เหตุใดภารกิจกู้ภัยในเวเนซุเอลาเป็นไปอย่างยากลำบาก ส่วนยอดผู้เสียชีวิตจากแผ่นดินไหวรุนแรงทะลุ 230 ราย

เจ้าหน้าที่กู้ภัยในเวเนซุเอลาเร่งค้นหาผู้รอดชีวิตที่ยังอยู่ภายใต้ซากปรักหักพังของอาคารบ้านเรือนที่พังถล่มลงมาจากแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวรุนแรงสองระลอก ที่มีศูนย์กลางแผ่นดินไหวใกล้กับกรุงการากัส เมืองหลวงประเทศ ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 235 ราย และบาดเจ็บอีกไม่ต่ำกว่า 4,300 ราย

มีรายงานว่าทั้งในกรุงการากัสและเมืองชายฝั่งลาไกวรา (La Guaira) ที่อยู่ใกล้เคียง มีเสียงร้องขอความช่วยเหลือดังออกมาจากใต้ซากอาคารที่พังถล่มลงมา

สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกา (USGS) ระบุว่า แผ่นดินไหวระลอกแรกมีขนาด 7.2 ตามด้วยแผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงยิ่งกว่าคือขนาด 7.5 ในเวลาเพียงไม่กี่วินาทีต่อมา โดยเหตุการณ์ทั้งสองครั้งเกิดขึ้นในระดับตื้น ซึ่งส่งผลให้เกิดความเสียหายรุนแรงยิ่งขึ้น

คาดว่าอาจมีผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นอีกจำนวนมาก ขณะที่ประชาชนอีกส่วนหนึ่งต้องกลายเป็นคนไร้บ้าน หรือต้องออกมานอนตามท้องถนนเนื่องจากหวาดกลัวเกินกว่าจะพักอาศัยอยู่ในอาคารที่ได้รับความเสียหายและไม่ปลอดภัยหลังเกิดภัยพิบัติครั้งนี้

สำหรับเหตุแผ่นดินไหวรุนแรงครั้งนี้เกิดขึ้นเมื่อเวลา 18:04 น. ตามเวลาท้องถิ่นของวันพุธที่ผ่านมา ซึ่งตรงกับวันหยุดนักขัตฤกษ์ของเวเนซุเอลา ทำให้มีประชาชนอยู่บ้านมากกว่าในวันธรรมดา

ข้อมูลจากสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐฯ ระบุว่าแผ่นดินไหวทั้งสองครั้งมีจุดศูนย์กลางในระดับตื้น โดยครั้งแรกเกิดขึ้นที่ความลึก 20.3 กิโลเมตรใต้ผิวดิน และครั้งที่สองที่ความลึก 10 กิโลเมตร

ฮอร์เก โรดริเกซ ประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติเวเนซุเอลา รายงานเมื่อวันพฤหัสบดีว่ายอดผู้เสียชีวิตเพิ่มสูงขึ้น หลังจากที่ เดลซี โรดริเกซ รักษาการประธานาธิบดีได้ประกาศภาวะฉุกเฉินแล้ว

หลายประเทศได้ให้คำมั่นว่าจะสนับสนุนภารกิจกู้ภัย โดยทางการสหรัฐฯ สัญญาว่าจะมอบเงินช่วยเหลือมูลค่า 150 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 5 พันล้านบาท) ทั้งนี้ กองทัพสหรัฐฯ ระบุในแถลงการณ์ว่าจะส่งเรือและเครื่องบินขนส่งไปสนับสนุนทีมค้นหาและกู้ภัย รวมถึงปฏิบัติการบรรเทาทุกข์อย่างเร่งด่วน

อย่างไรก็ตาม มีแนวโน้มว่า ยอดผู้เสียชีวิตจะเพิ่มสูงขึ้นอีก โดยสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐฯ ระบุว่า "มีความเป็นไปได้ที่จะเกิดความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สินในวงกว้าง รวมถึงความเสียหายในระดับรุนแรง"

หน่วยงานดังกล่าวประเมินว่า มีโอกาส 42% ที่ยอดผู้เสียชีวิตจะสูงกว่า 10,000 ราย และมีโอกาส 33% ที่จะสูงกว่า 100,000 ราย อันเป็นผลมาจากเหตุแผ่นดินไหวครั้งนี้ โดยการประเมินอิงจากปัจจัยหลายประการ อาทิ ข้อมูลเหตุแผ่นดินไหวในอดีตที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน และจำนวนประชากรในพื้นที่ใกล้เคียง

ตัวเลขคาดการณ์เหล่านี้จัดทำขึ้นเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานด้านบรรเทาสาธารณภัยและไม่ใช่การพยากรณ์ที่ระบุตัวเลขแม่นยำตายตัว แต่เป็นการคำนวณโดยอ้างอิงข้อมูลแผ่นดินไหวในอดีตที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน รวมถึงปัจจัยอื่นๆ เช่น ขนาดและความลึกของจุดเกิดแผ่นดินไหวแต่ละครั้ง

