Iiraan oo ku hanjabtay in "Khaliijku uu mugdi geli doono" haddii Trump uu weeraro warshadaheeda tamarta

Xigashada Sawirka, Fatemeh Bahrami/Anadolu via Getty Images
Iiraan oo sii dhex maraysa dhexdhexaadiyeyaal ayaa ka digtay in ay " khaliijka ka dhigi doonto mid mugdi ah" haddii Donald Trump uu sii wado bar-tilmaameedsiga xarumaha tamarta ee dalka, oo uu bixiyo liis gaar ah oo bartilmaameedyo ah oo uu doonayo inuu weeraro, ka hor inta uusan madaxweynaha Maraykanku ka laaban hanjabaadiisa, laba sarkaal oo ka tirsan gobolka ayaa sidaa u sheegay AFP.
Trump ayaa ku hanjabay weerar ballaaran oo ka dhan ah Iiraan, oo ay ku jiraan xarumaha wax soo saarka tamarta, ka hor inta uusan dib u dhicin isbuucii hore, isagoo sheegay in Tehran, Saudi Arabia, UAE iyo Qatar ay ka codsadeen, dadaal ay ku doonayaan in xal diblumaasiyadeed la siiyo fursad kale.
Sarkaal ka tirsan khaliijka ayaa wakaaladda wararka ee AFP u sheegay in "Iiraan ay ku hanjabtay in ay khaliijka gelin doonto mugdi, dal dal, haddii Trump uu weeraro warshadaheeda korontada". Masuul kale oo ka tirsan gobolka ayaa xaqiijiyay runnimada fariimahan.
Labadan mas'uul ayaa codsaday in aan magacooda la shaacin sababo la xiriira xaasaasiyadda arrintan.
Trump wuxuu sheegay in weerarradu ay noqon lahaayeen "weerarkii ugu weynaa tan iyo Dagaalkii Labaad ee Adduunka," halka warbaahinta Mareykanka ay sheegeen inuu ka fiirsanayo inuu bartilmaameedsado kaabayaasha tamarta, taas oo uu si isdaba joog ah ugu hanjabay bilihii la soo dhaafay.
Labada il wareed ayaa tilmaamay in Iiraan ay dhexdhexaadiyeyaasha u sheegtay in weerar kasta oo lagu qaado warshadaheeda korontada uu la kulmi doono weerarro lagu bartilmaameedsanayo xarumo la mid ah oo ku yaal dalalka Khaliijka.
Sarkaalka Khaliijka ayaa sharraxay in, inkastoo Tehran ay hore u soo saartay digniino taa la mid ah, haddana digniintii ugu dambeysay ay ahayd "mid aad u daran" oo ay ku jireen "liis dheer oo bartilmaameedyo ah oo la weerari doono".
Sarkaalka ayaa sheegay in fariinta Iiraan ay ku jirto hanjabaad lagu bartilmaameedsanayo warshadaha korontada iyo xarumaha milixda, kuwaas oo dalalka Khaliijka ee lama degaanka ah ay si weyn ugu tiirsan yihiin biyaha la cabo.
Weerarkii Mareykanka iyo Israa'iil ay ku qaadeen Iiraan 28-kii Febraayo wuxuu dhaliyay dagaal ballaaran oo ka dhacay Bariga Dhexe. Tehran waxay ku jawaabtay inay xirto Marinka Hormuz, oo muhiim u ah sahayda tamarta, waxayna gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn ku tuurtay Israa'iil iyo dowladaha Carabta ee xulafada la ah Washington.
Inkasta oo Iiraan ay sheegtay inay bartilmaameedsanayso danaha Mareykanka iyo saldhigyada militariga ee ay Washington isticmaasho, haddana weerarradeedu waxay waxyeelleeyeen kaabayaasha dhaqaalaha rayidka, oo ay ku jiraan xarumaha tamarta, dekedaha iyo garoomada diyaaradaha.

Xigashada Sawirka, AFPTV / AFP via Getty Images
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Bartamihii Luulyo, Trump wuxuu ku hanjabay inuu burburin doono buundada Iiraan ama warshad koronto weerar kasta oo lagu bartilmaameedsanayo maraakiibta marinka Hormuz, halka Washington ay wacad ku martay waqtigaas inay ka jawaabi doonto mabda'a "il-ka-il".
Ka dib markii Trump uu ugu dambeyntii ku dhawaaqay inuu ka laabanayo duqeymaha cusub, Sacuudi Carabiya waxay shaaca ka qaaday in Amiirka Dhaxalka leh ee Maxamed Bin Salmaan uu wadahadal taleefan la yeeshay madaxweynaha Mareykanka, isagoo ku nuuxnuuxsaday baahida loo qabo in "mudnaanta la siiyo wadahadalka" si loo yareeyo xiisadda, sida ay sheegtay warbaahinta Sacuudiga.
Washington iyo Tehran waxay gaareen heshiis xabad joojin ah horraantii Abriil, ka hor inta aysan saxiixin heshiis is-afgarad ah si loo soo afjaro dagaalka bartamihii Juun. Si kastaba ha ahaatee, labada dhinac ayaa dib u bilaabay colaadda bishii Luulyo.
Inta lagu guda jiray mowjadihii dhawaan ee weerarrada is-daba-joogga ah, Tehran waxay diiradda saartay jawaabaheeda Kuwait iyo Baxrayn, marka lagu daro weerarrada lagu jiheeyey Urdun.
Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Khamiistii sheegay in marin-biyoodka Hormuz, oo ku dhawaad gebi ahaanba xirnaa tan iyo markii uu billowday dagaalka Iiraan, laga yaabo in dib loo furo "dhawaan".
Isagoo kula hadlayay weriyeyaasha xafiiska Oval Office ee Aqalka Cad, Trump wuxuu sheegay in wadahadallada ku saabsan arrintan ay u socdaan "si aad u wanaagsan," isagoo raaciyay, "Aniga ayaa ka qayb qaadanaya wadahadallada."
Wuxuu sii raaciyay isagoo ka hadlaya dib u furidda marin-biyoodka: "Arrintaas waxaa laga yaabaa inay dhacdo dhawaan."
Iiraan ayaa Arbacadii ku dhawaaqday inay heshiis la gashay Saldanadda Cumaan kaasoo ku saabsan marin cusub oo laga maro marin-biyoodkan, kaasoo kala qaybiya labada dal isla markaana ah goobta ugu weyn ee xiisadda kala dhaxaysa Mareykanka.
Si kastaba ha ahaatee, dib u furid kasta oo lagu sameeyo marin biyoodka Hormuz waxay ku xirnaan doontaa Washington, oo xayiraad saartay dekedaha Iiraan, sida ay sheegeen ilo wareedyo laga helay Iiraan.















