Maraykanka oo sheegay in gantaal nooca Hellfire ah ku beegsadeen markab ku sii jeeday dalka Iiraan

Tebin toos ah

1. 31 Maajo 2026Lubnaan: Israa'iil waxay duqaymo ku dishay shaqaale caafimaad

   Wasaaradda caafimaadka ee Lubnaan ayaa ku dhawaaqday in "13" ka tirsan shaqaalaha caafimaadka ay ku dhaawacmeen duqeyn cirka ah oo Israel ay ka geysatay meel u dhow isbitaal ku yaal magaalada koonfurta Lubnaan ee Tire.

   Tani waxa ay imaaneysaa iyada oo Israa'iil ay sii waddo hawlgalkeeda milatari ee qotada dheer ee dhulka Lubnaan.

   Wasaaradda caafimaadka ee Lubnaan ayaa bayaan ay soo saartay ku sheegtay: “Cadawga Israa’iil ayaa weerar cirka ah ku qaaday agagaarka cisbitaalka Hiram ee magaalada Tire, waxaana ka dhashay dhaawaca 13 ka mid ah shaqaalaha cisbitaalka iyo burbur xooggan oo soo gaadhay xarunta.

   Bayaanka ayaa sidoo kale loogu baaqay beesha caalamka inay qaadaan tillaabo lagu joojinayo "balaarinta iyo xoojinta weerarada Israel."

2. 31 Maajo 2026Maaddo ku jirta cabitaan Soomaalidu isticmaasho oo la sheegay inay kansar sababto

   Cabitaannada caanka ah ee ay ku jirto aspartame waxaa ka mid ah cabitaanka shirkadda kooka koolla ee loo yaqaan Diet Coke, Coke Zero, Pepsi Max, iyo 7 Up Free, laakiin macaaneeyahan ayaa ku jira ilaa 6,000 oo cuntooyin kala duwan ah.

   Maaddadan waxaa la isticmaalayey tobannaan sano waxaana ansixiyay hay'adaha badbaadada cunnada, laakiin waxaa jiray muran badan oo ku xeernaa.

   IARC, oo ah garabka cilmi-baarista kansarka ee Ururka Caafimaadka Adduunka, ayaa dib u eegis ku sameyneysay ilaa 1,300 oo daraasadood, kuwaas oo ku saabsan xiriirka ka dhexeeya aspartame iyo kansarka.

   Wakaaladda wararka ee Reuters ayaa sheegtay in ay la hadashay ilo ku dhow hawlahan ay ururku wadaan, aspartame-na waxaa lagu suntay "Walxaha kansarka sababa" - laakiin waa maxay sumadani dhab ahaantii?

   BBC-du waxay fahamsan tahay in ogeysiisyada rasmiga ah ay samayn doonaan IARC iyo guddi khubaro gaar ah oo u xilsaaran maadooyinka cuntada - oo ay weheliso daabacaadda joornaalka caafimaadka ee Lancet Oncology 14ka bishan Luulyo 2023.

   Halkaan ka sii aqri...

3. 31 Maajo 2026Faransiiska oo ku baaqay shir deg deg ah oo Golaha Ammaanka ka yeesheen qabsashada Israa'iil ee qalcad taariikhi ah oo ku taalla Lubnaan

   Wasiirka arrimaha dibadda ee Faransiiska ayaa sheegay in uu ku baaqay shir deg deg ah oo ay isugu yimaadaan golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay ka dib markii ciidamada Israel ay qabsadeen Qasriga taariikhiga ah ee Beaufort ee dalka Lubnaan.

   Jean-Noël Barrot ayaa u sheegay BFM TV: "Waxaan codsaday kulan deg deg ah oo ay yeeshaan golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay, inkastoo aan aqoonsannahay xaqa ay Israa'iil u leedahay inay is-difaacdo, sida waddan kasta oo kale, ma jiraan wax sabab u noqon kara sii wadida howlgallada militari ee Israa'iil iyo horumarka dheeraadka ah ee ku wajahan dhulka Lubnaan."

