Moja kwa moja, Qatar yashinikiza makubaliano ya amani kati ya Marekani na Iran

Moja kwa moja

Na Asha Juma

1. Dakika 9 zilizopitaMaharamia wa Somalia waua wafanyakazi wa meli ya mafuta

   Wafanyakazi watano wa meli ya mafuta ya MT Honer 25 waliuawa na maharamia kabla ya vikosi vya usalama vya Puntland kuanzisha operesheni ya kuikomboa meli hiyo, naibu waziri wa habari wa Puntland ameambia BBC.

   Bile Qabowsade amesema vikosi vya Puntland vilianzisha operesheni ya kuirejesha meli hiyo chini ya udhibiti wa serikali, lakini maharamia walikuwa tayari wamewaua watu watano waliokuwa ndani yake.

   "Kwa bahati mbaya, maharamia walikuwa tayari wamewaua watu watano waliokuwa ndani kabla ya operesheni kuanza," alisema.

   Qabowsade alikanusha madai kwamba wafanyakazi hao waliuawa wakati wa mapigano kati ya maharamia na vikosi vya Puntland wakati wa operesheni hiyo.

   Kwa mujibu wa mamlaka za Puntland, waliofariki ni raia watatu wa Pakistan, mmoja wa India na mmoja wa Myanmar.

   Wafanyakazi wengine wanne walijeruhiwa, wakiwemo raia watatu wa Pakistan na mmoja wa India.

   Mamlaka za Puntland zilisema operesheni hiyo imekamilika na kwamba meli hiyo sasa iko salama chini ya udhibiti wa vikosi vya serikali.

   Maharamia 16 walikamatwa huku wengine wakitoroka na kuendelea kusakwa.

   Qabowsade pia alikanusha madai kuwa baadhi ya maharamia walisaidiwa kutoroka na vikosi vya Puntland.

   Vifo vya wafanyakazi hao vinaonekana kuwa vya kwanza vinavyohusishwa na maharamia wa Somalia katika zaidi ya miaka 10, kulingana na taarifa za mamlaka za Puntland. Serikali imekanusha madai kwamba waliuawa katika makabiliano kati ya vikosi vya usalama na maharamia wakati wa operesheni ya uokoaji.

   Pia unaweza kusoma

   Uharamia Somalia: BBC yazungumza na majambazi wa bahari kuu

   Mateka wa Iran aachiliwa na maharamia wa kisomali baada ya miaka minne

2. Dakika 24 zilizopitaChina yaonya EU dhidi ya vita vya kibiashara

   China imeahidi kutoa "jibu thabiti" ili kulinda sekta zake za viwanda iwapo Umoja wa Ulaya (EU) utaendelea na mpango wa kuweka vizuizi dhidi ya kampuni au bidhaa za China.

   Wizara ya Biashara ya China ilitoa onyo hilo ikijibu taarifa za waraka wa pamoja ulioandaliwa na baadhi ya nchi wanachama wa EU, unaopendekeza kuanzishwa kwa chombo maalum cha kushughulikia kile kinachoelezwa kuwa biashara isiyo ya haki na kuchukua hatua kali zaidi dhidi ya China.

   Katika taarifa iliyotolewa Jumanne usiku, wizara hiyo ilisema mpango huo ni "hatua ya ulinzi wa soko na ya upande mmoja" ambayo inaweza kuvuruga uthabiti wa biashara kati ya China na EU.

   "Iwapo upande wa Ulaya utaendelea kufanya mazungumzo na mashauriano na China huku ukiongeza shinikizo dhidi yake, hatua hiyo itadhoofisha kwa kiasi kikubwa imani ya pande zote na kuathiri mchakato mzima wa mazungumzo," wizara hiyo ilionya.

   Gazeti la serikali la Global Times liliripoti kuwa China inaweza kujibu kupitia hatua mbalimbali za sera, ikiwemo uchunguzi dhidi ya ubaguzi wa kibiashara, ukaguzi wa usalama wa sekta za viwanda na usambazaji, pamoja na kuchunguza athari za ruzuku zinazotolewa na serikali za kigeni.

   Pia unaweza kusoma:

   Namna tano China inaweza kujibu mapigo katika vita yake na Marekani

   China na Marekani: Nani kuibuka mbabe katika vita yao inayofukuta?

