Moja kwa moja, Urusi yashambulia treni ya Ukraine muda mfupi baada ya Boris Johnson na maafisa wakuu wa Ulaya kuondoka kituoni

Moja kwa moja

Abdalla Seif Dzungu

1. Dakika 5 zilizopitaMfumo wa mahakama wa Iran unasema umetaifisha mali za watu 249 kwa tuhuma za 'kushirikiana na Israel'

   Mfumo wa mahakama wa Iran ulitangaza kuwa umetaifisha mali za watu 249 kwa tuhuma za "kufanya ujasusi na kushirikiana na Israel pamoja na nchi zenye uadui."

   Shirika la Habari la Mizan, chombo cha habari cha taasisi hiyo, liliandika kuwa katika miezi ya hivi karibuni, "mali za watu wengi walioisaliti nchi na wananchi wake zimetaifishwa kwa amri ya mahakama."

   Watu hao wameelezwa kuwa ni "watu wenye uhusiano" na Israel pamoja na nchi zenye uadui.

   Mfumo wa mahakama wa Iran umesema kuwa mali na rasilimali 143 zinazomilikiwa na watu waliofanya "kampeni za propaganda au vitendo dhidi ya nchi na kwa maslahi ya serikali zenye uadui" zimetaifishwa mjini Tehran.

   Kwa mujibu wa taasisi hiyo, visa vingi vya kutaifisha mali na kufungia akaunti za benki pia vimefanyika kote nchini Iran: "Kwa jumla, mali za watu 240 walioisaliti nchi zimetaifishwa kwa amri ya mahakama kupitia hatua za kisheria."

2. Saa 1 iliyopitaIran yasema imetungua ndege isiyo na rubani juu ya Mlango-bahari wa Hormuz

   Shirika la Habari la Jamhuri ya Kiislamu (IRNA) limeripoti kuwa ndege isiyo na rubani aina ya MQ-1 ilitunguliwa na Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi katika eneo la Mlango-bahari wa Hormuz.

   Idara ya Uhusiano wa Umma ya jeshi hilo ilieleza kuwa ndege hiyo ilizuiwa na "kuharibiwa" na mfumo mpya wa kisasa wa ulinzi wa anga wa jeshi hilo, chini ya usimamizi wa mtandao jumuishi wa ulinzi wa anga.

   Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi halijatoa maelezo zaidi kuhusiana na taarifa hii.

   Umuhimu wa mkondo wa Bahari wa Bab el-Mandeb unaotishiwa na Wahouthi ni upi?

   Wahouthi: Je, waasi wa Yemen wana nguvu kiasi gani?

3. Saa 1 iliyopitaKenya miongoni mwa nchi za Afrika zinazokuza mazao yaliyobadilishwa vinasaba

   Kenya ni miongoni mwa nchi za Kiafrika zilizoorodheshwa kuwa na mazao yaliyobadilishwa vinasaba yanayolimwa kibiashara, pamoja na Afrika Kusini, Nigeria, Ethiopia, Eswatini, Sudan na Malawi.

   Nchini Kenya, zao linalohusishwa na kilimo cha kibiashara kwa sasa ni pamba ya Bt.

   Taarifa hii iko katika orodha ya kimataifa ya viumbe vilivyobadilishwa vinasaba vilivyouzwa iliyochapishwa na Mamlaka ya Kitaifa ya Usalama wa Viumbe, ikijumuisha mimea, wanyama, vijidudu na chanjo za mifugo kufikia Juni 2026.

   Pamba ya Bt ni mmea wa pamba uliobadilishwa vinasaba ulioundwa kujikinga dhidi ya wadudu fulani waharibifu, hasa funza wa Afrika, mdudu mkubwa wa pamba nchini Kenya, na neno "Bt" linatokana na Bacillus thuringiensis, bakteria wa udongo wa kiasili ambaye sifa yake ya kuua wadudu ulimfanya kuingizwa kwenye mmea wa pamba.

   Kenya iliidhinisha kilimo na uingizaji wa mbegu za pamba ya Bt mnamo Desemba 2019, huku upandaji wa kibiashara ukianza mwaka 2020.

   Hii ilianzishwa baada ya miaka mingi ya kushuka kwa tasnia ya pamba nchini, ambayo ilikuwa imeathiriwa na wadudu, mavuno ya chini, gharama kubwa za pembejeo, mifumo dhaifu ya mbegu, na matatizo katika mnyororo wa thamani wa pamba.