   Waxa uu walaac ka muujiyay ballaarinta joogitaanka ciidamada Israa’iil ee dhulka Lubnaan, waxaana uu ku baaqay in arrintan ay baaraan golaha ammaanka.

   Wasiirka Difaaca Israa’iil ayaa maanta ku dhawaaqay in qalcadda taariikhiga ah ee istiraatiijiga ah ee Shaqif (Beaufort) ay qabsadeen ciidamadiisa.

   Waxa uu ku yiri qoraal uu soo dhigay kanaalka Telegram-ka: “Afartan iyo afar sannadood ka dib dagaalkii geesinimada lahaa ee Beaufort iyo maalintii la xusayay askartii lagu dilay dagaalkii koowaad ee Lubnaan (1982), ciidammadeennu waxay mar kale ku soo noqdeen qalcaddaas oo ay ka taageen calanka Israa’iil.

   Qasrigani waxa uu leeyahay aragti ballaadhan oo ku saabsan koonfurta Lubnaan waxaana loo arkaa mid aad muhiim u ah ciidan ahaan.

4. 31 Maajo 2026Xulka Koonfur Afrika oo caqabad kala kulmay fiisaha Mexico iyo dowladda oo si adag uga hadashay

   Wasiirka ciyaaraha Afrika ayaa dalbaday in sharaxaad laga bixiyo ka dib markii ay soo baxeen warar sheegaya in xulka kubbadda cagta dalkaasi uu dib u dhac ku yimid safar ay ku tagi lahaayeen dalka Mexico ka hor koobka adduunka sababo la xidhiidha fiisaha.

   Warbaahinta SABC ayaa sheegtay in "qalad maamul" uu sababay in ciyaartoyda qaar aan la siin fiisooyin. Faahfaahin kale lagama bixin.

   Isaga oo ka jawaabaya, wasiirka ciyaaraha Gayton McKenzie ayaa sheegay in uu u sheegay xiriirka kubbadda cagta Koonfur Afrika (Safa) "Waxaan u baahanahay warbixin, waana in tallaabo laga qaadaa kuwa mas'uulka ka ah fowdadan".

   "Waxaa naloo ekaysiinayaa doqomo," ayuu ku daray hadalkiisa. Safa ayaan wali ka hadlin arrintaan dhankooda.

   Kooxdan oo lagu naaneeso Bafana Bafana ayaa lagu wadaa in ay Jimcaha ku kulmaan dalka Jamaica ciyaar saaxiibtinimo oo ka dhici doonta dalka Mexico.

   Kadib waxa ay 11-ka June la ciyaari doonaan kulanka furitaanka koobka adduunka ee ay la ciyaarayaan Mexico, oo tartankan si wadajir ah ula marti galinaysa Maraykanka iyo Canada.

5. 31 Maajo 2026Japan iyo Shiinaha oo edeymo kulul isku jeediyay

   Japan ayaa diiday eedeymaha Shiinaha ee 'ciidamaynta cusub', waxayna walaac ka muujisay is ballaarinta militariga Shiinaha.

   Wasiirka gaashaandhigga Japan Shinjiro Koizumi ayaa diiday eedeynta Beijing ee ah in Japan ay u jiheysan tahay "Milatari cusub".

   Waxa uu taa beddelkeeda ku andacoodey in ballaarinta militariga Shiinaha iyo daah-furnaan la’aanta ay sabab u tahay walaaca beesha caalamka.

   Isagoo ka hadlayay maalintii ugu dambeysay ee shir-madaxeedka difaaca ee Singapore, Koizumi wuxuu sheegay in Shiinaha iyo "hubka weyn ee kaydka buux dhaafiyay" ay runtii walaac weyn ka muujiyeen beesha caalamka.