3. Dakika 34 zilizopitaMarekani yatoa zawadi nono kwa taarifa za makamanda wa Iran

   Kitengo cha Usalama wa Kitaifa cha Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani kimetangaza zawadi ya jumla ya dola milioni 15 kwa taarifa zitakazosaidia kuwatambua au kubaini walipo makamanda watatu wa ngazi za juu wa Kikosi cha Anga na Anga za Juu cha Walinzi wa Mapinduzi ya Iran (IRGC).

   Katika tangazo lililotolewa Jumanne chini ya programu ya "Rewards for Justice", jina la kwanza lililotajwa ni Brigedia Jenerali Abdullah Mehrabi, mkuu wa Shirika la Utafiti wa Kijeshi na Kujitegemea la Kikosi cha Anga cha IRGC.

   Jina la pili ni Ahmad Jafarabadi, aliyetajwa kama kamanda mwandamizi wa Kikosi cha Anga cha IRGC anayesimamia shughuli za operesheni za kikosi hicho. Hata hivyo, haijabainika wazi ikiwa anahusiana na Brigedia Jenerali Ali Jafarabadi, kamanda wa mpango wa anga za juu wa kikosi hicho, au ni mtu mwingine.

   Ali Asghar Norouzi, naibu kamanda anayehusika na utayari na kusaidia kikosi cha IRGC, ndiye mtu wa tatu ambaye Marekani imeahidi kutoa zawadi kwa taarifa zitakazosaidia kumtambua au kubaini alipo.

   Siku hiyo hiyo, Marekani pia iliweka vikwazo dhidi ya watu na taasisi 10 zinazohusishwa na Wizara ya Ulinzi ya Iran.

   Orodha hiyo, iliyotangazwa na Ofisi ya Udhibiti wa Mali za Kigeni (OFAC) ya Wizara ya Fedha ya Marekani, inajumuisha raia kutoka Iran, Mexico, China na Pakistan.

   Hatua hiyo inakuja baada ya kusambaratika kwa makubaliano ya Islamabad ambayo yalitarajiwa kufungua njia kuelekea makubaliano ya kudumu ya amani kati ya Iran na Marekani.

   Tangu kushindwa kwa makubaliano hayo, Marekani imeongeza shinikizo kwa Iran kupitia vikwazo vipya, ikiwemo hatua zinazolenga safari za kimataifa za mashirika ya ndege ya Iran.

   Soma Pia:

   Masharti 6 ambayo Iran inatoa kwa Trump ili kufungua Mlango bahari wa Hormuz

4. Saa 1 iliyopitaDangote na Ruto kuzindua kiwanda cha mafuta cha dola bilioni 16 Kenya

   Bilionea wa Nigeria, Aliko Dangote, na Rais wa Kenya William Ruto wanatarajiwa kuzindua rasmi Jumatano ujenzi wa kiwanda cha kusafisha mafuta cha dola bilioni 16, mradi unaolenga kukidhi mahitaji yanayoongezeka ya bidhaa za petroli katika Afrika Mashariki.

   Dangote anataka kuiga mafanikio ya kiwanda chake cha kusafisha mafuta chenye uwezo wa mapipa 700,000 kwa siku nchini Nigeria, wakati mataifa kama Kenya na Uganda yakijiandaa kuanza uzalishaji wa mafuta ghafi.

   Kiwanda hicho kinatarajiwa kukamilika mwaka 2030, kikilenga kupunguza gharama za mafuta katika kanda na kupunguza matumizi ya fedha za kigeni zinazotumika kuagiza bidhaa za mafuta zilizokwisha kusafishwa.

   "Ukiangalia Afrika Mashariki, na hata nchi nyingi kati ya 54 za Afrika, bado zinaagiza bidhaa za petroli kutoka nje," Dangote aliwaambia waandishi wa habari jijini Nairobi Jumanne.

   "Tunataka kuhakikisha tunajitosheleza katika bidhaa tunazotumia," aliongeza.

   Dangote amezipa serikali za nchi za kanda hiyo nafasi ya kumiliki kwa pamoja asilimia 30 ya hisa za kiwanda hicho.

   Mshauri Mkuu wa Uchumi wa Rais Ruto, David Ndii, amesema mahitaji ya bidhaa za petroli katika Afrika Mashariki yanakadiriwa kuwa kati ya tani milioni 20 na milioni 30 kwa mwaka.

   Kwa mujibu wa wataalamu wa sekta hiyo, kukidhi mahitaji hayo kutahitaji uwezo wa kusafisha zaidi ya mapipa milioni moja ya mafuta kwa siku.

