بازگشت تدریجی اوتلوک و تیمز؛ مایکروسافت: حمله سایبری در کار نبود

منبع تصویر، Bloomberg via Getty Images
مایکروسافت میگوید که روند بازیابی سرویسهایش پس از یک اختلال گسترده جهانی که کاربران اوتلوک، تیمز و برخی خدمات مرتبط با کوپایلوت، دستیار هوش مصنوعی این شرکت را تحت تأثیر قرار داد، در حال پیشرفت است. این شرکت اعلام کرده هیچ شواهدی از «فعالیت مخرب» یا حمله سایبری در ارتباط با این اختلال وجود ندارد و تیمهای فنی همچنان روی رفع آثار باقیمانده قطع خدمات محصولات این شرکت کار میکنند.
اختلال از پنجشنبه ۱۲ نوامبر (۲۱ آبان) آغاز شد و دسترسی میلیونها کاربر به خدمات سرویس ابری «مایکروسافت ۳۶۵» را با مشکل مواجه کرد. مایکروسافت دلیل اولیه این وضعیت را «فشار بیش از حد بر زیرساختها» عنوان کرده، اگرچه هنوز علت دقیق آن مشخص نشده است. این شرکت میگوید دسترسی به سرویسها در حال بهبود است و صفهای ارسال و دریافت ایمیل اکنون به سطوح نزدیک به حالت عادی رسیدهاند.
به گفته چارلز لامانا، از مدیران مایکروسافت، نشانههای امیدوارکنندهای از بازیابی خدمات مشاهده میشود. او در بیانیهای اعلام کرد عملکرد ارسال ایمیل و دسترسپذیری سرویسها در بخشهای بیشتری از زیرساختهای تحت تاثیر در حال بهبود است و تیمهای فنی شرکت در حال بررسی دلایل وقوع حادثه و راههای جلوگیری از تکرار آن هستند.
مایکروسافت در بیانیهای ضمن عذرخواهی از کاربران و شرکایش اعلام کرد اختلال گسترده اخیر ناشی از یک مشکل فنی در جریان ارتقای ظرفیت شبکه بوده و ارتباطی با حمله سایبری یا فناوریهای هوش مصنوعی نداشته است. این شرکت میگوید مشکل اصلی برطرف شده است و بیشتر سرویسها به وضعیت پایدار بازگشتهاند و گزارش کامل این حادثه پس از پایان بررسیها منتشر خواهد شد.
دامنه تاثیر اختلالها تا کجا کشیده شد؟

منبع تصویر، nurphoto
این اختلال تأثیر گستردهای بر سازمانها و خدمات عمومی در نقاط مختلف جهان گذاشته است. در بریتانیا، بعضی مدارس با پیامک از والدین خواستند تا به جای ایمیل از طریق تماس تلفنی ارتباط برقرار کنند. نظام خدمات درمانی انگلستان اعلام کرد که کارکنانش به دلیل قطع یا اختلال سرویسهای مایکروسافت در انجام کارهای روزمره خود با مشکل روبهرو شدهاند، هرچند خدمات درمانی و نوبتدهی به بیماران همچنان ادامه دارد. همچنین بعضی پروندههای دادگاهها به دلیل مشکلات فنی با تأخیر مواجه شدهاند.
در دادگاه وستمینستر لندن، کارکنان از تأخیرهای گسترده در روند رسیدگی خبر دادهاند. به گفته مسئولان دادگاه، قضات و دادستانها در مقاطعی امکان دسترسی به سامانهها و ارسال اسناد را نداشتهاند و این مسئله روند کار را کند کرده است.
پیامدهای اختلال محدود به بریتانیا نبود. در آمریکا، نهادهای دولتی، دادگاهها و کارکنان مجلس نمایندگان از مشکلات ناشی از قطع سرویسهای مایکروسافت خبر دادهاند. در کانادا هم بیمارستانها، دانشگاهها و شرکت راهآهن ملی این کشور از اختلال در ارتباطات و سامانههای خود گزارش دادند.
کارشناسان امنیت سایبری تأکید میکنند احتمال اینکه این حادثه ناشی از حمله سایبری باشد پایین است. جو تایدی، خبرنگار امنیت سایبری بیبیسی، میگوید تجربه اختلالات بزرگ سالهای اخیر نشان میدهد خطاهای فنی، اشتباهات انسانی یا مشکلات زیرساختی معمولاً عامل اصلی چنین رخدادهایی هستند.
مایکروسافت هشدار داده است که با وجود بازگشت تدریجی سرویسها، بعضی از کاربران ممکن است همچنان با تأخیر در دریافت ایمیلها یا مشکلات مقطعی در دسترسی به حسابهای خود مواجه شوند. این شرکت وعده داده است که پس از پایان کامل بحران، گزارش جامعی درباره علت بروز اختلال و اقدامات انجامشده برای جلوگیری از تکرار آن منتشر خواهد کرد.
این اختلال در همان ساعت نخست در سطح جهان گسترش یافت و محصولات مایکروسافت را در ۷۴ کشور و منطقه از دسترس خارج کرد.
بیش از ۴۳۰ میلیون نفر از برنامههای مجموعه «مایکروسافت ۳۶۵» استفاده میکنند و غولهای فناوری، یعنی اوپنایآی و آنتروپیک هم از بروز اختلال در خدمات خود در پی این قطع گسترده خبر دادهاند.

منبع تصویر، Getty Images
علت «افزایش بیش از حد بار» چیست؟
مایکروسافت علت اختلال گسترده اخیر را «افزایش بیش از حد بار روی زیرساختهای خود» اعلام کرده است.
این اصطلاح به شرایطی اشاره دارد که در آن سرورهای کامپیوتری با حجم بسیار بیشتری از درخواستها و فشار کاری نسبت به شرایط معمول مواجه میشوند.
در جریان اختلال فعلی مایکروسافت، تعداد زیادی از سرورها بهطور غیرمنتظره از دسترس خارج شدند. در نتیجه، حجم بیشتری از ترافیک و درخواستها به سرورهای باقیمانده منتقل شد و فشار بیشتری بر آنها وارد کرد.
این افزایش فشار باعث شد سرورهای باقیمانده هم در ارائه خدمات با مشکل مواجه شوند و اختلال در سرویسهای مایکروسافت گسترش پیدا کند.

منبع تصویر، Getty Images
این اختلال با بحرانهای قبلی فناوری چه تفاوتی دارد؟
در سال ۲۰۲۴، انتشار یک بهروزرسانی نرمافزاری که دارای نقص فنی بود و از سوی شرکت امنیت سایبری کراوداسترایک، انجام شد، موجب از کار افتادن هزاران دستگاه مجهز به سیستمعامل ویندوز در سراسر جهان شد. اختلالی که یکی از بزرگترین بحرانهای فناوری اطلاعات در تاریخ به شمار میرود.
این مشکل فنی باعث زمینگیر شدن هزاران پرواز، از دسترس خارج شدن خدمات اورژانس و توقف بخشی از فعالیتهای بانکی شد؛ زیرا کامپیوترها از کار افتاده بودند.
مایکروسافت در آن زمان اعلام کرده بود که برآورد میکند حدود ۸/۵ میلیون کامپیوتر در سراسر جهان در پی این اختلال از کار افتادهاند. رفع مشکل در شرکتهای آسیبدیده چندین روز طول کشید.