   Hadalkiisa ayaa loo arkaa jawaabta ugu adag ee Japan ay weli ka bixineyso dhaleeceynta joogtada ah ee Shiinaha, taasoo si isdaba joog ah u soo bandhigtay diidmo ku aaddan awoodda difaaca ee sii kordheysa ee Japan ee Ra'iisul Wasaare Sanai Takaichi.

   Xiriirka Japan iyo Shiinaha ayaa taariikh ahaan ahaa mid kacsan, sababta ugu weyn ayaana ah duulaankii Japan ku qaaday Shiinaha dagaalkii labaad ee adduunka.

   Maalin ka hor shirka Singapore, afhayeenka Wasaaradda Difaaca Shiinaha Jiang Bin ayaa ka digay "isbeddelka khatarta ah ee dib-u-habaynta Japan waa mid soo dedejinaysa" wuxuuna ku booriyay beesha caalamka inay qaadaan "tallaabooyin wadajir ah oo looga hortagayo militariga cusub ee Japan."

6. 31 Maajo 2026Israa’iil ayaa ku dhawaaqday inay qabsatay qalcadda taariikhiga ah ee koonfurta Lubnaan

   Wasiirka difaaca Israa’iil ayaa sheegay in la qabsaday qalcadda taariikhiga ah ee istiraatiijiga ah ee Shaqif (Beaufort) ee koonfurta Lubnaan.

   Israa’iil Katz ayaa sidoo kale sheegtay in howlgallada dhulka ah ee ciidamada Israa’iil ay ka wadaan koonfurta Lubnaan ee ka dhanka ah Xisbullah ay sii ballaarinayaan.

   Waxa uu ku qoray kanaalka Telegram-kiisa: “Afartan iyo afar sannadood ka dib dagaalkii geesinimada lahaa ee Beaufort iyo maalintii la xusayay askartii lagu dilay dagaalkii koowaad ee Lubnaan (1982), ciidammadeennu waxay mar kale ku soo noqdeen qalcaddaas oo ay halkaas ka taageen calanka Israa’iil.

   Waxa uu intaasi ku daray: “Iyadoo Ra’iisul wasaaraha Israa’iil Benyamin Netenyahu uu amar ku bixiyay, waxay ballaariyeen howlgallada ay ka wadaan Lubnaan, waxayna ka gudbeen webiga Litani, waxayna qabsadeen Beaufort, oo ah mid ka mid ah qodobbada ugu muhiimsan ee istaraatiijiyadeed ee lagu difaacayo deegaannada gobolka Galiil iyo xaqiijinta ammaanka ciidamadeenna.

   Sawirro ay wakaaladda wararka ee AFP soo saartay subaxnimadii Axadda ayaa muujinaya calanka ciidammada Israa'iil oo ka babanaya qalcadda, balse waxaa la maqlayaa rasaas iyo qiiq aad u xooggan oo laga arkayay deegaannada ku xeeran.

   Qasrigani waxa uu leeyahay aragti ballaaran oo ku saabsan koonfurta Lubnaan waxaana loo arkaa mid aad muhiim u ah ciidan ahaan.

7. 31 Maajo 2026Boqolaal qof ayaa lagu xiray dalka Faransiiska kadib dabaal degyadiiguusha PSG

   Isku dhacyo u dhexeeya taageerayaasha kubada cagta iyo booliska guud ahaan dalka France ayaa sababay in in ka badan 400 oo qof in la xiro kadib guushii Paris Saint-Germain (PSG) ee finalka Champions League ay la ciyaareen Arsenal.

   Kumanaan saraakiil ah ayaa la geeyay si ay u xakameeyaan qalalaasaha hakiyay adeegyada basaska, tareenada ee caasimadda Paris.

   Rashta iyo olol ayaa la shiday, iyadoo dhowr askari oo booliis ah ay ku dhaawacmeen iska hor imaadyada.

   Booliska ayaa sunta dadka ka ilmeysiisa u adeegsaday si ay u kala eryaan dad isugu soo baxay bartamaha magaalada.

   Rabshado la mid ah ayaa dhacay markii PSG ay ku guuleysatay isla koob la mid ah sanadkii hore, iyadoo dabaaldegga uu isku bedelay dhimasho.