   Soma Zaidi:

   Aliko Dangote aongoza orodha ya watu matajiri zaidi Afrika 2026

5. Saa 3 zilizopitaWalowezi wa Israel wazuia familia ya Wapalestina kurejea nyumbani

   Zaidi ya walowezi 100 wa Israel wameshambulia kijiji cha Jalud katika Ukingo wa Magharibi unaokaliwa kwa mabavu, na kuzuia familia ya Kipalestina kurejea nyumbani huku wakikabiliana na wanajeshi wa Israel, kwa mujibu wa mashahidi.

   Nyumba mbili za familia ya Tubasi katika kijiji hicho zilichukuliwa na walowezi wiki kadhaa zilizopita, wakati mashambulizi ya walowezi na unyakuzi wa ardhi yakiongezeka, hali ambayo imezua lawama kutoka kwa jumuiya ya kimataifa.

   Familia hiyo ilikuwa imehifadhiwa sehemu nyingine ndani ya kijiji hicho, kilicho kaskazini mwa mji wa Ramallah, hadi jeshi la Israel lilipokubali kuisindikiza kurejea nyumbani usiku wa Jumatatu na kuipa ulinzi dhidi ya walowezi.

   Hata hivyo, mashahidi walisema kuwa dakika chache baada ya familia hiyo kufika nyumbani, kundi la walowezi zaidi ya 100 lilifika eneo hilo.

   Walowezi hao walichoma nyumba hizo moto, wakaziba barabara za kuingia eneo hilo na kuwarushia mawe maafisa wa Israel. Jeshi la Israel limesema maafisa wake watatu walijeruhiwa katika vurugu hizo.

   "Kutokana na ghasia hizo, operesheni ya kuirejesha familia hiyo nyumbani haikukamilika," jeshi la Israel lilisema katika taarifa.

   Kwa mujibu wa mashahidi, wanajeshi waliwaelekeza wanafamilia hao kupanda juu ya paa la nyumba walipoingia walowezi, kabla ya kuwaondoa eneo hilo wakati makabiliano yalipozidi kuwa makali.

   Tukio hilo limeibua tena maswali kuhusu uwezo wa jeshi la Israel kudhibiti walowezi wanaopata ujasiri zaidi chini ya serikali ya mrengo wa kulia ya Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu, ambayo imesimamia upanuzi wa makazi na vituo vya walowezi katika Ukingo wa Magharibi.

   Soma Zaidi Hapa:

   Walowezi wa Israel wananyakua ardhi za Wapalestina wakati huu wa vita

   Kijiji kinacholala kwa hofu: Wapalestina wanaoshambuliwa na walowezi

   Walowezi wa Israel wananyakua ardhi za Wapalestina wakati huu wa vita

6. Saa 3 zilizopitaReal Madrid yamnyemelea nahodha wa Liverpool Van Dijk

   Real Madrid wanafikiria kumsajili nahodha wa Liverpool, Virgil van Dijk, mwenye umri wa miaka 35, huku beki huyo wa Uholanzi akitarajiwa kuwa mchezaji huru mwishoni mwa msimu. (Mundo Deportivo - in Spanish)

   Bayern Munich inatarajiwa kumpa mshambuliaji Mfaransa Michael Olise mkataba mpya hadi mwaka 2032, huku mkataba wake wa sasa ukitarajiwa kumalizika mwaka 2029. (Bild - in German)

   Hata hivyo, klabu hiyo ya Ujerumani imepuuzilia mbali uwezekano wa kumsajili kipa wa Everton na timu ya taifa ya England, Jordan Pickford, mwenye umri wa miaka 32.(TeamTalk)

   Mshambuliaji wa Crystal Palace na timu ya taifa ya Ufaransa, Jean-Philippe Mateta, mwenye umri wa miaka 29, ni miongoni mwa wachezaji wanaolengwa na Manchester United huku klabu hiyo ikitafuta kuimarisha safu yake ya ushambuliaji. (TeamTalk)

   Manchester United pia inapanga kumpa beki wa England Luke Shaw, mwenye umri wa miaka 31, mkataba mpya, huku mkataba wake wa sasa ukitarajiwa kumalizika mwishoni mwa msimu. (Football Insider)

   Bayern Munich pia inamnyemelea beki Mfaransa Jules Koundé, mwenye umri wa miaka 27, huku mchezaji huyo akianza msimu akiwa hapewi kipaumbele katika kikosi cha Barcelona. (Sport - in Spanish)

