شرکت‌هایی که میلیاردها دلار از جنگ ایران سود می‌برند

در حالی که خانواده‌ها در سراسر جهان هزینه‌های جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را می‌پردازند، برخی شرکت‌ها در همین مدت سودهای کلانی به دست آورده‌اند.

بلاتکلیفی ناشی از این درگیری و بسته شدن عملی تنگه هرمز از سوی ایران، هزینه‌های زندگی را افزایش داده و بودجه شرکت‌ها، خانواده‌ها و دولت‌ها را تحت فشار قرار داده است.

اما در حالی که برخی تا مرز بحران پیش رفته‌اند، گروهی دیگر - که کسب‌وکار اصلی‌شان در زمان جنگ سودآورتر است یا از نوسانات قیمت انرژی نفع می‌برند - درآمدهای بی‌سابقه‌ای کسب کرده‌اند.

در اینجا برخی از شرکت‌ها و حوزه‌هایی را مرور می‌کنیم که با ادامه جنگ در خاورمیانه، میلیاردها دلار سود به دست آورده‌اند.

۱. نفت و گاز

بزرگ‌ترین پیامد اقتصادی جنگ تاکنون افزایش شدید قیمت انرژی بوده است. حدود یک‌پنجم نفت و گاز جهان از طریق تنگه هرمز جابه‌جا می‌شود، اما این نقل‌وانتقال‌ها از پایان ماه فوریه عملا متوقف شده است.

نتیجه این وضعیت، نوسان شدید در بازارهای انرژی بوده که به سود برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های نفت و گاز جهان تمام شده است.

بزرگ‌ترین برندگان این وضعیت، غول‌های نفتی اروپایی بوده‌اند؛ شرکت‌هایی که واحدهای معاملاتی گسترده دارند و توانسته‌اند از جهش‌های شدید قیمت‌ها سودهای هنگفتی کسب کنند.

شرکت بی‌پی اعلام کرد سودش در سه ماه نخست سال به بیش از دو برابر افزایش یافته و به ۳/۲ میلیارد دلار رسیده است. این شرکت دلیل این رشد را عملکرد «استثنایی» بخش معاملات خود عنوان کرد.

شرکت شِل نیز فراتر از پیش‌بینی تحلیلگران ظاهر شد و اعلام کرد سود سه‌ماهه نخست شرکت به ۶/۹۲ میلیارد دلار رسیده است.

شرکت توتال‌انرجیز، یکی دیگر از غول‌های بین‌المللی، تحت تاثیر نوسانات بازارهای نفت و انرژی، شاهد جهش تقریبا ۳۰ درصدی سود خود بود و در سه‌ماهه نخست سال جاری میلادی، ۵/۴ میلیارد دلار سود کسب کرد.

اکسون‌موبیل و شورون، دو شرکت بزرگ آمریکایی، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با کاهش درآمد مواجه شدند که به دلیل اختلال در عرضه انرژی از خاورمیانه بود. با این حال، هر دو شرکت عملکردی بهتر از پیش‌بینی تحلیلگران ثبت کردند و انتظار دارند با ادامه بالا ماندن قیمت نفت نسبت به زمان آغاز جنگ، سودشان در ادامه سال افزایش یابد.

۲. بانک‌های بزرگ

برخی از بزرگ‌ترین بانک‌های جهان نیز در جریان جنگ ایران شاهد افزایش سود بوده‌اند.

بخش معاملات بانک جی‌پی مورگان در سه ماه نخست ۲۰۲۶ رکورد درآمد ۱۱/۶ میلیارد دلاری ثبت کرد؛ عاملی که به این بانک کمک کرد دومین سود فصلی بزرگ تاریخ خود را به ثبت کند.

در میان دیگر بانک‌های موسوم به «شش بانک بزرگ» آمریکا - شامل بانک آمریکا، مورگان استنلی، سیتی‌گروپ، گلدمن ساکس و ولز فارگو - سودها در سه‌ماهه نخست سال به شکل چشمگیری افزایش یافت.

در مجموع، این بانک‌ها در سه ماه نخست ۲۰۲۶ حدود ۴۷/۷ میلیارد دلار سود گزارش کردند.

سوزانا استریتر، مدیر ارشد استراتژی سرمایه‌گذاری در شرکت «ولث کلاب»، می‌گوید: «حجم بالای معاملات به نفع بانک‌های سرمایه‌گذاری، به ویژه مورگان استنلی و گلدمن ساکس، تمام شده است.»

