"ผมคงไม่สามารถที่จะมาไทยบ่อย ๆ ได้อีกต่อไปแล้ว" ฟังเสียง นทท. ต่างชาติที่หนุนฟรีวีซ่า 60 วัน ในวันที่ไทยเตรียมยกเลิก

เมื่อวันอังคาร (19 พ.ค.) ที่ผ่านมา รัฐบาลภายใต้นายกรัฐมนตรีอนุทิน ชาญวีรกุล ได้มีมติให้ยกเลิกมาตรการ "ฟรีวีซ่า 60 วัน" กลับไปใช้เกณฑ์เดิมที่ให้ฟรีวีซ่า 30 วัน โดยมีผลบังคับใช้สำหรับนักท่องเที่ยวราว 50 ประเทศ/ดินแดน

หลังจากการเปิดเผยถึงการเปลี่ยนแปลงนโยบายดังกล่าวที่มีการดำเนินการมาแล้วเป็นระยะเวลาเกือบ 2 ปี ทำให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในสังคมทั้งในแง่การสนับสนุนและคัดค้านแนวความคิดนี้

บีบีซีไทยได้พูดคุยกับนักท่องเที่ยวที่พวกเขาบอกว่า เป็นกลุ่มที่เคยได้รับผลประโยชน์จากมาตรการดังกล่าว แต่ตอนนี้ทุกอย่างกำลังจะเปลี่ยนไปและสร้างความกังวลใจในเวลาเดียวกัน

"ผมรู้สึกเศร้านะ เพราะผมรักประเทศไทย ผมรักประเทศนี้ ผมรักคนไทย ทุกอย่างที่นี่มันยอดเยี่ยมมาก แต่ผมคงไม่สามารถที่จะมาไทยบ่อย ๆ ได้อีกต่อไปแล้ว" บันที อิสลาม นักท่องเที่ยวจากแคนาดา วัย 71 ปี บอกกับบีบีซีไทย

"บางปีผมมาประเทศไทยมากกว่า 25 ครั้ง" เขาเสริม

เหตุใดจึงต้องยกเลิกวีซ่า 60 วัน

มาตรการที่อนุญาตให้นักท่องเที่ยวสามารถเที่ยวเมืองไทยได้ 60 วัน หรือ "ฟรีวีซ่า 60 วัน" ถูกประกาศใช้อย่างเป็นทางการตั้งแต่ เดือน ก.ค. 2567 ภายใต้รัฐบาลของนายเศรษฐา ทวีสิน โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวและกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศไทย โดยครอบคลุมกว่า 93 ประเทศและดินแดน เนื่องจากประเทศไทยในเวลานั้นได้รับผลกระทบจากการระบาดของโรคโควิด-19 ทำให้ภาคธุรกิจของไทยถดถอย รัฐบาลไทย "จำเป็นที่จะต้องดึงดูดนักท่องเที่ยวต่างชาติ"

ส่วนเหตุผลที่รัฐบาลชุดปัจจุบันตัดสินใจยกเลิกมาตรการดังกล่าวนั้น นายสุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล รมว.ท่องเที่ยวและกีฬา ให้สัมภาษณ์กับผู้สื่อข่าวภายหลังร่วมประชุมรัฐมนตรี เมื่อ 11 พ.ค. ว่า ประเทศจำเป็นต้องคัดกรองนักท่องเที่ยวมากขึ้น

"วันนี้เราต้องคัดกรอง ที่จะต้องให้วีซ่าอย่างรอบคอบมากขึ้น และเราจะไม่มุ่งเน้นในเรื่องการท่องเที่ยวแล้ว แต่ต้องเน้นคุณภาพไม่เน้นปริมาณ และไม่ใช่ว่ามาง่ายแล้วจะได้นักท่องเที่ยวเยอะ ที่จะทำให้เม็ดเงินขยับขึ้น" เขากล่าว

ส่วนขั้นตอนหลังจากนี้ รมว.ท่องเที่ยวฯ ระบุว่า จะมีการแจ้งกับหน่วยงานต่าง ๆ ต่อมติดังกล่าว ส่วนเกณฑ์เสนอใหม่นั้น คณะกรรมการนโยบายการตรวจลงตรา จะมีการพิจารณาในรายประเทศอีกครั้งหนึ่งว่า ประเทศใดเหมาะสมกับวีซ่าประเภทไหน โดยคำนึงถึงเรื่องของความมั่นคงและเศรษฐกิจในรอบด้าน