   Markan, mas'uuliyiintuayay si wanaagsan ugu diyaar garoobeen "nidaam aad u adag, oo aad u adag", sida uu sheegay wasiirka arrimaha gudaha Laurent Nuñez.

8. 31 Maajo 2026Maraykanka oo saddex qof ku dilay weerar uu ku qaaday doon daroogo looga shakisnaa

   Milatariga Maraykanka ayaa sheegay in saddex qof lagu dilay weerar lagu qaaday doon looga shakisan yahay in ay siday daroogo oo maraysay bariga Badweynta Baasifigga, taas oo qayb ka ah ololaha ballaaran ee Washington ee ka dhanka ah kooxaha ay ku sheegtay in ay xiriir la leeyihiin "ka ganacsiga daroogada iyo argagixisada."

   Weerarkan ayaa daba socda weeraro dhowr ah oo kuwan la mid ah oo todobaadyadii la soo dhaafay lala beegsaday doomo marayey waddooyinka waaweyn ee tahriibka ee isaga kala goosha Koonfurta Ameerika iyo Waqooyiga Ameerika.

   Dadka dhaleeceeya ayaa sheegaya in weerarradu ay yihiin kuwo sii socda qaab ay ku dhinteen boqolaal qof tan iyo sannadkii hore, waxayna sii wadaan su'aalo la xiriira cadeymaha, isla xisaabtanka iyo sharciga caalamiga ah.

   Taas bedelkeeda, saraakiisha Maraykanku waxay ku doodayaan in weerarradani ay carqaladeeyaan kooxaha daroogada iyo inay gacan ka geystaan ​​ilaalinta amniga gobolka.

9. 31 Maajo 2026MSF oo ka digtay xanuun ka dilaacay dal ay Soomaali badani ka ganacsadaan

   Faafitaanka degdegga ah ee xanuunka Ebola ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo ayaa abuuray xaalad “si aad ah u walaac leh,” sida ay ka digtay hay’adda caafimaadka ee Médecins Sans Frontières (MSF).

   Isagoo ka hadlayay laba toddobaad kadib markii lagu dhawaaqay faafitaanka cudurka, ku-xigeenka agaasimaha MSF Dr Alan Gonzales ayaa sheegay in aan waligeed hore loo arag “xaalado sidaan u badan” oo cudurka ah in lagu diiwaangeliyo muddo sidaas u gaaban.

   Hadalladiisa ayaa yimid xilli madaxa Ururka Caafimaadka Adduunka (WHO), Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, uu booqday gobolka Ituri ee bariga Congo oo ah meesha ugu daran ee uu cudurku saameeyay si uu u kormeero dadaallada xakamaynta fayraska.

   Hadda waxaa jira in ka badan 1,000 kiis oo Ebola ah oo la tuhunsan yahay gudaha DR Congo, iyo ugu yaraan 246 dhimasho. Dalka deriska ah ee Uganda ayaa soo sheegay sagaal kiis oo la xaqiijiyay iyo hal dhimasho.

   Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, ayaa ka mid dalalka ay ganacsiyada ku leeyihiin Soomaali badan.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto

   Falanqayn: Maxaa xalay helay Arsenal ka dib Finalkeedii labaad ee Horyaalka Yurub?

   Sheeka-xariirada ay ciidanka Botswana ka sheegaan Janaraal Caydiid

10. 31 Maajo 2026War ka soo kordhay Trump oo ku saabsan qodobadii heshiiska Iiraan

    Warbaahinta Mareykanka ayaa sheegtay in Donald Trump uu dalbaday in wax laga beddelo dhowr qodob oo ka mid ah heshiis la soo jeediyay oo looga gol leeyahay in lagu soo afjaro dagaalka Bariga Dhexe.

    Sida uu sheegay wargeyska New York Times, isbeddelladan waxaa ka mid ah in shuruudaha heshiiska laga dhigo kuwo adag, waxaana qaabka dib loo eegay loo diray Iran si ay u qiimeyso.

