Yedi soruda Özgür Özel'in yeni partisi: Yol haritasında neler var?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Özgür Özel'in 21 Temmuz Salı günü TBMM'de yaptığı ve "veda konuşması" olarak yorumlanan son CHP grup toplantısının ardından gözler yeni siyasi oluşuma çevrildi.

Ankara kulislerinde, Özel ve ekibinin gelecek hafta başında yeni partinin kuruluş dilekçesini İçişleri Bakanlığı'na vereceği konuşuluyor.

80-100 dolayındaki milletvekilinin yeni partiye katılacağı tahmini yapılıyor.

Peki yeni parti nasıl kurulacak, seçime girebilecek mi, Hazine yardımı alabilecek mi? İşte yeni oluşuma ilişkin en çok merak edilen sorular ve yanıtları...

1. Yeni parti neden kuruluyor?

CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'nın mahkeme kararıyla iptal edilmesi ve Kemal Kılıçdaroğlu'nun yeniden genel başkan olarak göreve gelmesinin ardından, Özgür Özel ekibinin "olağanüstü kurultay" girişimleri ve çağrıları Kılıçdaroğlu yönetiminde karşılık bulmadı.

Bölge Adliye Mahkemesi, mutlak butlan kararına ilişkin dosyayı temyiz incelemesi için, adli tatilin başlayacağı 20 Temmuz'dan birkaç gün önce Yargıtay'a gönderdi.

Mutlak butlan kararına ilişkin Yargıtay'dan kısa sürede bir karar çıkması beklenmiyor.

Özel ve ekibi, olası bir erken seçime hazırlıksız yakalanmamak ve kamuoyundan yükselen "yeni parti" taleplerini de dikkate alarak yeni parti kuruluş sürecini hızlandırma kararı aldı.

2. Yeni partinin adı ne olacak, ne zaman kurulacak?

Özel'in ekibi parti ismini henüz netleştirmedi.

Ancak kulislerde "Yeni Parti" isminin öne çıktığı konuşuluyor.

Partinin logosu üzerinde çalışmalar sürüyor.

Özgür Özel'in 22 Temmuz Çarşamba günü kurmaylarıyla bir araya gelerek partinin kuruluş dilekçesinin ne zaman verileceği, CHP'den ne zaman istifa edileceği ve yeni partiye geçiş takviminin netleştirilmesi bekleniyor.

Kulislerde kuruluş dilekçesi için öne çıkan tarih ise 27 Temmuz Pazartesi.

3. Kaç milletvekili geçecek, Meclis'teki dengeler değişecek mi?

Siyasi kulislerde ilk etapta 85-90 milletvekilinin yeni partiye katılabileceği konuşuluyor.

Bazı tahminler bu sayının 100'e ulaşabileceği yönünde.

Böyle bir durumda CHP, TBMM'deki ana muhalefet konumunu kaybedecek, yeni parti ise ana muhalefet partisi olacak.

Özgür Özel'in de yeni partinin genel başkanı olması planlanıyor.

Milletvekili transferleri, yeni partinin parlamentodaki ağırlığını artıracak; Meclis Başkanlık Divanı, komisyonlar ve grup yönetimindeki temsil gücünü de güçlendirecek.

Ancak bu durum, Hazine yardımı ya da seçime katılma yeterliliği bakımından tek başına herhangi bir hak sağlamayacak.

4. Belediye başkanları da yeni partiye geçecek mi?

İlk aşamada böyle bir plan bulunmuyor.

Edinilen bilgilere göre yeni partinin kuruluş sürecinde belediye başkanlarına toplu bir geçiş çağrısı yapılmayacak.

Bunun iki temel gerekçesi bulunuyor:

İlki, yeni partiye katılan belediye başkanlarının yeni adli ve idari süreçlerle karşı karşıya kalabileceği endişesi.

İkincisi ise belediye meclislerinde yaşanabilecek olası bölünmelerin yerel yönetimlerde yönetim krizine yol açma ihtimali.

Buna karşın, kendi iradesiyle yeni partiye katılmak isteyen belediye başkanlarına kapının kapatılmayacağı, ancak bu geçişlerin bireysel tercihler üzerinden şekilleneceği ifade ediliyor.

5. Yeni parti seçime girebilecek mi?

Siyasi Partiler Kanunu'nda, seçime girme yeterliliği için bazı kriterler aranıyor.

Geçmişte bir siyasi partinin genel seçime katılabilmesi için TBMM'de grup kurması yeterli olurken, 2022 yılında yapılan yasa değişikliğiyle siyasi partilerin seçime katılabilmesi için en az 41 ilde teşkilatlanması ve seçimden en az altı ay önce büyük kongresini yapmış olması şartı getirildi.

Kuruluş sürecini hızla tamamlamayı hedefleyen yeni partinin, kulislere göre hem teşkilatlanma çalışmalarını hem de Meclis'teki grup yapılanmasını eş zamanlı yürütmesi planlanıyor.

Özel ekibi, olası bir baskın seçime katılımın hukuki yollarla engellenmesi ihtimaline karşı, seçime girme yeterliliğine sahip bir siyasi partiyi de yedekte tutmayı planlıyor.

6. Hazine yardımı alabilecek mi, gelir kaynağı ne olacak?

Hayır, yeni parti Hazine yardımı alamayacak.

Mevcut düzenlemeye göre siyasi partilere yapılan Hazine yardımı, Meclis'teki milletvekili sayısına göre değil, son milletvekili genel seçiminde aldıkları oy oranına göre hesaplanıyor.

Yeni kurulacak parti, 2023 seçimlerine katılmadığı için herhangi bir oy oranına sahip olmadığından devlet yardımı alamayacak.

Bu süreçte partinin gelirleri; üyelik aidatları, milletvekili aidatları, bağışlar, parti yayınları ve etkinlik gelirleri ile Siyasi Partiler Kanunu'nda sayılan diğer yasal gelirlerden oluşacak.

Devlet yardımından yararlanabilmesi ise katılacağı ilk milletvekili genel seçiminde en az yüzde 3 oy almasına bağlı olacak.

7. Yeni partinin siyasi çizgisi ne olacak?

Özgür Özel ve kurmaylarının hazırlıkları, yeni partinin CHP'nin temel ilkelerinden kopmasını değil, bunları yeni bir siyasi anlayışla sürdürmeyi hedefliyor.

Parti programında Atatürk ilke ve devrimleri, laiklik, hukuk devleti, parlamenter demokrasi ve sosyal demokrat değerlerin korunacağı ifade ediliyor.

Yeni oluşumun en önemli siyasi söylemlerinden birini ise Özel'in son iki yıldır sıkça dile getirdiği "Türkiye İttifakı" yaklaşımının oluşturması bekleniyor.

Bu çerçevede Özel'in "Türkiye İttifakı"nı oluşturduğunu belirttiği "sosyal demokratlar, muhafazakâr demokratlar, milliyetçi demokratlar, Kürt demokratlar, sosyalist demokratlar ve liberal demokratları" da içine alan bir siyasi çizgi izleyeceği ifade ediliyor.