ล่าสุดข้อมูลของกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ได้เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับการทบทวนมาตรการยกเว้นการตรวจลงตรา และการให้สิทธิการตรวจลงตราต่าง ๆ ของไทย พบว่า มี 54 ประเทศและดินแดนที่จะถูกลดระยะเวลาการให้ฟรีวีซ่าเหลือ 30 วัน และอีก 3 ประเทศ/ดินแดน ลดลงเหลือ 15 วัน

แม้นโยบายใหม่นี้จะยังไม่มีผลบังคับใช้ แต่กระทรวงการต่างประเทศยืนยันว่ามาตรการนี้จะมีผลบังคับใช้ทันที เมื่อพ้นกำหนด 15 วัน หลังถูกประกาศในราชกิจจานุเบกษา

"ผมคงไม่สามารถที่จะมาไทยบ่อย ๆ ได้อีกต่อไปแล้ว"

การเปลี่ยนแปลงมาตรการดังกล่าวสร้างผลกระทบทางจิตใจต่อนักท่องเที่ยวอย่าง บันที ซึ่งเขาชื่นชอบประเทศไทยอยู่แล้ว

เขาเล่าให้บีบีซีไทยฟังว่า เขาเริ่มมาใช้ชีวิตในไทยตั้งแต่ในปี 1973 ตอนนั้นเขาทำธุรกิจร้านเสื้อผ้านั่นจึงเป็นสาเหตุที่ทำให้เขาเดินทางมาที่ไทยบ่อยราว 6-7 ครั้งต่อปี ในแต่ละครั้งเขาจะใช้เวลาอยู่ในประเทศไทยราว 1-2 อาทิตย์ จนทำให้เขารู้สึกผูกพันกับเมืองไทยและชื่นชอบประเทศไทยนับตั้งแต่นั้นมา ก่อนที่เขาจะตัดสินใจซื้ออะพาร์ตเมนต์ในไทย

บันทีเสริมว่า มาตรการนี้ทำให้คนที่รักประเทศไทย มาเที่ยวบ่อยและใช้เงินในประเทศไทยอย่างเขารู้สึกเสียใจพร้อมกับแบ่งปันประสบการณ์ที่เขาเคยได้รับตลอดระยะเวลาที่เขาอาศัยอยู่ในไทย

"ผมจ่ายเงินไปมากกว่า 300,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ [เพื่อจัดงานแต่งลูกสาวที่]โรงแรมอนันตรา ห้าดาว ในประเทศไทย และเมื่อ 10 ปีก่อน ลูกชายผมก็แต่งงานที่โรงแรมเจดับบลิว แมริออท ครอบครัวทั้งหมดก็มาจากทั้งทวีปยุโรป จากเอเชีย จากแคนาดา สหรัฐฯ" บันทีบอก เพื่ออธิบายว่าเขารักและสนับสนุนธุรกิจในไทย

แต่ถึงแม้มาตรการใหม่จะอนุญาตให้นักท่องเที่ยวสามารถขอวีซ่าเพื่อพำนักอยู่ในประเทศมากกว่า 30 วันได้ แต่บันทียอมรับว่าเขา "ไม่ชอบการที่จะต้องไปสมัครวีซ่า [เพราะ]มันยุ่งเหยิงเกินไป" โดยเขาคงเลือกที่จะ "มาไทยน้อยกว่าหนึ่งเดือนแทน แล้วก็ไปเที่ยวประเทศอื่น"

เขาบอกด้วยว่ามาตรการนี้ไม่ได้กระทบเขาเพียงคนเดียว แต่รวมถึงเพื่อนชาวต่างชาติรอบตัวด้วย

"ผมมีเพื่อนจากทั้งแคนาดา และบังกลาเทศที่มาเที่ยว ชอบประเทศไทย และซื้ออะพาร์ตเมนต์ที่นี่ เรื่องนี้มันกระทบพวกเขาทุกคน" บันทีบอก

โดย แคนาดา เป็นหนึ่งในประเทศที่จะถูกหั่นฟรีวีซ่าจาก 60 วัน กลับไปเป็นตามมาตรการเดิม คือ ฟรีวีซ่า 30 วัน

อีกประเทศที่คาดว่าจะถูกลดวันลงสำหรับฟรีวีซ่า คือ ประเทศจอร์เจีย โดยลดจาก 60 วันเหลือเพียง 30 วัน นั่นทำให้นักท่องเที่ยวชาวจอร์เจียอย่าง ไบรอัน (สงวนชื่อสกุล) ที่มาไทยเป็นประจำกว่า 3-4 ปีแล้ว และส่วนใหญ่จะใช้เวลาอยู่ในประเทศราว 2-3 เดือน รู้สึก "ขุ่นเคืองใจ"