4. Saa 3 zilizopitaBei ya mafuta yapanda kwa dola 3 baada ya Wahouthi kudhibiti eneo la Bab al-Mandab

   Wakati ripoti za mashambulizi mapya ya Wahouthi dhidi ya maeneo ya Saudi Arabia zikitolewa Jumatatu asubuhi, bei ya mafuta katika masoko ya kimataifa ilipanda kwa zaidi ya dola tatu kufuatia habari hizo.

   Mafuta ghafi ya aina ya Brent yaliuzwa kwa dola 108.20 kwa pipa katika masoko ya Jumatatu asubuhi, ongezeko la dola 3.60 kutoka bei ya awali.

   Ongezeko hili linakuja licha ya ukweli kwamba hakuna mgogoro mpya kama ule uliotokea kati ya Iran na Marekani wiki iliyopita uliyoripotiwa mwishoni mwa juma; hata hivyo, mashambulizi ya Wahouthi dhidi ya miundombinu ya mafuta ya Saudi Arabia yaliongezeka, jambo lililoilazimu Riyadh kusimamisha shughuli za mfumo wa mabomba ya mafuta ya "Mashariki-Magharibi".

   Umuhimu wa mkondo wa Bahari wa Bab el-Mandeb unaotishiwa na Wahouthi ni upi?

   Wahouthi: Je, waasi wa Yemen wana nguvu kiasi gani?

   Jinsi Iran ilivyotaka kumuua mmoja wa wanangu – Netanyahu

   Je, Netanyahu anajiandaa kuishambulia tena Iran?

5. Saa 3 zilizopitaSaudi Arabia yaonya raia wake katika maeneo mawili yanayopakana na Yemen

   Shirika la Ulinzi wa Raia la Saudi Arabia lilitoa maonyo siku ya Jumapili kuhusu mashambulizi yanayowezekana katika maeneo mawili yanayopakana na Yemen.

   Maonyo haya, yaliyotolewa kwa ajili ya mji wa Abha na eneo linalozunguka mji wa Khamis Mushait, yalifutwa haraka.

   Maonyo hayo yalitolewa muda mfupi baada ya vyombo vya habari vya Houthi kuripoti mashambulizi ya Saudi Arabia kaskazini mwa Yemen, karibu na mpaka.

   Mgogoro kati ya Houthi wanaoungwa mkono na Iran na vikosi vya serikali ya Yemen vinavyoungwa mkono na Saudi Arabia umeongezeka tangu wiki iliyopita.

   Baada ya Houthi kutangaza kizuizi cha majini mnamo Julai 20 kujibu kizuizi cha Saudi Arabia, mgogoro wao na vikosi vya serikali ya Yemen umeongezeka.

   Wiki iliyopita, Houthi walichukua udhibiti kamili wa pwani ya magharibi ya Bahari Nyekundu na Mlango-Bab al-Mandab katika shambulio kubwa, na kuwafukuza wanajeshi wa serikali.

   Umuhimu wa mkondo wa Bahari wa Bab el-Mandeb unaotishiwa na Wahouthi ni upi?

   Wahouthi: Je, waasi wa Yemen wana nguvu kiasi gani?

6. Saa 4 zilizopitaBayern Munich wamnyatia Florian Wirtz wa Liverpool

   Bayern Munich wanafuatilia kwa karibu kiungo wa Ujerumani Florian Wirtz, mwenye umri wa miaka 23, katika klabu ya Liverpool. (Teamtalk)

   Liverpool inaweza kuvunja rekodi yake ya usajili kwa kumsajili mshambuliaji wa Brazil wa Bournemouth, Rayan, mwenye umri wa miaka 20, msimu ujao. Timu hiyo italazimika kulipa pauni milioni 130 iwapo itaamua kutumia kipengele cha mkataba kinachomruhusu mchezaji huyo kuondoka kwa kiasi hicho. Kifungu hicho kitaanza kutumika mwaka 2027. (Football Insider)

   Liverpool wana kipengele cha kulipa euro milioni 55 (£47.2m) ili kumsajili moja kwa moja beki wa Uruguay Ronald Araujo, mwenye umri wa miaka 27, baada ya kumchukua kwa mkopo kutoka Barcelona. (Fabrizio Romano via Caught Offside)