بانک‌های بزرگ وال‌استریت از جهش تقاضا برای معاملات مالی سود برده‌اند، زیرا سرمایه‌گذاران با شتاب در حال فروش سهام و اوراق پرریسک و انتقال سرمایه‌های خود به دارایی‌هایی بوده‌اند که امن‌تر تلقی می‌شوند. در عین حال، گروهی دیگر نیز تلاش کرده‌اند از نوسان شدید بازارهای مالی سود ببرند و همین موضوع حجم معاملات را افزایش داده است.

خانم استریتر می‌گوید: «نوسانی که جنگ ایجاد کرده باعث جهش در معاملات شده است. برخی سرمایه‌گذاران از ترس تشدید درگیری اقدام به فروش سهام کردند، در حالی که برخی دیگر کاهش قیمت‌ها را فرصتی برای خرید دانستند و همین مسئله به رشد دوباره بازار کمک کرد.»

۳. صنایع دفاعی

به گفته امیلی ساویچ، تحلیلگر ارشد شرکت «آراس‌ام یوکی»، یکی از سریع‌ترین برندگان هر جنگی، شرکت‌های فعال در صنایع دفاعی هستند.

او به بی‌بی‌سی گفت: «این درگیری ضعف‌های موجود در سامانه‌های پدافند هوایی را آشکار کرده و سرمایه‌گذاری در دفاع موشکی، سامانه‌های مقابله با پهپاد و تجهیزات نظامی را در اروپا و آمریکا سرعت بخشیده است.»

جنگ، علاوه بر برجسته کردن نقش شرکت‌های دفاعی، دولت‌ها را مجبور می‌کند ذخایر تسلیحاتی خود را بازسازی کنند و این مسئله تقاضا برای تولیدات نظامی را افزایش می‌دهد.

شرکت بی‌ای‌ئی سیستمز، سازنده قطعات جنگنده اف-۳۵، در تازه‌ترین گزارش معاملاتی خود اعلام کرد انتظار دارد امسال شاهد رشد قابل توجه فروش و سود خود باشد.

این شرکت گفت افزایش «تهدیدهای امنیتی» در جهان باعث بالا رفتن هزینه‌های دفاعی دولت‌ها شده و در نتیجه شرایط مطلوبی برای رشد فعالیت‌هایش فراهم کرده است.

سه پیمانکار بزرگ دفاعی جهان - لاکهید مارتین، بوئینگ و نورثروپ گرومن - نیز اعلام کرده‌اند که در پایان سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ حجم سفارش‌های انباشته آن‌ها به رکوردی تازه رسیده است.

با این حال، ارزش سهام شرکت‌های دفاعی که در سال‌های اخیر رشد زیادی داشته، از اواسط مارس کاهش یافته است، زیرا نگرانی‌هایی درباره گران شدن بیش از حد سهام این بخش به وجود آمده است.

۴. انرژی‌های تجدیدپذیر

سوزانا استریتر می‌گوید این جنگ همچنین نیاز به کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی را مورد توجه قرار داده است.

به گفته او، این وضعیت «گرایش به انرژی‌های تجدیدپذیر را به شدت افزایش داده»؛ حتی در آمریکا که دولت دونالد ترامپ شعار «حفاری کن، عزیزم، حفاری کن» را برای تشویق استفاده بیشتر از سوخت‌های فسیلی رواج داده است.

خانم استریتر می‌گوید جنگ باعث شده سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر بیش از پیش به عنوان عاملی برای ثبات و مقاومت در برابر شوک‌ها دیده شود.

یکی از شرکت‌هایی که از این وضعیت سود برده، شرکت آمریکایی «نکست‌اِرا انرژی» در ایالت فلوریداست که سهام آن از ابتدای سال تاکنون ۱۷ درصد رشد کرده؛ زیرا سرمایه‌گذاران به خرید سهام این شرکت روی آورده‌اند.

وستاس و اورستد، دو غول انرژی بادی در دانمارک نیز از افزایش چشمگیر سود خود خبر داده‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد پیامدهای جنگ ایران به رشد شرکت‌های انرژی پاک نیز کمک کرده است.

در بریتانیا، شرکت «اکتاپوس انرژی» اخیرا به بی‌بی‌سی گفت جنگ ایران باعث «جهشی چشمگیر» در فروش پنل‌های خورشیدی و پمپ‌های حرارتی شده است. به گفته این شرکت فروش پنل‌های خورشیدی از پایان فوریه تاکنون ۵۰ درصد افزایش یافته است.

افزایش قیمت بنزین همچنین تقاضا برای خودروهای برقی را بالا برده و به ویژه شرکت‌های چینی تولیدکننده خودروهای برقی بیشترین بهره را از این فرصت برده‌اند.