แผ่นดินไหวเขย่าเวเนซุเอลาในช่วงเวลาแห่งความไม่แน่นอน

ภัยพิบัติทางธรรมชาติร้ายแรงครั้งนี้ถือเป็นความสูญเสียครั้งใหญ่ของประเทศที่กำลังจมอยู่ในความไม่แน่นอนอยู่ก่อนแล้ว ทั้งด้านการเมืองและเศรษฐกิจ

เป็นเวลาไม่ถึงหกเดือนแล้วนับตั้งแต่ นิโกลัส มาดูโร ผู้นำฝ่ายซ้ายซึ่งปกครองประเทศมาตั้งแต่ปี 2013 ถูกกองกำลังสหรัฐฯ บุกจับกุมในช่วงเช้ามืดที่ทำเนียบประธานาธิบดีในกรุงการากัส และถูกนำตัวไปยังนครนิวยอร์กเพื่อขึ้นศาลในข้อหาค้ายาเสพติด

นับแต่นั้นมา เวเนซุเอลาถูกปกครองโดย เดลซี โรดริเกซ พันธมิตรและอดีตรองประธานาธิบดีของ มาดูโร สร้างความผิดหวังให้กับกลุ่มผู้สนับสนุนฝ่ายค้านที่หวังว่ารัฐบาลทรัมป์จะแต่งตั้ง มาเรีย คอรินา มาชาโด ผู้นำฝ่ายค้านขึ้นมาบริหารประเทศแทน

การตอบสนองต่อเหตุแผ่นดินไหวของ รักษาการประธานาธิบดีได้เปิดเผยให้เห็นถึงสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปและสิ่งที่ยังคงเหมือนเดิมนับตั้งแต่การบุกจับกุมอดีตผู้นำเมื่อเดือน ม.ค. รวมถึงความท้าทายมากมายที่ประเทศกำลังเผชิญอยู่

กว่าที่เดลซี โรดริเกซได้กล่าวแถลงต่อประชาชนผ่านทางสถานีโทรทัศน์แห่งรัฐ วีทีวี (VTV) เวลาก็ล่วงไปมากกว่าสองชั่วโมงหลังเกิดเหตุแผ่นดินไหว

ก่อนหน้านั้น ข้อมูลอย่างเป็นทางการก็มีอยู่อย่างจำกัดมากเพราะช่องทางการสื่อสารไปยังพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุดบางแห่งถูกตัดขาด ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากข้อจำกัดที่รัฐบาล มาดูโร จำกัดการทำงานของสื่ออิสระ ซึ่งนำไปสู่การปิดสถานีวิทยุและเว็บไซต์ข่าวท้องถิ่นหลายร้อยแห่ง ซึ่งในอดีตสื่อเหล่านี้ถือเป็นหัวใจสำคัญในการรายงานความคืบหน้าในระดับท้องถิ่น

ขณะแถลงการณ์ โรดริเกซ ถูกยืนขนาบข้างโดย ดิออสดาโด คาเบโย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พันธมิตรที่เหนียวแน่นอีกคนหนึ่งของ มาดูโร และฮอร์เก พี่ชายของเธอ ซึ่งดำรงตำแหน่งประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ และได้ทำพิธีสาบานตนให้เธอเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีรักษาการไม่กี่วันหลังจาก มาดูโร ถูกจับกุม

ต่างจากที่เขาเคยทำบ่อยครั้งในช่วงหลายเดือนก่อนการแทรกแซงทางทหารโดยสหรัฐฯ คาเบโยไม่ได้สวมชุดเครื่องแบบทหาร เขายืนนิ่งอยู่ข้าง ๆ โรดริเกซเช่นเดียวกับพี่ชายของเธอ

รักษาการประธานาธิบดีโรดริเกซ แสดงอาการสั่นไหวอย่างเห็นได้ชัดขณะกล่าวสุนทรพจน์ ซึ่งเธอได้เรียกร้องถึง "ประการแรกและสำคัญที่สุด" คือให้ประชาชนชาวเวเนซุเอลาสามัคคีกัน หลังจากที่มีความคิดแตกแยกกันมานานกว่าทศวรรษระหว่างกลุ่มที่สนับสนุน มาดูโร และ ฮูโก ชาเวซ ผู้เป็นที่ปรึกษาและผู้นำคนก่อน กับกลุ่มที่ต่อต้านเขา

เธอยังได้ประกาศภาวะฉุกเฉินและมอบหมายให้พลเอก ฮวน เออร์เนสโต ซุลบารัน ผู้บัญชาการกองกำลังพิทักษ์ชาติของเวเนซุเอลา เป็นผู้นำในการรับมือเหตุฉุกเฉิน

ตลอดระยะเวลากว่า 25 ปีที่ ชาเวซ และ มาดูโร ครองอำนาจ ตำแหน่งสำคัญในรัฐบาลมักถูกถือครองโดยนายทหารระดับสูง

กระทรวงต่าง ๆ ของรัฐหลายแห่งตกอยู่ในมือของเหล่านายพลมานานหลายปี และนักวิเคราะห์กล่าวว่า นี่เป็นหนึ่งในสาเหตุผลที่โครงสร้างพื้นฐานของเวเนซุเอลาเสื่อมโทรมลงมาก เพราะขาดความเชี่ยวชาญของผู้ที่ดำรงตำแหน่งเหล่านั้น

