Japan oo sheegtay in booqashada Putin uu ku tagay jasiiradaha lagu muransan yahay ay tahay "wax aan gebi ahaanba la aqbali karin"

Ra'iisul Wasaaraha Japan Sanae Takaichi ayaa Khamiistii dhaleeceysay booqashadii ugu horreysay abid ee Vladimir Putin uu ku tago jasiiradaha Kuril ee lagu muransan yahay, iyadoo ku tilmaantay "wax gebi ahaanba aan la aqbali karin."

Warbaahinta dowladda Ruushka ayaa sheegtay in Putin uu booqday Iturup, oo Japan looga yaqaan Etorofu, taas oo ka mid ah afar jasiiradood oo ku jira silsiladda Kuril, kuwaas oo ay sheegtaan labadaba Ruushka iyo Japan.

"Booqashada Putin waxay sii xumeysay dareenka shacabka Japan ee ku aaddan Ruushka," ayay Takaichi u sheegtay wariyeyaasha, iyadoo ku adkaysatay in silsiladda jasiiradahaasi ay tahay "dhul gaar ah oo Japan ay leedahay marka loo eego taariikhda iyo sharciga caalamiga ah."

Labada dal ayaa muddo tobannaan sano ah ku muransanaa jasiiradaha Kuril, waxaana khilaafkan uu yahay sababta ugu weyn ee Moscow iyo Tokyo aysan u kala saxiixan heshiis nabadeed kaddib Dagaalkii Labaad ee Adduunka.

Jasiiradaha Kuril waxay ku yaallaan inta u dhexeysa Hokkaido ee waqooyiga Japan iyo Jasiiradda Kamchatka ee Ruushka. Afarta jasiiradood ee ugu koonfureed waxaa sheegata Japan, oo ugu yeerta "Dhulalka Waqooyi".

Jasiiradahaas waxaa maamula Ruushka. Dhammaadkii Dagaalkii Labaad ee Adduunka, Midowgii Soofiyeeti ayaa la wareegay silsiladda jasiiradaha, wuxuuna dalka ka masaafuriyay ku dhowaad 17,000 qof oo Japan u dhashay.

Intii uu booqashada ku jiray, Putin wuxuu dhadhamiyay ukunta kalluunka, wuxuuna la hadlay dadka deegaanka jasiiradaha, sida ay sheegtay warbaahinta dowladda Ruushka.

Isagoo Khamiistii ka hadlayay xafiiska ra'iisul wasaaraha, Takaichi wuxuu sheegay in booqashadiisu "ay dhaawacayso dareenka shacabka Japan" isla markaana ay "aan waafaqsanayn mowqifka joogtada ah ee Japan ee ku aaddan Dhulalka Waqooyi."

"Waxaan rajeynayaa in dhinaca Ruushku uu si dhab ah u qaato culayska iyo muhiimadda arrintan," ayay tiri.

Horraantii isla maalintaas, Wasiirka Arrimaha Dibadda Japan Toshimitsu Motegi ayaa sheegay in jasiiraduhu yihiin "dhul asal ahaan Japan leeyahay marka loo eego taariikhda iyo sharciga caalamiga ahba, waxaana dowladda Japan si adag uga soo horjeeddaa booqashadan."

Sanadihii la soo dhaafay, dadaalladii lagu xallinayay muranka dhuleed ayaa horumar yar sameeyay. Xiriirka labada dal ayaa sidoo kale weli ahaa mid qabow, iyadoo Japan ay cunaqabateyn ku soo rogtay Ruushka kadib duullaankii uu Ukraine ku qaaday sanadkii 2022.

Japan ayaa horey uga mudaharaadday booqashooyin ay mas'uuliyiin Ruush ah ku tageen jasiiradaha lagu muransan yahay, oo ay ku jireen Ra'iisul Wasaarihii Ruushka Mikhail Mishustin iyo madaxweynihii hore Dmitry Medvedev.

Jasiiradaha Kuril waxay Ruushka u yihiin goob istiraatiiji ah, waxaana dalkaasi tobankii sano ee la soo dhaafay xoojiyay joogitaankiisa milatari ee jasiiradaha. Jasiiradda Iturup waxaa Ruushku u adeegsadaa saldhigga ugu weyn ee diyaaradaha milatariga ee gobolka.

Bishii hore, maraakiib dagaal oo ay leeyihiin ciidamada badda Shiinaha iyo Ruushka ayaa maray marin biyood ku yaalla jasiiradaha Kuril, iyagoo sameynayay roondo wadajir ah.

Ruushku sidoo kale si joogto ah ayuu dhoollatusyo milatari uga sameeyaa agagaarka jasiiradaha, arrintaas oo Japan ay si adag u cambaareyso.