"เป็นเวลากว่า 3-4 ปีแล้วที่ผมมา ๆ ไป ๆ และเพลิดเพลินกับวัฒนธรรมไทย...แต่ตอนนี้ผมถูกจำกัดโอกาสที่ได้มาเจอกับคนที่ผมสนิทด้วยในไทย ผมต้องคำนวณค่าใช้จ่ายใหม่" เขาบอก

ไบรอัน วัย 37 ปี บอกด้วยว่ามาตรการนี้ทำให้เขารู้สึกไม่ดีนักเพราะ "มันไม่เกี่ยวกับเรื่องค่าใช้จ่าย แต่มันเกี่ยวกับความรู้สึกไม่ได้รับการต้อนรับ" ไบรอันบอก

"ทำไมต้องมาลงโทษพวกเราแบบเหมารวม...มันไม่ยุติธรรมเลย" เขาตั้งคำถาม

"ดังนั้น เมื่อผมต้องมาอ่านข่าวแบบนี้ ที่รัฐบาล[ไทย]ต้องการลดการหลอกลวงที่เกิดขึ้นในเอเชีย คนแบบผมกลับต้องมาได้รับผลกระทบไปด้วย ก็ขอบคุณมาก ผมจะพูดอะไรได้อีก" ไบรอันกล่าว พร้อมเสริมว่า "มันส่งผลกระทบต่อทุกคนที่อยู่ในฐานะคนที่ปฏิบัติตามกฏหมายถูกต้อง"

"ผมคิดว่าจะย้ายที่อยู่แล้ว ไม่ใช่แค่ผม เพื่อนผมอีกเก้าคนก็ออกจากประเทศไทยไปแล้ว" เขาบอก

ปัญหาการทำวีซ่าที่ใช่เรื่องง่ายสำหรับทุกคน

อีกหนึ่งประเด็นที่เป็นข้อกังวลสำหรับบันที นักท่องเที่ยวจากแคนาดา คือ ปัญหาและข้อจำกัดเกี่ยวกับร่างกายของเขา

"ผมจะบอกให้ว่าทำไม[จึงไม่อยากทำวีซ่าบ่อย ๆ] เพราะผมมีความพิการ ปกติผมต้องใช้รถเข็น และผมก็มีปัญหาเรื่องภาษา ผมต้องไปที่สำนักงานเพื่อทำวีซ่า เพื่อต่อวีซ่า มันยากเพราะผมต้องใช้รถยนต์แบบพิเศษเพื่อเดินทางไป บางครั้งผมก็เดินได้ถ้ารู้สึกพอไหว แต่ในหลาย ๆ ครั้งมันยากมาก" บันทีกล่าว

นอกจากนี้ ชายวัย 71 ปี ผู้นี้ยังบอกเล่าให้ฟังว่า "ผมเคยทำวีซ่า [ประเทศไทย] ที่โทรอนโต ผมต้องรอตั้งหนึ่งอาทิตย์กว่าจะได้วีซ่า และผมต้องจ่ายเงิน 150 ดอลลาร์สหรัฐฯ ค่าวีซ่า ผมต้องเข้าไปในตัวเมือง ที่ต้องใช้เวลาเดินทางกว่าสองชั่วโมงจากบ้านของผม เพื่อไปยื่นและเดินทางกลับ แล้วก็ไปรับเอกสารอีกสองชั่วโมง...มันยุ่งยากเกินไป" เขาบอก

ขณะที่ ไบรอันบอกว่า เขามีประสบการณ์ไม่ดีนักเกี่ยวกับการทำวีซ่า เพราะเคยถูกโกงมาถึง 11 ครั้ง โดยบริษัทในไทย รวมเป็นค่าเสียหายหลายแสนบาท

อย่างไรก็ตาม นักท่องเที่ยวทั้งสองรายบอกว่า ยังมีความประสงค์ที่จะเข้ามาท่องเที่ยวในไทยอีก แต่อาจจะต้องปรับตัว อย่างไบรอันบอกว่าอาจจะเดินทางมาเที่ยวไทยน้อยลง ส่วนบันทีบอกว่า เขาคงกลับไปใช้วิธีการเดิม ๆ ที่เคยทำมาคือ ต้องเดินทางออกจากไทยเมื่อถึงกำหนด 30 วัน แล้วค่อยเดินทางกลับมาอยู่ที่ไทยอีก

"ถ้าผมอยู่[ในไทย]เกินหนึ่งเดือนไม่ได้ ผมก็จะไปกัมพูชาหรือเวียดนามแทน พักที่นั่นสักหนึ่งเดือนแทน แล้วก็บินกลับแคนนาดา" บันทีกล่าวทิ้งท้าย