رئیس هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل: هم حکومت ایران هم آمریکا و اسرائیل ناقض حقوق مردم ایران هستند

امروز در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو، کمیته مستقل حقیقت‌یاب سازمان ملل درباره ایران گزارش آخر خود را ارائه کرد. سارا حسین، رئیس این کمیته، در گزارشی که ارائه کرد هم سرکوب مرگبار اعتراضات دی ماه و بازداشت‌های غیرقانونی و اعدام‌ها هم حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را ناقض حقوق انسانی مردم ایران دانست.

خانم حسین بعد از گزارش درباره سرکوب حکومت از اعتراضات دی، به حمله آمریکا به مدرسه شجره طیبه در میناب و یک ورزشگاه در لامرد اشاره کرد.

خانم حسین، رئیس این کمیته حقیقت‌یاب، در مصاحبه اختصاصی با بی‌بی‎‌سی گفت حکومت ایران از جنگ برای تشدید سرکوب علیه مخالفان استفاده کرده است.

او افزود: «مردم ایران خاطر کشتار توسط حکومت ایران و همچنین حملات هوایی آمریکا و تحریم‌ها رنج و مشکلات زیادی متحمل شده‌اند.»

خانم حسین به بی‌بی‌سی فارسی گفت: «ما به شدت به مانع برخوردیم، چون ایران از روز اول اجازه نداد وارد کشور بشویم. ولی موفق شدیم که با قربانیان و شاهدان، هم در داخل و هم در بیرون ارتباط برقرار کنیم. ما ۷۳ مصاحبه کامل را مستقیم ثبت کردیم. ولی دسترسی به مقادیر زیادی اطلاعات عمومی هم داشتیم؛ شواهد تصویری، ویدیو و صدا. اطلاعات و گزارش‌هایی از نهادهای جامعه مدنی به دست ما رسید. یک سری مدارک رسمی هم بود که توانستیم بررسی کنیم. دولت ایران خودش اسنادی را در اختیار ما گذاشت و بیانیه‌های رسمی‌اش را هم توانستیم بررسی کنیم. گزارش‌های متخصصان را هم داشتیم. گزارش‌های پزشکی قانونی یا مثلاً گزارش‌های پزشکی. اسناد حقوقی بود که توانستیم بررسی کنیم.»

به گفته رئیس کمیته مستقل حقیقت‌یاب سازمان ملل، این کمیته هیچ چیزی را به صورت یک‌جانبه در این گزارش اعلام نکرده است.

او تاکید کرد: «ما سؤال‌هایی فرستادیم - با جزئیات - به دولت ایران. نه فقط یکی، چندین و چند سری. برای بیشتر سؤالاتمان جوابی نگرفتیم. چند تایی بود، ولی در اکثر مواقع جواب‌هایی که گرفتیم، کافی نبود.»

خانم حسین همچنین گفت: «در مورد آمریکا هم بارها درخواست دادیم که اطلاعات مشخصی درباره سؤالاتی که درباره حمله به مدرسه میناب و همین طور حمله در لامرد داشتیم، در اختیارمان قرار بدهند. متاسفانه هیچ جوابی ندادند. درخواست جلسه با مقام‌ها از جمله با وزارت دفاع آمریکا هم دادیم. متأسفانه هیچ جوابی نگرفتیم.‌ به همین خاطره که گفتیم ضروری است که دستگاه تحقیقاتی خود آمریکا به راه بیفتد.»

به گفته خانم حسین: «می‌دانیم که تحقیقی انجام شده ولی اطلاعاتی به صورت عمومی در موردش منتشر نشده است؛ نه درباره یافته‌هاش، نه درباره تدابیری که در نتیجه‌اش اتخاذ شده است.»

توقف احکام اعدام و آزادی زندانی های سیاسی و اصلاحات ساختاری از خواسته‌های این گزارش بود.

خانم حسین خواستار اقدام جامعه بین‌المللی برای جلوگیری از سرکوب مردم ایران شد.

رئیس کمیته مستقل حقیقت‌یاب سازمان ملل گفت: «از دولت ایران خواسته‌ایم که طبق یافته‌های ما بلافاصله دست به کار شود و دست‌کم جلوی هر اعدام در دست اجرایی را بگیرد، توقف مجازات اعدام رواعلام کند، تمام کسانی را که بی‌دلیل - از جمله در ارتباط با اعتراض‌ها - بازداشت شدن آزاد کند، و تحقیقات خودش را شروع کند.»

خانم حسین همچنین گفت: «قوانین بین‌المللی باید همه انسان‌ها را در بر گیرد و از آنها نباید استفاده سیاسی شود. نباید استاندارد دوگانه داشته باشید. اگر بخواهیم اعتماد، اطمینان و امید به قوانین بین‌المللی را حفظ کنیم، لازم است که به نیازهای مردم، از جمله مردم داخل ایران، جواب بدهیم؛ معلوم باشد که برای همه کار می‌کند. نمی‌شود یک کشور مشمول باشد، اون یکی نه. به همین خاطر است که ما همه کشورهایی را که دیدیم در آسیب زدن به جان مردم عادی داخل ایران و نقض قوانین حقوق بشر و حقوق بشردوستانه نقش داشتن، زیر سؤال بردیم.»

در گزارش کمیته آمده است که سرکوب اعتراضاتی که از دسامبر ۲۰۲۵ در ایران آغاز شد، نشان‌دهنده تشدید قابل توجه سرکوب از سوی حکومت ایران بوده است. این اعتراضات به هر ۳۱ استان و بیش از ۲۰۰ شهر گسترش یافت. مقام‌های جمهوری اسلامی می‌گویند ۳ هزار و ۳۸ نفر در جریان اعتراضات کشته شدند، اما هیئت حقیقت‌یاب می‌گوید دلایل محکمی در اختیار دارد که نشان می‌دهد شمار واقعی کشته‌شدگان به‌طور قابل توجهی بیشتر بوده است.

بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی ایران علیه معترضان و همچنین افراد غیرمعترض، از جمله کودکان، از نیروی مرگبار استفاده کرده‌اند.

هیئت حقیقت‌یاب نتیجه گرفته است که برخی از این موارد، از جمله قتل، زندانی کردن و شکنجه، مصداق «جنایت علیه بشریت» بوده‌اند.

این هیئت همچنین حملات آمریکا در جریان جنگی را که در ماه فوریه آغاز شد، بررسی کرده است.

در گزارش آمده است که دلایل معقولی وجود دارد که نشان می‌دهد نیروهای آمریکایی به مدرسه ابتدایی در میناب و یک مجموعه ورزشی در لامرد در استان فارس راحمله هوایی کرده است. حملاتی که ده‌ها غیرنظامی، از جمله کودکان، در آنها کشته شدند.

کمیته هیئت حقیقت‌یاب گفته است که این حملات مصداق جنایت جنگی بوده‌اند. این گزارش می گوید آمریکایی‌ها به درخواست این کمیته برای اطلاعات و دسترسی جواب نداده‌اند.

بعد از صحبت‌های او، نماینده جمهوری اسلامی صحبت کرد که عمده آن محکوم کردن حمله آمریکا و اسرائیل بود.

آمریکا هم پیش‌تر حمله به لامرد را رد کرده و گفته بود در حال بررسی رویداد میناب است. یکی از مقام‌های وزارت خارجه آمریکا هم قبلا گفت این کشور برای یافته‌های گزارش اعتباری قائل نیست.