    Sidoo kale, warbaahinta Axios ayaa sheegtay in Mr. Trump uu ku baaqay in la xoojiyo qodobbo la xiriira barnaamijka nukliyeerka Iran iyo uranium-ka la hodmeeyay.

    Wargayska New York Times ayaa sheegtay, iyadoo soo xiganeysa ilo xog-ogaal u ah arrinta, in madaxweynaha Mareykanka uu codsaday isbeddello lagu sameeyo nuqulka heshiiska ka dib markii uu dib u eegay. Ilaha ayaa sheegay in aan si buuxda loo caddeyn waxa ay isbeddelladaasi noqon doonaan, balse ay ujeeddadoodu tahay in la adkeeyo qaar ka mid ah qodobbada heshiiska.

    Sida ay sheegayaan ilo Mareykan ah, isbeddelladan waxay kordhin karaan muddada wada-xaajoodyada u dhexeeya dhinacyada dhowr maalmood oo dheeraad ah, isla markaana waxay dib u dhigi karaan go’aanka kama dambaysta ah ee heshiiska.

    Donald Trump ayaa Jimcihii ka qeyb galay kulan ka dhacay qolka xaaladaha degdegga ah ee Aqalka Cad oo looga hadlayay heshiiska, balse ma uusan shaacin go’aankiisa kama dambaysta ah kadib markii kulanka uu dhammaaday.

    Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto

    Falanqayn: Maxaa xalay helay Arsenal ka dib Finalkeedii labaad ee Horyaalka Yurub?

    Nin Giriigga u dhashayay oo basaasayay suxufi Irani ah oo xabsiga la dhigay iyo arrimo xasaasi ah oo lagu eedeeyay

11. 31 Maajo 2026Taliska dhexe ee Maraykanka oo sheegay inay beegsadeen markab ku sii jeeday Iiraan

    Ciidanka Mareykanka ayaa ku dhawaaqay inay gantaal ku dhufteen qolka matoorka ee markab isku dayayay inuu jebiyo go’doominta badda ee Iran maalintii Jimcaha.

    Taliska Dhexe ee Ciidanka Mareykanka (CENTCOM) ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in gantaal nooca Hellfire ah uu ku dhacay qolka matoorka ee markab sita calanka Gambia, laguna magacaabo Lion Star, kaas oo ku safrayay biyaha caalamiga ah isagoo ku sii jeeday deked ku taalla Iran oo ku taal Gacanka Cumaan.

    CENTCOM ayaa sheegtay in ka hor weerarka, ciidamada Mareykanka ay markabka uga digeen “in ka badan 20 jeer” iyagoo u sheegay inuu jebinayay xannibaadda badda ee Mareykanku ku soo rogay Iran.

12. 30 Maajo 2026Heesihii laga helay kombiyuutarkii Usaama bin Laden

    Sanadkii 2017 kii, CIA da Maraykanka ayaa baahisay ku dhawaad afar boqol oo dukumenti oo laga helay kumbiyuutarkii Usaama Bin-Laden oo ay ku soo qaaten weerarkii ay ku dileen.

    Dukumiintiyadaan ayaa isugu jiray codad, masawiro iyo muuqaalo. Sagaashan boqolkiiba xogta laga helay kombuyuutarkiisa waxay ku qornayd carabi, laakiin waxay u muuqatay in uu baranayay luuqado kale, sababtoo ah waxaa ku jiray qoraalada laga helay kombiyuutarkiisa, joornaalo ku qoran af Ingiriis.

    Xogtaan waxay sheegaysaa in bin Laden uu xiisayn jiray music ga oo uu haystay heeso u badan Hindi iyo kuwa kale oo lagu sameeyay afka Pashto ga ee looga hadlo waddanka uu waqtiga ku qaatay ee Afghanistan.

    Waxyaabaha laga helay gurigiisa waxaa kamid ah buugaag uu qoray Maulana Maududi oo ah aasaasaha xisbiga Jamaat -e- Islami ee ka dhisan Pakistan.