ภายใต้การจับตามองของรัฐบาลทรัมป์ เมื่อไม่นานมานี้ โรดริเกซ ได้เปลี่ยนตัวนายพลที่ดูแลกระทรวงการเคหะมาเป็นพลเรือนที่จบการศึกษาด้านสถาปัตยกรรม และเปลี่ยนตัวนายพลที่ดูแลกระทรวงไฟฟ้ามาเป็นวิศวกรไฟฟ้า

อย่างไรก็ตาม การขาดแคลนสิ่งของจำเป็นมาหลายปี ซึ่งซ้ำเติมด้วยมาตรการคว่ำบาตรจากสหรัฐฯ และการบริหารจัดการที่ผิดพลาด ทำให้ที่อยู่อาศัยของรัฐโดยเฉพาะส่วนใหญ่เกิดการเสื่อมโทรมลง

ตัวอย่างเช่น การขาดแคลนปูนซีเมนต์ซึ่งเกิดจากการล่มสลายของอุตสาหกรรมซีเมนต์ของรัฐหลังจากการโอนกิจการเอกชนมาเป็นของรัฐในยุคของ ชาเวซ ส่งผลให้การซ่อมแซมที่จำเป็นเร่งด่วนมักไม่ได้ดำเนินการในอาคารและบ้านเรือนต่าง ๆ ทำให้สิ่งปลูกสร้างเหล่านี้มีโอกาสพังถล่มลงมาได้ง่ายขึ้น

อำนาจและอิทธิพลของกองทัพตลอดสองทศวรรษที่ผ่านมายังหมายความว่า การจัดหาอาวุธยุทโธปกรณ์ให้กองทัพมักมีความสำคัญเหนือกว่าการจัดหาเครื่องมือและยานพาหนะที่ทันสมัยให้แก่หน่วยป้องกันภัยพลเรือน

เมื่อตระหนักถึงข้อบกพร่องเหล่านี้ โรดริเกซจึงได้แสดงความขอบคุณต่อรัฐบาลต่างประเทศที่ได้ยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือ โดยกล่าวถึงประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ รวมถึงรัฐบาลของเขาเป็นพิเศษ ว่าพวกเขา 'ติดต่อประสานงานกับเจ้าหน้าที่ของเราทุกคนอยู่ตลอดเวลา เพื่อเสนอความช่วยเหลือและแสดงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน'

นอกจากนี้ เธอยังกล่าวว่าเธอได้พูดคุยกับประธานาธิบดีของสาธารณรัฐโดมินิกันและเอลซัลวาดอร์ และขอบคุณประธานาธิบดีของชิลี ซึ่งทุกคนล้วนเป็นผู้นำของรัฐบาลฝ่ายขวา

แม้ว่าการเสนอความช่วยเหลือจะเป็นเรื่องที่ไม่น่าแปลกใจนักหลังจากเหตุแผ่นดินไหวที่สร้างความเสียหายอย่างหนักเช่นนี้ แต่ข้อเท็จจริงที่ว่า โรดริเกซยอมรับความช่วยเหลือเหล่านี้ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนจากนโยบายของ มาดูโร ผู้ซึ่งยอมรับความช่วยเหลือจากพันธมิตรที่มีอุดมการณ์เดียวกันเท่านั้น

สำหรับชาวเวเนซุเอลาทุกคนที่ตื่นขึ้นมาพบกับภาพความสูญเสีย และโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับญาติของผู้ที่ถูกฝังอยู่ใต้ซากปรักหักพัง การเปิดกว้างให้ยอมรับความช่วยเหลือที่จำเป็นอย่างยิ่งนี้ จะมอบประกายแห่งความหวังให้กับพวกเขาในช่วงเวลาแห่งความทุกข์ทรมานและความไม่แน่นอนนี้

นอกจากปัญหาด้านเสถียรภาพทางการเมืองแล้วที่เป็นต้นตอของปัญหาระดับโครงสร้าง โดยเฉพาะเกี่ยวกับการดูแลรักษาความปลอดภัยในทรัพยสินประชาชนและมาตรการรับมือกับเหตุฉุกเฉิน เวเนซุเอลายังเผชิญกับปัญหาเศรษฐกิจถดถอยรุมเร้ามานานหลายปี

สำนักงานข่าวรอยเตอร์ (Reuters) รายงานเมื่อเดือน ก.พ. โดยอ้างการคาดการณ์ของบริษัทวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ในเวเนซุเอลา ที่ประเมินว่าอัตราเงินเฟ้อในเวเนซุเอลาอยู่ที่ประมาณ 400% เมื่อปีที่ผ่านมา โดยประเทศประสบกับภาวะเศรษฐกิจตกต่ำมาอย่างยาวนาน

ขณะที่ ธนาคารกลางของเวเนซุเอลารายงานอัตราเงินเฟ้อในเดือน ก.พ. ที่ผ่านมาอยู่ที่ 14.6% ลดลงจาก 32.6 % ในเดือน ม.ค. ที่ผ่านมา