رسانههای ایران و آمریکا درباره تفاهم چه میگویند؟
منبع تصویر، AFP via Getty Images
جزئیات تفاهمنامه ایران و آمریکا هنوز رسما منتشر نشده است اما خبرگزاریهای ایران و رسانههای آمریکا گزارشهایی منتشر کردهاند.
خبرگزاریهای فارس و میزان به نقل از «یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده» میگویند که ایران در لحظات آخر امتیازات بیشتر گرفته است.
به گفته این منبع، «پس از آنکه روز شنبه کلیات یادداشت تفاهم در شورای عالی امنیت ملی تصویب شد، از صبح یکشنبه با ورود تیم قطری، برخی مسائل باقیمانده مورد بحث قرار گرفت. به نظر میرسید که این مسائل لاینحل بمانند.»
به گزارش فارس و میزان، این منبع گفت که بعد از حمله به ضاحیه، ایران «آماده میشد که از چند جبهه حملات گستردهای» به اسرائیل کند «اما با ورود مجدد ترامپ و امتیازهایی که در ازای عدم حمله ایران به اسرائیل ارائه شد، تیم مذاکرهکننده قانع شد که این توافق در راستای منافع کشور و منافع مردم لبنان است.»
بنابر این گزارش، به این ترتیب در «لحظه آخر» تغییراتی در متن تفاهمنامه اعمال شد که «مهمترین» تغییرات عبارت بودند از: «برداشته شدن فوری محاصره دریایی (به جای بازه ۳۰ روزه که قبلا توافق شده بود) و پایان جنگ و عملیات نظامی در همه جبههها و همه مناطق لبنان و ضرورت احترام به تمامیت ارضی این کشور.»
این خبرگزاریها همچنین به نقل از این منبع نوشتند که یکی از تغییراتی که «در لحظات آخر مذاکرات» در متن تفاهمنامه اعمال شد مسئله «اعمال حاکمیت ایران و عمان» بر تنگه هرمز بهصورت «قطعی و مصرح» بود.
در متن فعلی، حالا نوشته شده است که «آینده اداره خدمات دریانوردی در تنگه هرمز توسط ایران و عمان تعیین میشود؛ تصریح استفاده از اصطلاح 'خدمات دریایی' یعنی تثبیت دریافت هزینه برای ایران توسط آمریکا.»
این منبع به فارس و میزان گفت که در «جای دیگری از متن هم تکرار شده است؛ به این شکل که ایران فقط برای ۶۰ روز عبور بدون هزینه کشتیها را خواهد پذیرفت. یعنی آمریکا اصل دریافت هزینه را پذیرفته و صرفا ۶۰ روز تخفیف را از ایران گرفته است.»
گزیدهای از مهمترین خبرها، گزارشهای میدانی و گفتوگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
اینجا مشترک شوید
پایان % title %
خبرگزاری تسنیم هم گزارش مشابهی منتشر کرد، به نقل از یک منبع مطلع که در آن آمده بود: «ترامپ تاکید داشت که بلافاصله بعد از اعلام تفاهم، تنگه هرمز و محاصره همزمان باز شوند؛ اما ایران این موضوع را نپذیرفت و بنا شد که روند بازگشایی تنگه هرمز پس از امضای تفاهم در روز جمعه، آغاز شود. ترامپ در پست خود در فضای مجازی ابتدا اعلام کرد که تنگه و محاصره همزمان باز شدهاند، اما با تذکر ایران به میانجی پاکستانی، ترامپ پست خود را اصلاح کرد و نوشت که تنگه هرمز بعد از روز جمعه بازگشایی خواهد شد.»
خبرگزاری مهر هم گزارش داد که در متن یادداشت تفاهم «برخی تغییرات لحظه آخری» داده شد «از جمله رفع فوری محاصره دریایی ایران، بازگشایی تنگه هرمز و تاکید بر تمامیت ارضی لبنان.»
این خبرگزاری نوشت که «پس از عقبنشینیهای مهم آمریکا در مذاکرات و رفع اختلافات در متن یادداشت تفاهم»، آمریکاییها «اعلام کردند که محاصره دریایی علیه ایران بلافاصله پس از نهایی شدن متن به صورت کامل رفع خواهد شد.»
در بیانیه شورای عالی امنیت ملی ایران که دیشب صادر شد، آمده بود: «جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان از امشب به صورت فوری و دائمی پایان یافته است و به علاوه محاصره دریایی علیه ایران بلافاصله و بهطور کامل خاتمه مییابد.»
بنابر گزارش مهر، تغییر دیگر در متن یادداشت تفاهم این بود که «نحوه اداره تردد در تنگه هرمز و شیوه ارائه خدمات دریایی و دریافت هزینهها» به « ایران و عمان بهعنوان کشورهای ساحلی تنگه محول شد.»
گزارش مهر میگوید: «اضافه شدن احترام به حاکمیت و به رسمیت شناختن تمامیت ارضی لبنان، دیگر تغییر مهم در متن است که براساس آن مناطقی که رژیم تصرف کرده است، بهعنوان مناطق اشغالی شناسایی میشود و باید عقبنشینی کند.»
این در حالی است که اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، امروز در بیانیهای گفت: «من و نخستوزیر بنیامین نتانیاهو پیگیر سیاستی واضح هستیم که در چارچوب آن ارتش اسرائیل برای مدتی نامحدود در مناطق (حائل) امنیتی در لبنان، سوریه و غزه باقی میمانند تا از مرز و جوامع اسرائیلی در برابر عوامل جهادی حفاظت کنند.»
منبع تصویر، Getty Images
اما نیویورک تایمز روایتی دیگر داشت.
این روزنامه آمریکایی به نقل از سه مقام ایرانی گزارش داد که تهران نهایی شدن متن تفاهمنامه با آمریکا را به بعد از نیمهشب یکشنبه موکول کرد تا با تولد دونالد ترامپ مصادف نشود.
به گفته این مقامها که به شرط فاش نشدن نامشان با این روزنامه صحبت کردهاند، «دو کشور با توجه به هفت ساعت و نیم اختلاف ساعت، این امکان را داشتند که روایت خود را مبنی بر اینکه تفاهم یکشنبه حاصل شده است یا نه، به کرسی بنشانند.»
نیویورک تایمز به نقل از این مقامات، روایتی را هم از تحولات بعد از حمله روز یکشنبه اسرائیل به ضاحیه در جنوب بیروت ارائه کرده است؛ حملهای که ایران گفته بود برایش خط قرمز است.
بر اساس گزارش این روزنامه، بعد از حمله اسرائیل، مقامهای ایران در مورد نحوه واکنش اختلاف نظر داشتند:
«فرماندهان سپاه دستور دادند که نیروهای مسلح برای شلیک موشک به اسرائیل آماده شوند. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، خواستار خویشتنداری شد و به فرماندهان سپاه گفت که اگر ایران پاسخ دهد، اسرائیل قطعا تلافی خواهد کرد و ایران به دام نتانیاهو برای بههم زدن توافق خواهد افتاد.»
نیویورک تایمز در ادامه از منابعش نقل میکند که «آقای قالیباف به قطریها گفت که ایران قصد دارد به اسرائیل حمله کند و امضای توافق را به تعلیق درآورد. آقای ترامپ سپس مداخله کرد و از ایران خواست که از این کار دست بردارد و قول داد که بعد از امضای توافق، اسرائیل حملاتش را به لبنان متوقف خواهد کرد.»
