«ابهام، ابهام و ابهام» این پاسخ یک مقام ارشد اروپایی در حاشیه نشست فصلی شورای حکام آژانس به پرسشی درباره کوه کلنگ و میزان اطلاع آژانس بینالمللی انرژی اتمی از این مجموعه است.
پاسخی که نشاندهنده نگرانی درباره وضعیت برنامه هستهای ایران در آستانه تصمیمهای دیپلماتیک و ادامه تهدیدهای نظامی است.
از این مقام ارشد اروپایی پرسیدم، آژانس و اعضا در حال حاضر چه اندازه از مکان نگهداری اورانیوم با غنای بالای ایران اطمینان دارند؟ این که آیا به احتمال بالا ذخیره اورانیوم ایران زیر آوار بمبهای آمریکا باقی مانده و یا احتمالا برآوردها نشان میدهد که به مکان دیگری منتقل شده است؟
پاسخ این بود که نمیدانیم و همه چیز در ابهام است و این «وظیفه ایران است» که در این باره همکاری کند. او گفت مساله اصلی امروز در واقع این است: ابهام.
از او پرسیدم دلیل شنیده شدن نام کوه کلنگ در ماههای اخیر چیست؟ چنان که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، کمتر از یک هفته پیش دوباره تهدید کرده بود که این مکان را شاید بمباران کنند و این مقام ارشد اروپایی در پاسخ باز تکرار کرد تا زمانی که ایران همکاری نکند، ابهامات ما باقی است.
آقای ترامپ حدود یک ماه پیش هم گفته بود که آمریکا این مرکز را زیر نظر دارد و هشدار داده بود که ممکن است هدف یک «حمله بزرگ» قرار بگیرد.
کوه کلنگ، یا «کوه کلنگ گزلا»، در حدود دو کیلومتری جنوب مجتمع هستهای نطنز در استان اصفهان و در فاصله ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران واقع شده است.
ارتفاع قله کوه کلنگ (Pickaxe Mountain) حدود ۱۶۰۸ متر است.
ساخت این مجموعه نسبتا جدید پس از انفجار دوم ژوئیه ۲۰۲۰ در ساختمان مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته نطنز آغاز شد.
مقامهای ایران حادثه نطنز را «خرابکاری» خواندند و در گزارشهای مختلف این اقدام به اسرائیل نسبت داده شد، هرچند اسرائیل مسئولیت رسمی آن را نپذیرفت.
علیاکبر صالحی، رئیس وقت سازمان انرژی اتمی ایران، چند ماه بعد از آن حادثه گفت که ایران مرکز جایگزینی «مدرنتر، بزرگتر و جامعتر» در دل کوه نزدیک نطنز خواهد ساخت.
این اعلام با نخستین نشانههای آمادهسازی زمین، راهسازی و ایجاد محوطههای پشتیبانی در تصاویر ماهوارهای پاییز ۲۰۲۰ همزمان بود. از سال ۲۰۲۱ حفاری گستردهتر شد و دهانههای تونل و تودههای خاک و سنگ خارجشده از کوه آشکارتر شدند.
تصاویر ماهوارهای که اخیرا از تاسیسات زیرزمینی کوه کلنگ در جنوب تاسیسات غنیسازی اورانیوم نطنز به دست بیبیسی رسیده است، ساختوساز و حصارکشی با دیوار بتنی در این تاسیسات مخفی را نشان میدهد.
بر اساس برخی از گزارشها فعالیت در تاسیسات کوه کلنگ گزلا پس از حمله اسرائیل و آمریکا به تاسیسات نطنز که تنها یک کیلومتر با هم فاصله دارند، شدت گرفت.
این مقام ارشد اروپایی در در گفتگو با ما ابراز امیدواری کرد که شاید ادامه فشارها، از جمله فشار اقتصادی بر تهران به تغییر رفتار ایران بیانجامد و گفت که این «مساله» ایران است و ایران «باید آن را حل» کند.
ایران اما میگوید، در چند ماه گذشته، خود جنگ، مانع اصلی حضور بازرسان در ایران بوده است.
مسالهای حالا روی میز است که کشورها اصرار دارند مساله ایران است و ایران هم با هشدار درباره واکنشش، شاید شبیه آن چه که با بستن تنگه هرمز در سر داشت، تلاش دارد که بگوید، این دیگر فقط مساله ما نیست و مساله همه است.
