Eedaysane maxkamad dhexdeeda ku dilay garsoorahii xukumay iyo sidii ay wax u dhaceen

Agaasimaha Isgaadhsiinta iyo Xidhiidhka Dadweynaha ee Xafiiska Xeer-ilaaliyaha Guud ee Deegaanka Oromada ee dalka Itoobiya, Mudane Geetaachoo Daasoo ayaa u sheegay BBC-da in la xidhay, baadhitaannana ay ku socdaan eedeysane dilay Garsoore maxkamadeed oo ahayd gabadh dacwad ku soo oogtay, xilli uu ku sugnaa Maxkamadda Degmada Walmara ee Gobolka Galbeedka Shawaa.

Maxkamadda Sare ee Oromada ayaa sheegtay in falkan naxdinta leh uu dhacay Maalintii Khamiista ee taariikhdu ahayd 4-ta Juun, 2026, xilli maxkamaddu ay ku dhawaaqaysay xukunka kama dambaysta ah ee kiiskaas.

Mudane Geetaachoo ayaa yidhi:

"Waxaan maqalnay in dhacdadan ay Khamiistii shalay ahayd ka dhacday Maxkamadda Degmada Walmara dhexdeeda."

Waxa uu intaa ku daray in maxkamaddu ay dhex-dhexaadinaysay dacwad la xidhiidha arrimaha qoyska, falkanna uu dhacay xilli la akhrinayay xukunka kama dambaysta ah ee ka dhanka ahaa eedeysanaha oo ay dacwaysay xaaskiisu.

"Ninkan waxa uu dacwad dhinaca qoyska ah kula jiray xaaskiisa, iyadoo uu kala dhaxeeyay khilaaf xooggan. Ka dib markii maxkamaddu ay go'aamisay furriinka labada dhinac, waxaa dib loo bilaabay dacwad kale oo ku saabsan qaybinta hantidii ay wada lahaayeen ninka iyo naagtu, waxaana la soo saaray xukun dhowr ah," ayay tidhi dowladda.

Iyadoo la raacayo go'aankaas si loo fuliyo xukunka maxkamadda, eedeysanaha ayaa fadhigii maxkamadda ka dhex sameeyay "fal dambiyeed dil ah" oo qorsheysan.

Mudane Geetaachoo oo sharraxaya qaabka uu falku u dhacay ayaa yidhi: "Waxaan helnay xog sheegaysa in xilli uu garsooruhu akhriyaysay go'aanka fulinta ee ugu dambeeyay, eedeysanuhu uu goobta kula kaftamay, ka dibna uu weerarka geystay isagoo dhex taagan dacwaddii ay joogtay dhibbanaha oo ahayd xaaskiisa."

Eedeysanahan oo lagu magacaabo Aqinaaw Baqqalaa ayaa toogasho ku dilay Garsoorihii dacwada gacanta ku haysay oo lagu magacaabi jiray Worqee Fakkansaa iyo xaaskiisii hore oo lagu magacaabi jiray Almaaz Makonnin. Weerarkaas kaddib, xaaskii ninkan ayaa isla qolkaas dhexdiisa ku geeriyootay, halka garsooruhuna ay geeriyootay ka hor intaan loola cararin cisbitaalka.

Sida uu sheegay Mudane Geetaachoo, ninka falka geystay wuxuu ahaa askari boolis ah oo hore, balse hadda hawlgab noqday, isagoo deganaa agagaarka aagga ay maxkamaddu ku taal.

Arinta ugu weyn ee su'aalaha dhalisay ayaa ah sida uu ninkan ula soo geli karo hub dhexda maxkamadda, xilli ay goobta ku sugnaayeen ciidammo boolis ah iyo ilaalada rasmiga ah ee maxkamadda kor kala socda.

"Sida sharcigu qabo, qof kasta waa in la baadho ka hor inta uusan gelin dhismaha maxkamadda. Laakiin sidee ninkan ugu suurtagashay in uu hub la galo gudaha? Tani waa arrin u baahan baadhitaan qoto dheer," ayuu yidhi Geetaachoo.

Waxa uu intaa ku daray: "Maaddaama ay jireen ilaalo goobta taagan iyo boolis ilaalinayay nidaamka maxkamadda, waxaa hadda socda baadhitaan madax-bannaan oo ku saabsan sida uu u helay fursadda uu hubka kula soo galay."

Eedeysanaha ayaa sidoo kale isku dayay in uu is dilo masiibada ka dib. Mudane Geetaachoo ayaa xaqiijiyay in ninkan uu hadda ku jiro gacanta booliska iyadoo lagu daawaynayo cisbitaalka magaalada Holataa. Ninkan ayaa haystay bistoolad iyo mindi, isagoo labadaba u adeegsaday in uu naftiisa waxyeello ugu geysto.

Ugu dambayntii, agaasimuhu wuxuu xusay in ninkan iyo gabadha uu dilay ay lahaayeen carruur, wuxuuna tilmaamay in ninkan uu qabay laba dumar ah oo uu dhammaantood maxkamad kula jiray, iyaga oo isku haystay arrimo la xidhiidha qaybinta hantida furriinka kaddib. Maxkamadda Sare ee Oromada ayaa sheegtay in shakhsiyaad kale oo lagu tuhmayo falkan la xidhay, baadhitaankuna uu si habsi leh u sii socon doono.