Dilaaga aamusan: in ka badan 2,700 oo ruux oo loo malaynayo in uu dilay kulaylka daran ee ka dilaacay Yurub

In ka badan 2,700 oo qof ayaa laga yaabaa inay u dhinteen sababo la xiriira kulaylka England iyo Wales intii lagu jiray cimilada aadka u kulul bilahii Maarso iyo Juun, sida ay sheegayaan qiyaasaha khubaradu.

Tirada, oo ka timid koox ka tirsan Imperial College London, The Met Office iyo Dugsiga Nadaafadda iyo Daawada Kulaylaha ee London, waxay ku salaysan tahay waxa laga ogyahay khatarta kulaylka daran.

Dhimashada ugu badan waxay ka dhacday kulaylka Juun, ayay sheegeen – taa oo ahayd Juuntii ugu kululeyd ee la diiwaan geliyo gudaha England, markii heerkulku uu gaaray 37.7C (99.9F) gudaha Lingwood, Norfolk, kaa oo jabiyay heerkii ugu sarreeyay ee 35.6C ee la diiwaan galiyay 1957.

Digniin cas ee kuleyl naadir ah ayaa loo soo saaray qaybo ka mid ah England iyo Wales wakhtigaas, iyadoo xitaa dadka caafimaadka qaba looga digayo khatar weyn oo nolosha ah.

Dilaa aamusan

Daraasaddu waxay ku qiyaastay in qiyaastii 550 qof ay u dhinteen kulaylka intii u dhaxaysay 21 iyo 29 Maarso, ku dhawaad 2,200 oo qofna ay u dhinteen inta u dhaxaysa 18 iyo 28 Juun Ingiriiska iyo Wales.

Heerkulka bisha Maarso wuxuu gaaray heerkii ugu sarreeyay ee UK oo ah 35.1C gudaha Kew Gardens bishii Marso 26keedii - taasoo ah koror weyn marka loo eego heerkii ugu sarreeyay ee hore ee ahaa 32.8C, kaas oo la diiwaan galiyay1922 isla markaana la mid ahaa kii 1944.

Guryo badan oo UK ku yaalla looma dhisin qaab ay ula qabsan karaan, taasoo dadka ka dhigaysa kuwo u nugul heerkul sare.

Kuleylku wuxuu jirka ku keenaa culeys jireed oo aad u weyn, taasoo ka sii daraysa haddii aad fuuq baxdo, iyadoo wadnuhu si xoog leh u garaacayo qofka si uu kuu qaboojiyo.

Carruurta yaryar iyo dadka da'da ah ayaa ka mid ah kuwa ugu halista badan waxyeelada, iyo sidoo kale kuwa qaba xaalado caafimaad oo muddo jira.

Waxay keeni kartaa wadne xanuun badan, qalal iyo xaalado kale oo halis ah oo dhimasho keeni kara.

Kuleylka daran wuxuu saameyn karaa qof kasta, oo ay ku jiraan dadka jirran iyo kuwa caafimaad qaba, waxaana loogu yeeraa 'dilaa aamusan' sababtoo ah calaamadaha hore si fudud ayaa la isaga indho tiraa.

Marka hawada kulul ay aad u qoyan tahay ama qoyan tahay, sida bishii Juun oo kale, way ku adag tahay jirka inuu is qaboojiyo dhididka awgiis.

Kulaylku wuxuu noqon karaa mid soo noqnoqda

Daraasaddu waxay isticmaashaa diiwaannada dhimashada ee sanadihii hore si ay u qaabayso ama u qiyaasto tirada dhimashada Maarso iyo Juun 2026.

Waxay samaysaa male ku aadan sida ugu daran ee kulaylku dadka u saameeeyay, sidaa darteed natiijooyinka waxaa laga yaabaa inaysan sida ay yihiin u dhicin.

Mid ka mid ah cilmi-baarayaasha, Dr. Clair Barnes, oo ah khabiir ku takhasusay cimilada daran iyo isbeddelka cimilada ee Imperial College London, ayaa yiri: "Haddii aan soo bandhigno qiyaasahan aan dadka u iftiiminno khatarta oo ay u beddelaan dhaqankooda marka xigta ee kuleyl yimaado, qiyaasahayaguna ay noqdaan kuwo sarreeya, waan ku farxi doonaa.

"Ttiradani waa badan tahay mana rabno inaan aragno dad badan oo dhimanaya."

Qaar ka mid ah cilmi-baarayaashu waxay aaminsan yihiin, marka la eego waddooyinka hadda jira, dhimashada la xiriirta kulaylka ee qaybo ka mid ah waqooyiga Yurub waxay bilaabi kartaa inay la tartanto kuwa la xiriira qabowga dhowr sano gudahood - inkastoo ay sheegeen in natiijadu ay si weyn ugu xiran tahay sida ugu dhakhsaha badan ee adduunku u yareeyo qiiqa cimilada iyo sida ay waddamadu ula qabsadaan.

Mawjadaha kulaylka ayaa la filayaa inay noqdaan kuwo soo noqnoqda, oo aad u daran, oo sii jira taa oo ku xiran inta gas ee hawada lagu sii daayo.