    Waxyaabaha laga helay computer ka bin Laden:

    Halkaan ka sii aqri

13. 30 Maajo 2026Maxay ahayd hadiyaddii laga qaaday Soomaaliya ee 'Nabi Ciise loo geeyay markii uu dhashay'?

    Waxaa khatar weyn ku jira geedaha malmalka iyo luubaanka ama fooxa ee Somaliland ka dib markii ay bateen howlaha dahab qodista oo dad badan ay u go'een.

    “Hadiyaddii dahabka, luubaanka iyo malmalka ahayd ee ay nabi ciise (CS) markii uu dhashay u geeyeen saddex nin oo caaqiliin ah waxaa laga qaaday halkan,” ayuu yiri nin oday ah oo hoos fadhiyay geed.

    Waxa aan Aadan Xasan Saalax kula kulmay buurta Daallo oo ah qeyb ka mid ah buuraha Golis oo ku taalla Jamhuuriyadda Iskeed Madax-banaanida ugu dhawaaqday ee Somaliland.

    “Waddooyinkii loo isticmaali jiray gaadiidka geela ee ilaa bariga dhexe gaari jiray ee qarniyo ka hor ayaa waxaa laga arki karaa halkan,” ayuu yiri Aadan.

    Halkaan ka sii aqri

14. 30 Maajo 2026Trump waxa uu qiyaamay diblomaasiyadda markii saddexaad: Mohsen Rezaei

    Taliyihii hore ee Ilaalada Kacaanka Mohsen Rezaei ayaa ku eedeeyay madaxweynaha Mareykanka Donald Trump "in uu qiyaamay diblomaasiyadda markii saddexaad" isaga oo sii wada go'doominta badda ee Iran iyo in uu "dalabkiisa xad dhaafka ah" ka sameeyo wadahadallada.

    Kadib markii Mojtaba Khamenei uu aabihiis kala wareegay hogaamiyaha saddexaad ee jamhuuriyadda islaamiga ah, warbaahinta Iran ayaa sheegtay in uu u magacaabay Rezaei la taliyihiisa dhanka ciidamada.

    Rezai ayaa ku qoray boggiisa X in Donald Trump "wuxuu mar kale caddeeyay inuusan ahayn gorgortan uuna isku dayayo inuu gaaro yoolal kale."

    Saraakiisha Iran-Maraykanka ayaa marar badan ku dhaleeceeyay Maraykanka inay qaadeen weerarro millatari iyo “khiyaano dublamaasiyadeed” intii lagu jiray dagaalkii 12-ka maalmood socday iyo dagaalkii dhowaa, iyadoo wadahadallo lala galay Iran.

15. 30 Maajo 2026Mareykanka ayaa diyaar u ah inuu dib u bilaabo weerarrada ka dhanka ah Iran haddii aan heshiis la gaarin – Wasiirka Difaaca

    Maraykanka ayaa diyaar u ah inuu dib u bilaabo weerarrada ka dhanka ah Iran haddii aan heshiis la gaarin, wasiirka gaashaandhigga Pete Hegseth ayaa sheegay Sabtidii, iyadoo wada-xaajoodayaasha Mareykanka iyo Iran ay doonayeen inay yareeyaan khilaafaadka sii ballaaranaya ee ka hortagaya heshiis.

    "Awoodeena inaan dib u bilowno marka loo baahdo... waan haysanaa, aad ayaana diyaar u nahay," Hegseth ayaa ka tiri Singapore.

    Kaydkayaga ayaa intaas ka sii xoog badan, haddii ay ahaan lahayd halkaas iyo adduunka oo dhanba, markaa si wanaagsan ayaannu ugu diyaargarownay,” ayuu raaciyay.

    Hegseth, oo ka hadlayay shir weyn oo Asia ay ku yeesheen hogaamiyayaasha difaaca, militariga iyo diblumaasiyiinta, ayaa sheegay in Mareykanka uusan dhabarka u jeedinin gobolka Asia-Pacific.