   Tottenham Hotspur imeonyesha nia ya kumsajili beki wa Korea Kusini Kim Min-jae, mwenye umri wa miaka 29, kutoka Bayern Munich. (Sport - in Spanish)

   Beki wa zamani wa Manchester United, Matteo Darmian, 36, anatarajiwa kuanza mazoezi na Bologna Jumatano, baada ya kuachana na Inter Milan mwishoni mwa msimu uliopita. (Gianluca Di Marzio - in Italian)

   Pia unaweza kusoma:

   Adhabu 3 zinazoweza kuikabili Man City baada ya kupatikana na hatia

7. Saa 3 zilizopitaQatar yashinikiza makubaliano ya amani kati ya Marekani na Iran

   Qatar imesema siku ya Jumanne kuwa ina matumaini juhudi zake za upatanishi kati ya Iran na Marekani zinaweza kuleta mafanikio, licha ya Rais wa Marekani Donald Trump kukanusha ripoti za vyombo vya habari zilizodai kuwa yuko tayari kulegeza vikwazo na kuachilia fedha za Iran zilizozuiwa ili kupata makubaliano kuhusu mpango wa nyuklia wa Tehran.

   Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Qatar, Majed al-Ansari, amesema Doha inaendelea kubadilishana ujumbe kati ya pande hizo mbili kwa lengo la kupata mwafaka ambao unaweza kuzuia madhara zaidi ya mzozo huo.

   "Tunabadilishana ujumbe kati ya pande husika na tunafanya kazi ya kutafuta msingi wa pamoja ili kufikia makubaliano yatakayotuokoa sote dhidi ya athari za mzozo huu," alisema al-Ansari.

   Marekani na Iran hadi sasa zimashindwa kupata suluhu ya kumaliza vita vilivyoanza mwezi wa nane. Mazungumzo yalionekana kuongezeka wakati wa mkutano wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa wiki iliyopita mjini New York, lakini hayajazaa matokeo kuhusu kufunguliwa tena kwa Mlango Bahari wa Hormuz.

   Qatar kwa mara nyingine imeibuka kama mpatanishi katika mzozo huo baada ya awali kusaidia kufanikisha makubaliano ya mwezi Juni yaliyosababisha kusitishwa kwa mapigano kwa muda mfupi. Maafisa wa Marekani na Iran walifanya mazungumzo tofauti na wapatanishi wa Qatar siku ya Jumatatu, ingawa haikufahamika kama mawasiliano zaidi yalifanyika Jumanne.

   Trump amesisitiza msimamo wake kwamba Iran haipaswi kuwa na silaha za nyuklia na kusema vita hivyo vitaisha hivi karibuni.

   Mzozo huo umeathiri uwezo wa kijeshi wa Iran na kudhoofisha zaidi uchumi wake, lakini Tehran imejibu kwa mashambulizi ya makombora na ndege zisizo na rubani dhidi ya washirika wa Marekani katika eneo la Ghuba.

   Pia imezuia sehemu ya usafiri wa meli za mafuta katika Mlango Bahari wa Hormuz, hali iliyochangia kupanda kwa bei za nishati duniani.

   "Sijui kama wako tayari kujisalimisha, lakini watajisalimisha tu," Trump aliwaambia waandishi wa habari siku ya Jumanne.

   Aliongeza kuwa, "Wanapitia hali mbaya sana."

   Usiku wa Jumatatu, Trump alikanusha kupitia mtandao wake wa Truth Social ripoti za Axios na CNN zilizodai kuwa alikuwa tayari kutoa nafuu ya vikwazo na kuachilia fedha za Iran zilizozuiwa nje ya nchi kama sehemu ya makubaliano ya mwisho, kwa sharti kwamba Iran ionyeshe maendeleo ya wazi kuhusu suala la nyuklia.

   "Hii si kweli. Sijawapa chochote," aliandika Trump kwenye Truth Social.

   Soma Zaidi Hapa:

   Trump akanusha madai ya kuilegezea Iran vikwazo

   Araqchi: Iran iko tayari kwa amani, lakini pia kwa vita vya maangamizi

   Yemen yadai kuwaua wataalamu wanne wa Iran

   Iran na Marekani zimebadili mbinu za kivita?

   Rubani wa F-15 wa Marekani asimulia alivyohangaika kwa saa 50 kwenye milima ya Iran

8. Saa 3 zilizopitaHujambo na karibu katika matangazo yetu mubashara.