Kenya: Wasiir Aadan Barre Ducaale oo lagu helay dembi maxkamadeed

Xigashada Sawirka, Getty Images
- Author, Akisa Wandera
- Role, BBC Africa
- Reporting from, Nairobi
- Author, Damian Zane
- Author, Natasha Booty
- Published
- Waqtiga akhriska: 3 daqiiqo
Wasiirka Caafimaadka Kenya, Aadan Barre Ducaale, ayaa lagu helay dembi maxkamadeed sababo la xiriira sida uu ula dhaqmay dhismaha xarun karantiil Ebola oo muran dhalisay, taas oo uu maalgelinayo Maraykanku.
Bishii hore, Maxkamadda Sare ayaa joojisay dhismaha xarunta go'doonka oo leh 50 sariirood, taas oo ku taalla saldhig ciidan oo ku yaalla magaalada Nanyuki, ilaa dacwad ay gudbisay koox xuquuqda aadanaha ah la dhageysto.
Laakiin shalay Isniintii, garsoore ayaa xukumay in Ducaale uu iska indho tiray amarka maxkamadda isla markaana uu oggolaaday mashruuca inuu sii socdo. Waxaa lagu wadaa in xukunkiisa la dhageysto maanta oo Talaado ah.
Xarunta karantiilka waxaa loogu talagalay muwaadiniinta Maraykanka ee looga shakiyo inay qaadeen cudurka Ebola ee ka dillaacay Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo.
Qorshaha ayaa kiciyay mudaharaadyo caro leh oo ka dhacay Nanyuki, oo qiyaastii 140km (87 mayl) waqooyi ka xigta caasimadda Nairobi, halkaas oo saddex qof ay ku dhinteen markii boolisku isku dayeen inay kala eryaan dadkii mudaharaadayay.
Kuwa dhintay waxaa ka mid ahaa wiil 17 jir ah oo arday dugsiga sare dhiganayay ah, Sylvester Muigai Ndung'u, oo rajo ka lahaa inuu wadaad noqdo – markhaatiyaal ayaa sheegay in madaxa laga toogtay, balse boolisku waxay u sheegeen BBC inay sugayaan natiijada baaritaanka meydka si loo xaqiijiyo sababta dhimashadiisa.
Dacwad maxkamadeed oo ay bishii May gudbisay hay'adda xuquuqda aadanaha ee Katiba Institute si loo joojiyo dhismaha ayaa ka digtay in qorshuhu keeni karo "khatar weyn oo degdeg ah" oo ku saabsan caafimaadka dadweynaha.
Wasaaradda caafimaadka ayaa markii dambe ku adkaysatay inaysan jebin amarkii maxkamadda ee bishii hore, iyagoo ku dooday in dhismaha socda uu yahay mid ay keliya fulinayso dowladda Kenya si loo ilaaliyo muwaadiniinta cudurka Ebola.
Laakiin Isniintii, garsooruhu wuxuu sheegay in dowladda aysan "ka baxsan karin fulinta amarka iyadoo dib u qeexaysa ama dib u magacaabaysa dhismaha socda," isagoo ku daray in amarka maxkamaddu "uusan ahayn martiqaad hal‑abuur, balse uu yahay amar la fuliyo."
Garsoore Patricia Nyaundi ayaa intaas ku dartay in Ducaale uu ogaa oo uu fahmay in dhismaha Nanyuki la joojiyo – haddana uu oggolaaday inuu sii socdo.
Toddobaadyadii u dambeeyay, Madaxweynaha Kenya William Ruto ayaa difaacay qorshaha xarunta karantiilka Ebola ee uu maalgelinayo Maraykanku, isagoo sheegay inuu ka helay codsi Maraykanka ah oo ku saabsan dhismaha xarunta, diididna ay noqon lahayd "mid aan bani'aadamnimo ahayn."
Wuxuu sidoo kale ugu baaqay Kenyaanka inaysan siyaasadayn arrin "aad u culus" sida Ebola, isagoo ka codsaday siyaasiyiinta inay ka fogaadaan hadallo "aan mas'uuliyad lahayn" oo ku saabsan.

Xigashada Sawirka, Family photograph
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Kenya, oo ah dhaqaalaha ugu weyn Bariga Afrika, laguma diiwaangelin wax kiis Ebola ah ilaa Isniinta shalay.
Dalalka uu cudurku saameeyay waa Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, oo diiwaangelisay in ka badan 1,000 kiis oo la xaqiijiyay, iyo Uganda oo ilaa hadda leh 20 kiis oo la xaqiijiyay – intooda badan laga soo qaaday DR Congo.
Qorshaha Maraykanka ayaa sababay mucaarad xooggan oo ka yimid mid ka mid ah ururrada caafimaad ee ugu waaweyn Kenya – KMPDU – oo su'aal ka keenay sababta dalka loo doortay inuu martigeliyo xarun karantiil loogu talagalay muwaadiniinta Maraykanka ee la kulmay cudurka.
Magaalada Bunia ee Congo, oo ah xarunta uu cudurku ka dillaacay, waxay 780km (485 mayl) u jirtaa Nanyuki, iyadoo Uganda ay kala dhexeyso DR Congo iyo Kenya.
Xoghayaha guud ee KMPDU, Davji Bhimji Atellah, ayaa sheegay in ururku "uusan indhaha ka daawan doonin Kenya oo loo isticmaalo sidii gumeysi lagu xakameeyo cudur halis ah oo aan annagu soo saarin."
Washington waxay damacsan tahay inay bixiso $13.5 milyan (£10.7 milyan) gargaar ah si loo maalgeliyo dadaallada Kenya ee u diyaar-garowga Ebola, sida uu sheegay afhayeen u hadlay Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Maraykanka Marco Rubio.
Lacagtaas ayaa qayb ka ah ballanqaad ballaaran oo $112 milyan ah oo Maraykanku ku bixiyo ka jawaabista cudurka ee guud ahaan gobolka.















