir ortamda ülkeyi seçim havasına sokmak doğru değil."
- "Bir öneki yasama döneminde 18 milletvekilliği boşaldı, o zaman kimse 'seçim zorunlu' demedi. Özel'in 8 milletvekilliği için ara seçim zorunlu iddiası doğru değil, Meclis Başkanı da bu görüşte.
- "Savaş, ekonomiyi olumsuz etkiliyor. Emeklilerin esnafın şikayetlerini biz de duyuyoruz. Uygulanan ekonomik programın olumlu sonuçlarını görmeden seçime gitmek büyük risk."
- "Terörsüz Türkiye süreci şu anda bir yavaşlama olsa da devam ediyor. Seçim atmosferi, süreci sabote eder."
- "Cumhurbaşkanı son kez aday olacak. Erken seçim kararı, görev süresinin kısalması anlamına gelir. Neden görev süresini kısaltsın?"
'İktidarın 25. yılı' hedefleniyor
AKP'ye göre zorunlu olmadıkça erken seçime gidilmesi mümkün değil ancak Erdoğan'ın yeniden adaylığı için Meclis seçimleri "öne çekebilir."
Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesi için ya anayasanın "bir kişinin en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebileceğine" ilişkin hükmünün değiştirilmesi, ya da Meclis'in bir erken seçim kararı alması gerekiyor.
Anayasa, "cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis'in erken seçim kararı alması halinde" mevcut cumhurbaşkanına yeniden adaylık yolunu açıyor.
Cumhur İttifakı'nın parlamentodaki sandalye sayısı anayasa değişikliği ve erken seçim için yeterli değil.
Erdoğan'ın yeniden adaylığı için en kestirme yol, seçime kısa süre kala Meclis'in alacağı bir erken seçim kararı olarak görülüyor. "Öne alınmış seçim" ifadesi kullanan AKP kaynakları, planlamaların buna göre yapıldığını belirtiyorlar.
Kaynak, Mohammad Daher/NurPhoto/Getty Images
Olası seçim tarihi
Normal takvimden önceki her tarih "erken seçim" kapsamına girdiği için, AKP seçim tarihini kendisi için en uygun zamanda belirlemeyi planlıyor.
Bu çerçevede erken seçim için kesin gözüyle bakılan tarih, AKP'nin iktidara gelişinin 25. yılına yani "çeyrek asıra" denk gelen Kasım 2027.
Hürriyet gazetesinde yer alan habere göre de Erdoğan, partinin 14 Ağustos 2026'daki kuruluş yıldönümünün "25. yıl" vurgusuyla kutlanmasını istedi. Partinin seçim kampanyasını da bu çerçevede planlayacağı ifade edildi.
'Muhalefet erken seçimden kaçamaz'
Başta CHP olmak üzere muhalefet partileri ise Erdoğan'a yeniden adaylık yolunu açacak bir anayasa değişikliği veya erken seçime karşı çıkıyor.
Parlamentoda AKP-MHP-HÜDAPAR ve DSP'den oluşan "Cumhur İttifakı'nın sandalye sayısı 326, ancak TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un oy hakkı bulunmuyor. Seçim kararı için üye tamsayısının beşte üçü olan 360 oya ihtiyaç duyulduğu için muhalefetten en az 34 milletvekilin seçim kararına destek vermesi gerekiyor.
Kaynak, T.C. Cumhurbaşkanlığı/Murat Kula/Anadolu/Getty Images
AKP'nin erken seçim kararı çıkarmak için temel argümanı, "iktidarın seçim istediği bir ortamda, muhalefetin seçimden kaçamayacağı" yönünde.
Bu çerçevede CHP dışındaki bazı muhalefet partilerinin veya adaylık umudunu kesen bazı milletvekilleri ile bazı bağımsızların birebir markajla ikna edilmesi ihtimal dahilinde görülüyor.
Hatta bazı AKP milletvekilleri, "Göreceksiniz, o gün bazı CHP milletvekilleri de erken seçime destek verecek. Çünkü, muhalefet seçimden kaçmayı seçmenine izah edemez" iddiasında bulunuyor.
Muhalefet kanadından fireler olsa bile, erken seçim kararı için gerekli sayıya ulaşılmasının kolay olmayacağı iktidar partisi tarafından da kabul ediliyor.
DEM Parti ikna edilebilir mi?
Erdoğan'ın firelere güvenerek yola çıkmayacağı belirtilirken, "çözüm süreci" masasına oturan DEM Parti'nin alacağı tutumun belirleyici olacağı ifade ediliyor.
56 milletvekili olan DEM Parti'nin destek vermesi halinde, iktidar bloğu erken seçim kararını çıkaracak çoğunluğa ulaşabiliyor.
DEM Parti, CHP'den gelen "ara seçim" çağrısına karşı çıkmadı ancak destek de vermedi. DEM Partililer, süreçle ilgili yasal düzenlemelerin bir an önce yapılmasını istiyor ve bir seçimin süreci kesintiye uğratacağı endişesini dile getiriyor.
Çözüm sürecinin başlangıcında, "Erdoğan'ın yeniden adaylığının yolunu açacağı" eleştirilerini kesin bir dille reddeden DEM Parti bu tutumunu sürdürüyor.
Ancak siyasi kulislerde AKP'nin, Erdoğan'ın adaylığını garantilemek için "seçime ayarlı süreç takvimi" belirleme ihtimali de yüksek görülüyor.
Bu çerçevede, süreçteki bazı kritik düzenlemelerin seçime yakın zamana denk getirilerek, DEM Parti'yi ikna yoluna gitmesinin sürpriz olmayacağı ifade ediliyor.