    “Waxaan isku mar qabsan karnaa labo shay, waxaan kordhineynaa awooda difaaceena, si aan dhawaan u helno 2, 3, 4 jeer hub si aan u xaqiijino in dhamaan qorshayaashayada (howlgalkeena) si sax ah loo maalgeliyo aduunka” ayuu yiri.

    Hegseth waxa uu sheegay in madaxweyne Donald Trump uu ahaa mid "samir" badan oo uu doonayo in uu sameeyo "heshiis weyn" kaas oo xaqiijin doona in Iran aysan helin hub.

16. 30 Maajo 2026Jawigu Baydhabo oo degan kadib dagaalkii saaka

    Wararka aan ka helayno magaalada Baydhabo ayaa sheegay in xaalku uu haatan degan yahay kadib dagaal kadis ahaa oo dhacay subaxnimadii hore ee saaka.

    Ganacsiyada ayaa dib u furmay, waxaana dib u bilowday isku socodka dadka, sida ay noo sheegeen dad ku sugan gudaha magaalada.

    Dhanka kale, war ka soo baxay dowladda Soomaaliya ayaa lagu sheegay in ciidamada ammaanka ay si buuxda gacanta ugu hayaan amniga magaalada, ciidankii weerarka soo qaadayna laga saaray magaalada.

    Dhanka ciidamada Laftagareen wax war ah lagma helin ilaa iyo haatan.

17. 30 Maajo 2026Madaxa WHO oo booqanaya xudunta cudurka Ebola

    Madaxa Ururka Caafimaadka Adduunka ayaa u socdaalaya xudunta cudurka Ebola ee hadda ka dillaacay - gobolka Ituri ee bariga Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo.

    Tedros Adhanom Ghebreyesus ayaa booqanaya dalka si uu u xoojiyo dadaalada lagu xakameynayo fiditaanka fayraska halista ah.

    Waxa uu ka digay in caqabado badan ay jiraan – sababtoo ah waa Virus naadir ah oo ilaa hadda aan la helin wax tallaal ah, gobolka laftiisana waxaa ka taagan colaado, dad badanna ay ku barakaceen, taasoo qeyb ka qaadaneysa faafitaanka cudurka.

    WHO waxa ay sheegtay in awoodda tijaabinta ay soo hagaagtay. Ugu horreyntii, hay'addu waxay sheegtay in 906 xaaladood oo looga shakisan yahay Ebola ay ka jiraan Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo (DRC), oo ay ku jiraan 223 looga shakisan yahay inay u dhinteen kuwaas oo baaritaan lagu hayay.

    Waxaa jira 125 kiis oo Ebola ah oo la xaqiijiyey DRC, oo ay ku jiraan 17 dhimasho ah oo la xaqiijiyey oo ka dhacay Ituri, Waqooyiga Kivu iyo Koonfurta Kivu, tan iyo markii uu dillaacay laba bilood ka hor.

    Waxaa sidoo kale jira sagaal kiis oo Ebola ah oo la xaqiijiyay in Uganda, ku dhawaad ​​​​saddex ka mid ah ay ka yimaadeen DRC, iyo hal dhimasho ah.

18. 30 Maajo 2026Booliska Soomaaliya oo sheegay in qasaare ka dhashay dagaalkii Baydhabo

    Taliyaha booliska Soomaaliyeed ee gobolka Baaya, Sadiiq Duushisho oo warbaahinta dhawaan kula hadlay Baydhabo ayaa sheegay in qasaare dhimasho iyo dhaawac ah uu ka dhashay dagaalkii saaka.

    "Saaka maydadkooda iyo dhaawacyadooda ayaa meel walba yaala, oo ilaa iyo hadda aan guraynaa", ayuu u sheegay warbaahinta isaga oo ka hadlayay ciidamadii saaka soo weeraray magaalada Baydhabo.