   Juventus haiko tayari kumuuza Pierre Kalulu katika dirisha la usajili la Januari, licha ya Manchester United na Liverpool kuhusishwa na uwezekano wa kumsajili beki huyo wa Ufaransa mwenye umri wa miaka 26. (Manchester Evening News)

   Kocha wa Borussia Dortmund, Niko Kovac, ameondoa uwezekano wa klabu hiyo kumsajili tena winga wa zamani wa Manchester United, Jadon Sancho, mwenye umri wa miaka 26, ambaye kwa sasa hana klabu. (Mirror)

   Wakala wa Sancho amefanya mazungumzo na klabu kadhaa za Ligi Kuu England kuhusu uwezekano wa mchezaji huyo kujiunga na moja ya klabu hizo. (Football Insider),

   Borussia Dortmund imeungana na Manchester United kuonyesha nia ya kumsajili kiungo wa Leicester City, Louis Page, huku klabu hiyo ya Ujerumani ikiwa imetuma maskauti kumfuatilia Mwingereza huyo mwenye umri wa miaka 18. (Teamtalk),

   Klabu za Championship pamoja na Celtic zinafikiria kumsajili beki wa Liverpool na timu ya taifa ya vijana ya England, Luke Chambers, mwenye umri wa miaka 22, katika dirisha la usajili la Januari. (Football Insider)

   Aliyekuwa mkurugenzi wa michezo wa Inter Milan, Piero Ausilio, anatarajiwa kujiunga na Tottenham, ambayo imempa Muitaliano huyo mwenye umri wa miaka 54 nafasi ya kazi kuanzia dirisha la usajili la Januari. (Gazzetta)

   Pia unaweza kusoma:

   Mtanzania Clara Luvanga avunja rekodi ya usajili wa soka la wanawake duniani?

   Lini Afrika itapata Ballon d'Or tena?

7. Saa 4 zilizopitaUrusi yashambulia treni ya Ukraine muda mfupi baada ya Boris Johnson na maafisa wakuu wa Ulaya kuondoka kituoni

   Droni ya Urusi imegonga treni karibu na mpaka wa Ukraine na Poland muda mfupi baada ya aliyekuwa Waziri Mkuu wa Uingereza, Boris Johnson, na maafisa wakuu wa usalama wa Ulaya kupita hapo.

   Hakuna majeruhi walioripotiwa kufuatia shambulio hilo huko Yahodyn, ambalo lililenga injini ya treni hiyo. Abiria wote walikuwa wameshaondolewa, kulingana na maafisa wa Ukraine.

   Johnson na washauri wengine wa usalama wa kitaifa wa Ulaya, akiwemo Jonathan Powell wa Uingereza, walikuwa wamepita kwenye njia hiyo hiyo kwa treni tofauti walipokuwa wakirejea kutoka kwenye mkutano mjini Kyiv.

   Urusi ilisema ilishambulia "miundombinu ya reli" magharibi mwa Ukraine, lakini kampuni ya reli ya serikali ya Ukraine, Ukrzaliznytsia, ilisema kuwa "kuna uwezekano mkubwa kuwa lengo la droni hiyo lilikuwa treni ya kidiplomasia".

   Katika taarifa, ilisema treni hiyo "ilikuwa imeondoka kituoni mapema kuliko ilivyotarajiwa kutokana na mabadiliko ya ratiba... kufuatia vitisho vya mara kwa mara vya mashambulizi ya Urusi".

   Pia ilisema agizo la kuwaondoa abiria kwenye treni iliyoshambuliwa lilitolewa "dakika 15 tu" kabla ya shambulio hilo lililofanywa na droni ya Urusi inayotumia injini ya ndege.

   Mamlaka ya reli pia ilisema kuwa aliyekuwa mkuu wa CIA, David Petraeus, alikuwa ndani ya treni nyingine katika kituo cha Yahodyn wakati wa shambulio hilo la droni.

   Maafisa wa Ukraine na Poland walisema droni hiyo ya Urusi ilishambulia eneo lililoko umbali wa kilomita 2 kutoka mpaka wa Poland.

8. Saa 4 zilizopitaNatumai hujambo na karibu katika habari zetu za moja kwa moja