    Ma uusan sheegin tirada dhimashada iyo dhaawac midna iyo in dhanka ciiadamada dowladda qasaare soo gaaray intaba.

    Dhanka ciidamada daacadda u ah Laftagareem, kama aysan hadlin qasaare ka soo gaaray dagaalka.

19. 30 Maajo 202624 markab oo si nabad ah u maray Hormuz - Ilaalada Kacaanka Iran

    War qoraal ah oo ay soo saareen Ilaalada Kacaanka ayaa lagu sheegay in 24-markab oo ganacsi ay si nabadgalyo ah uga gudbeen marin biyoodka Hormuz 24-kii saac ee la soo dhaafay iyagoo kaashanaya ilaaliyaasha ammaanka ee ciidamadooda badda.

    Sida ay ku warantay wakaaladda wararka Iran ee IRNA, Ilaalada Kacaanka ayaa bayaan ay soo saareen gelinkii dambe ee Jimcihii ku sheegtay in 24-ka markab ay isugu jiraan kuwa shidaalka qaada iyo kuwa Konteenarada, kuwaas oo maray marin biyoodka Hormuz kadib markii ay heleen ruqsadihii loo baahnaa, waxaana ilaalinayey ciidamada badda ee Iran.

    Warku wuxuu intaa ku daray in "Ilaalada Kacaanku ay si joogto ah oo wax ku ool ah gacanta ugu hayaan marin biyoodka Hormuz waxayna diyaar u yihiin wakhti kasta inay jawaab cad ka bixiyaan weerar kasta ama khatar."

    Sida laga soo xigtay Ilaalada Kacaanka, waxay la wareegeen gacan ku haynta marin-biyoodkan muhiimka ah tan iyo horraantii bishii Maarso, ka dib hawlgalladii Mareykanka iyo Israa'iil ee ka dhanka ahaa Iran oo billowday dabayaaqadii bishii Febraayo, taasoo Iran ay ku tilmaantay qayb ka mid ah tallaabooyinkeeda difaac.

    Tallaabooyinkan ayaa keenay in xoogaa xaddidaad ah lagu soo rogo maraakiibta mareysa marin biyoodka Hormuz, oo ah mid ka mid ah marinnada badda ugu muhiimsan adduunka, kaas oo ay maraan qiyaastii 20 boqolkiiba shixnadaha saliidda iyo gaaska caalamiga ah.

20. 30 Maajo 2026Dagaal saaka ka dhacay Baydhabo

    Sida ay sheegayaan wararka aan ka helayno magaalada Baydhabo, saaka dagaal ayaa ku dhexmaray ciidamo taabacsan Cabdicasiis Maxamed Laftagareen iyo ciidamada dowladda federaalka ee ku sugan gudaha magaalada.

    Qasaaraha ka dhashay dagaalka ayaan wali la xaqiijin karin, balse waxaa jira muuqaal lagu sheegay in ay yihiin askar ku dhawaacantay dagaalka oo lagu daabacay baraha bulshada.

    Sida lagu daabacay bogga Facebook ee ciidanka booliska gaarka ah ee Haramcad, waxay sheegeen in ay gaari dagaal ku qabsadeen iska horimadkii saaka ka dhacay Baydhabo, iyo in magaaladu ay haatan nabad tahay.

    Dhanka kale, afhayeenkii xukumadii Koonfur Galbeed ee Cabdicasiis laftagareem, Ugaas Xasan ayaa qoraal kooban oo uu ku daabacay bartiisa Facebook saaka ku sheegay "daraawiishta koonfur galbeed waxey sibuuxda ula wareegeen magaalada Baydhabo", sheegasho aysan BBC du si madaxbanaan u xaqiijin karin.

    Ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo ciidamo isbahaysi ah oo taabacsan maamulka federaalka ayaa 30-kii Maarso 2026 gudaha u galay, kuna guuleystay inay la wareegaan inta badan magaalada Baydhabo, iyaga oo meesha ka saaray xukuumadii uu hugaaminayay madaxweyne Laftagareen.